Afgedankte computers en mobieltjes

banner

Biobrandstofapril 2009

Afgedankte computers en mobieltjes

Zaboor Khan uit Pakistan is pas veertien en heeft al z'n eigen werkplaats. Thuis heeft hij een ijskast, wasmachine, televisie en cd-speler. De zaken gaan zelfs zo goed dat Zaboor het schoolgeld voor een paar van zijn neven en nichten betaalt. Waarmee verdient Zaboor zo veel geld?

Zaboor: "Met vuilverwerking. Om precies te zijn: met het verwerken van e-waste of e-afval: elektronisch afval".

Brandende zon

Het is vroeg in de ochtend, maar al veertig graden. Aan de oevers van de Lyari rivier is het een drukte van belang. Arbeiders, waaronder veel kinderen, slepen vanaf de weg uitpuilende zakken naar de bedding van de rivier. Hun gezichten zijn zwart van het roet en op hun wijde shirts staan grote zweetplekken.

Van de vuren waarin het elektronische afval wordt verbrand, komen dikke zwarte, ongezonde rookwolken

Elke dag en vaak zelfs 's nachts, branden er vuren aan de oevers van de Lyaririvier. In de vuren wordt elektronisch afval verbrand. De vies stinkende, zwarte rookwolken drijven over de wijk. En rondvliegende vonken veroorzaken regelmatig brand in woonhuizen en winkels.

Omkopen

Wasim en zijn vriend Ehmad zoeken in de as naar afval waar nog metaal in kan zitten.
Wasim: "Dat metaal is van de sloperijen, dus als de politie je betrapt...
Maar als we de agenten dertig of veertig rupees (dertig tot veertig eurocent) geven, laten ze ons met rust".

Wel of niet?

Wasim en Ehmad denken verschillend over het afval dat naar hun land wordt gebracht. Wasim: "Het afval is als de dood die rondwaart. De regering zou het moeten verbieden."Ehmad wil geen verbod: "Dan hebben we geen werk meer en zwerft iedereen rond. Ze moeten het niet stoppen. Ze moeten het verbranden veiliger maken. En op een veilige plek."

Zaboor Khan sloopt computerkasten

Zaboor Khan sloopt computerkasten deeltje voor deeltje uit elkaar.

Roetzwarte rook

De werkers storten massa's snoeren en kabels uit en schikken die in een lange lijn. Dan steken ze de boel in brand. Vanaf de Arabische Zee wakkert de wind de vlammenzee aan en dikke zwarte wolken waaien naar de woonwijk even verderop.
Als het vuur dooft, rest een kluwen koperdraad. Die wordt in zakken gepropt en teruggebracht naar de vrachtwagen boven aan de weg. Daar wachten nog tientallen zakken elektronisch afval.

Gevaarlijk

Jaarlijks belanden miljoenen tonnen E-waste (elektronisch afval) op de schroothoop. Veel van dit afval komt terecht in India en China. Duizenden tonnen computers, mobieltjes, tv's en wasmachines worden ook gedumpt in Lyari, een woonwijk van de Pakistaanse hoofdstad Karachi. Daar halen arbeiders het afval uit elkaar voor recycling. Het werk is vies en onveilig. De arbeiders, waaronder jongeren en kinderen, zijn nauwelijks beschermd tegen de giftige stoffen die vrijkomen. Die schadelijke stoffen komen ook in de Lyaririvier en de Arabische Zee terecht. De dieren en planten die in het water leven, zoals zeewier, vis, krab, zitten vol gif.