Overslaan en naar de inhoud gaan
  • Bibberbenen en klotsoksels tijdens Halloween

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Tijdens Halloween moeten enge gezichtjes op pompoenen de boze geesten verjagen.
    Shutterstock

    Waar komt Halloween vandaan?

    Vooral in Groot-Brittannië en Ierland heeft Halloween een lange traditie. Voor de Kelten (die daar rond het jaar nul woonden) begon op 1 november het nieuwe jaar. De oogst was binnen en het was tijd voor een vrije dag en een feestje. Het Keltisch nieuwjaar oftewel in het Iers Samhain (spreek uit: Saun) was ook nog om een andere reden bijzonder. De Kelten geloofden namelijk dat op oudjaar de deur naar de onderwereld een beetje openging. Daardoor konden goede geesten naar boven komen, maar ook boze. Om die kwade geesten te verjagen, verkleedden de mensen zich zo griezelig mogelijk. Met ijzingwekkende maskers of pompoenen met enge gezichtjes joegen ze alle spoken op de vlucht. De goede geesten werden trouwens juist gelokt door eten neer te leggen voor de deuren. 

    Via Amerika…

    Later geloofden steeds minder mensen dat geesten op 31 oktober een kijkje komen nemen op aarde. Maar de gewoonte om je eng te verkleden bleef. Sterker nog, die verspreidde zich. Toen in de negentiende eeuw veel Ieren naar de Verenigde Staten verhuisden, namen ze Halloween mee. Daardoor werd het feest ook in VS een hit. Steeds vaker dook het op in Amerikaanse series, films en games.

    …Naar Nederland

    Omdat wij in Nederland veel Amerikaanse films en series kijken,  waaide het feest over naar ons. En niet onbelangrijk: voor winkeliers is het een mooie kans om veel spullen te verkopen. Dus de etalages liggen weken van tevoren al vol gadgets. Of je al die pompoenen, spinnenwebben en maskers echt nodig hebt? Misschien niet, maar Halloween zelf lijkt een blijvertje. 

    Griezelen hoort bij Halloween.
    Griezelen hoort bij Halloween. Nikki

    Dag van de Doden

    Overal ter wereld geloofden of geloven mensen dat de zielen van overleden mensen op bepaalde momenten naar de aarde komen. Zoals in Mexico, vast niet toevallig, op dezelfde data als Halloween. Hier heet het feest Día des Muertos. 

    Xochitl (13) uit Mexico laat zien hoe zij Día des Muertos viert. 
    Bloederige zombies, kakelende heksen en mummies. Dit weekend is het Halloween! Ooit werd dit feest vooral in Engelstalige landen gevierd, maar inmiddels is het griezeligste feest van het jaar ook in Nederland populair. Wat houdt het feest in?
  • Armoede in Nederland

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Pixabay

    Er zijn verschillende manieren om te bepalen wie arm is. Sommige onderzoekers kijken naar hoeveel geld je per maand op je bankrekening krijgt. Als dat voor één volwassene, gedurende een langere periode, minder is dan zo'n 1000 euro per maand, dan ben je arm. Helemaal als je geen spaargeld hebt. 

    Niks extra’s

    Heb je alleen geld voor de huur, boodschappen en kleding? Maar kun je geen verzekeringen betalen voor bijvoorbeeld de tandarts? Is er al jarenlang geen geld voor vakantie of lidmaatschap van een sportclub? Ook dan ben je volgens onderzoekers arm. Je hebt dan niets over en je loopt het risico op nóg meer armoede omdat je niks extra's hebt voor als ineens alles tegenzit en de wasmachine en de verwarming tegelijk kapotgaan. 

     

    De moeder van Mike heeft schulden en daarom verdient hij zijn eigen zakgeld.

    Gevolgen van armoede

    Ruim de helft van arme Nederlanders kunnen niet elk jaar een week op vakantie. Eén op de tien huishoudens heeft te weinig geld om het huis genoeg te verwarmen. Evenveel gezinnen kunnen geen warme maaltijd met om de dag vlees of vis betalen. Een aantal van hen gaat voor eten naar de voedselbank.

