Biogasinstallatie in aanbouw

Nar Bahadur is elf. Zijn vader heeft een metselaar besteld die bij hun huis een biogasinstallatie aanlegt.
Nar gooit stenen in een gat in de grond. Die zijn voor de wanden van de gascontainer, die deels onder de grond komt. In de container wordt poep 'vergast'. De poep komt via plastic pijpen uit de wc en de  poepmengput. In deze put worden koeienvlaaien verschillende keren gemengd met water.

Nar Bahadur helpt bij de bouw van een biogascontainer

Hurk-wc

Lung Tu Grun (13) woont in een boeddhistisch klooster. De wc’s van het klooster hebben geen wc-pot. Je moet hurken boven een gat. Lung Tu vindt dat wel handig, want hij hoeft alleen maar zijn bordeaux-rode pij op te tillen. "Hallo ... voor de foto doe ik alsof.”

Kindmonnik Lung Tu Grun op de hurk-wc van het klooster

Klooster-wc's

Alle wc 's van het Karma Dubgyud Chhoekhorling Manang klooster liggen naast elkaar. Vanaf deze rij wc’s gaat de ontlasting van negentig monniken via een pijp naar een gashouder, net buiten de kloosterpoort. Daar wordt biogas, dat vrijkomt in de ondergrondse put, weer terug geleid naar de kloosterkeuken. Daarmee is een fornuis met drie gaspitten gedurende drie uur te gebruiken.

Lung Tu Grun moet naar de wc

Etensresten

De biogasput van het klooster wordt gevuld met etensresten en menselijke poep. Het gas wordt gebruikt in de keuken en zorgt ervoor dat de monniken minder hout stoken.
Normaal is een biogasput gevuld met buffel of koeienpoep. Maar in het boedhistisch klooster zijn geen koeien of buffels. De monniken zijn vegetarisch. Ze drinken wel melk. Vooral in de thee.

Lung Tu Grun kijkt in een lege biogasput

Minder gasflessen

Gompu Gurun (13) en Loden Tamang (11) wonen al twee jaar in het klooster. Ze kunnen tot hun 15^e blijven. Dan gaan ze naar een ander klooster. De kokmonnik vertelt: "We hebben een biogasinstallatie om hout én gasflessen te sparen. We hebben geen groententuin, dus we gebruiken geen poep als compost . Alles is voor de keuken."

Loden roert in de melkthee, die op het biogasfornuis van het klooster wordt gekookt

Koeienvlaaikoeken

Koeienpoep is te gebruiken als turf of brandstof voor de kachel.  Ze heeft zo veel poep verzameld, dat ze de plakken ook kan verkopen aan mensen zonder koeien. Ze sjouwt de stront in een plastic zak. Met haar rechterhand haalt ze er een handvol poep uit, die ze plat slaat op de grond. Nepalese getrouwde vrouwen dragen graag rode kleren.

Deze boerin legt ronde koeienvlaaien in de zon te drogen

Pleisterwerk van poep

In dit dorp, in het zuiden van Nepal, woont het Tharu-volk. Ze hebben de gewoonte hun huizen te stucken met modder, gemengd met buffelpoep. Langs de raamkozijnen en rondom de deurpost schilderen ze handafdrukken, duimafdrukken of bloemfiguren. 

Deze schoolkinderen wonen in lemen huizen

Goedkope brandstof

De ronde strontkoeken vallen er na drie dagen vanzelf af en worden door de jongens verzameld. De plakken dienen als brandstof in de kachel. Het zijn een soort briketten die ervoor zorgen dat het houtvuur in de kachel langer brandt. Goedkope brandstof, want elke koe produceert 10 kilo per dag. 

Arun en Prasanta staan voor een huis, waar koeienpoep aan de buitenmuur wordt gedroogd

Jopapoep

Kami Sherpa (13) en Ram Krishna (10) wonen in de Himalaya. Ze laten zien dat hun jopa niet alleen wordt gebruikt om te ploegen, maar ook om brandstof te verzamelen. De poep van de jopa (een soort jak-buffel) gaat, als ze droog is, naar de voorraadruimte onder de boerderij.  Elke dag haalt Kami’s moeder een paar plakken om de kachel brandend te houden. Handig, toch?

Kami Sherpa en Ram Krishna voor een muur met jopapoep

Jakpoep

Passang Rinjeen Sherpa (13) heeft net de dikke keutels van hun jak Rokpu verzameld. De bamboe-mand, die hij met een band om zijn hoofd draagt, heeft hij vervolgens leeg gekieperd in de stal, waar de drollen kunnen drogen. Er ligt al een hoge berg platgedrukte jopapoep. Jopa’s zijn ook een rundersoort, verwant aan jaks. Later zal Passang de drollen bij het haardvuur gooien. Het is goede brandstof voor in het fornuis.

Passang pakt jakbriketten uit de stal

Jakbriketten

In het Himalayagebergte groeien geen bomen en de bossen op de lagere hellingen zijn haast allemaal verdwenen. Het is daarom streng verboden de paar bomen die er nog zijn te kappen. Dus moeten de bergbewoners brandhout in de winkel kopen. Dat is duur. Ze hebben goedkopere brandstof voor hun haardvuur: jakdrollen. Enige nadeel: het vuur wordt niet zo heet. De jakpoep lijken op briketten: ze gloeien vooral.

Passang gooit gedroogde poep bij de aanmaakblokken. Zo houdt hij de kachel langer warm.

Modder en poep

In het dorp Sauraha staan langgerekte huizen. De Tharu bouwen van oudsher hun huizen voor een grote familiegroep. Soms wel voor honderd mensen. Meestal zijn de muren van bamboe. De spleten tussen de bamboestaken worden dichtgemetseld met modder, gemengd met koeienpoep. Het dak is gemaakt van stro. Er groeit veel hoog gras in het Chitwan National Park in de buurt. Gras wordt gebruikt als voer voor de olifanten en als dakbedekking.

Huizen in het dorp Sauraha

Poeppapier

In Sauraha staat een klein fabriekje waar olifantenpoeppapier wordt gemaakt. Olifantenpoep wordt verdund met water en dan gekookt. Het geelbruine papje wordt in de zeef gegoten en in de zon te drogen gelegd. Na een tijdje kun je er zo een vel papier vanaf trekken. Zin om te proberen?

Op zo'n papierzeef droog je olifantenpoep

Tekenpapier

Olifanten eten dagelijks zoveel bananen, takken, bladeren en suikerriet, dat een deel van het voedsel er via hun poep onverteerd uitkomt. Die restjes gras en vezels maken de uitwerpselen zo geschikt voor papier. Sommige vellen papier zijn witter en fijner dan andere. Als een olifant jong is en nog goed kauwt, zijn de etensrestjes beter vermalen en is de poep fijner van structuur. Als ze op een dieet van kokosbladeren zitten, wordt de mest lichter van kleur en kun je witter papier maken, geschikt om te verven.
Bishnu in de winkel waar ze olifantenpoeppapier verkopen

Van poep tot gas

Hoe een biogasinstallatie nu eigenlijk werkt, kun je op het plaatje hiernaast zien.