    Hoe word je arm?

    Als je in een rijk gezin bent geboren, ben je later zelf ook vaak rijk. Je kunt dan een dure studie volgen en je maakt meer kans op een goede baan. Andersom geldt hetzelfde. Mensen uit arme gezinnen, zijn als volwassenen ook vaker arm. Ze volgen een lagere opleiding en krijgen een minder goed betaalde baan. Maar je kunt ook gewoon pech hebben. Doordat je ziek wordt, verlies je je baan en je kunt geen nieuwe baan vinden waarmee je genoeg verdient. 

    Hulp bij armoede

    In Nederland zijn allerlei organisaties en voorzieningen die arme gezinnen helpen. Alleen mensen onder een bepaalde inkomensgrens mogen hier gebruik van maken. Ze krijgen niet zomaar het totale bedrag dat nodig is. Het idee daarachter is dat mensen in armoede niet afhankelijk van hulp moeten worden. Ze worden zo aangemoedigd om iets aan hun geldproblemen te doen, en bijvoorbeeld hun schulden af te lossen. Wel zorgen bijvoorbeeld het Jeugdcultuurfonds of Jeugdsportfonds ervoor dat kinderen uit arme gezinnen toch naar voetbal of dansles kunnen. Dat is goed voor je lijf en je zelfvertrouwen, je kunt er vrienden maken en je zorgen even vergeten. 

    Steeds meer

    Er komen steeds meer arme mensen in Nederland. Dat komt doordat er meer werkloosheid is, de huizenprijzen heel hoog zijn en voedsel steeds duurder wordt. Daarnaast zijn er nieuwe Nederlanders bij gekomen, die hier helemaal opnieuw moeten beginnen. Vluchtelingen uit Syrië, bijvoorbeeld. Of uit andere landen waar het onveilig is door oorlog, honger of extreme armoede. Door de corona-pandemie zijn mensen ook financieel in de problemen gekomen. Volgens het Rode Kruis hebben 19.000 mensen in Nederland door de crisis die het virus heeft veroorzaakt te weinig geld. 

    In rijke landen is niet iedereen rijk en in arme landen is niet iedereen arm. Maar de verschillen tussen arm en rijk worden steeds groter. Ook in Nederland. Eén op de tien kinderen in Nederland groeit op in een arm gezin. Hier wordt niet veel over gepraat. Het is een taboe-onderwerp.
  • Bestel het themanummer Verhuizen

    Onderwijs tip

    Plaats als eerste een reactie

    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.

    In deze Samsam vertellen verschillende kinderen over hoe zij hun verhuizing ervaren. Uit vrijwillige keuze, vanwege economische redenen of doordat ze moesten vluchten voor hun veiligheid.

    Met de lesopdrachten bij dit themanummer behandel je de bouwsteen globalisering. Leerlingen (groep 5 t/m 8) onderzoeken wat de bereikbaarheid van andere werelddelen voor hen betekent; wat het voor anderen kan betekenen voor wie die beschikbaarheid en bereikbaarheid niet vanzelfsprekend zijn.

    Een pakket bestaat uit 30 tijdschriften, de lesbrief en lesinstructie voor € 19,50. Het wordt geleverd op 11 november. 

    Andere thema's nabestellen?

    Neem ook een kijkje in de Samsam Shop. Hier kun je oude thema's nabestellen of nieuwe vooruitbestellen. Ook vind je hier de werkboeken over de vijf wereldgodsdiensten.

    Naar een nieuw huis, een onbekende plek of misschien zelfs een ander land waar je de taal niet spreekt. Verhuizen kan leuk spannend zijn, maar is vaak ook stressvol. Past alles wel in de verhuisdozen? En... vooral als je familie en vrienden moet achterlaten, kan het ook verdrietig zijn.
  • Feiten over honger en hongersnood

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Ondervoeding

    Eén op de tien mensen (gemiddeld 768 miljoen mensen) heeft niet genoeg te eten om een gezond en actief leven te kunnen leiden. Zo'n 13,5% van de bevolking in ontwikkelingslanden is ondervoed. Sinds 2015 hebben weer meer mensen honger, dat komt onder andere door klimaatverandering, conflicten, maar ook door de coronacrisis. 

    Slecht eten

    In Azië wonen naar verhouding de meeste mensen. Daarom is het ook niet gek dat in dit werelddeel de meeste mensen wonen die niet zeker weten of ze elke dag goed, genoeg en afwisselend kunnen eten. Slechte voeding is de oorzaak voor bijna de helft van kindersterfte bij kinderen onder de 5 jaar. Dat zijn 3,1 miljoen kinderen per jaar.

    Hongersnood

    In Sub-Sahara Afrika komt het hoogste percentage voor van mensen die honger lijden; één op de vier mensen is ondervoed. Maar in 2011 was er ook een grote hongersnood, in Somalië. In april 2017 is er hongersnood in Zuid-Sudan.

    Ontwikkelingslanden

    In ontwikkelingslanden zitten 66 miljoen schoolkinderen met een rommelende maag in de klas. In Afrika alleen zijn dat al 23 miljoen kinderen. (Bron: World Food Programme)

    Mariam vluchtte voor de hongersnood in haar land Somalië.
    Mariam vluchtte voor de hongersnood in haar land Somalië. Petterik Wiggers
    Kijk ook dit filmpje over hongersnood

    Honger in Nederland

    Ook in Nederland zijn er mensen die niet goed of genoeg eten, bijvoorbeeld door armoede. Voor hen is er de Voedselbank. 

    Eén op de tien mensen (gemiddeld 768 miljoen mensen) heeft honger. Bijna al hun tijd gaat naar het regelen van hun volgende maaltijd. De meeste mensen met honger wonen in Afrika en Azië. Een aantal cijfers op een rij.
  • Podium Quiz

    Quiz

    Plaats als eerste een reactie

    Wat weet jij over plankenkoorts en op welke verschillende manieren je een podium kunt gebruiken? Doe de quiz!
  • Wat is er aan de hand in Afghanistan?

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Deze familie is gevlucht voor de Taliban die Afghanistan veroveren.
    Shutterstock

    Wie zijn de Taliban?

    De Taliban staan bekend als een terreurbeweging. Ze zijn streng islamitisch en gebruiken geweld om hun doel te bereiken. Ze willen Afghanistan besturen volgens heel strenge islamitische wetten. Daarin staat bijvoorbeeld dat alle vrouwen een boerka moeten dragen en niet mogen werken. Meisjes mogen niet naar school en muziek is verboden.

    Waarom veroveren ze Afghanistan?

    Tot 2001 waren de Taliban al aan de macht in Afghanistan. Maar ze hadden Al-Qaida geholpen, een andere terreurgroep die op 11 september 2001 een grote aanslag pleegde op o.a. het World Trade Center in New York. Uit wraak vielen de Verenigde Staten Afghanistan binnen om de Taliban te verdrijven. Daarbij kregen de VS hulp van andere landen. Maar na twintig jaar hebben deze legers zich weer teruggetrokken. Daardoor kon de Taliban nu gemakkelijk weer grote delen van Afghanistan veroveren.

    Hoe gaat het nu verder?

    Veel Afghanen zijn bang voor de Taliban. Ze proberen het land nu te ontvluchten. Buitenlanders in Afghanistan worden door hun regering opgehaald. Maar er willen veel meer mensen mee dan dat er ruimte is in de vliegtuigen. Daardoor is er chaos ontstaan op het vliegveld van de hoofdstad Kaboel. De president is dit weekend al wel gevlucht. Hij schreef op Facebook dat de Taliban gewonnen hebben. De Taliban zeggen een goede relatie te willen met andere landen en dat de Afghanen niet bang hoeven te zijn. Maar veel mensen zijn nog niet vergeten hoe streng de Taliban meer dan twintig jaar geleden regeerde, toen mannen verplicht hun baard moesten laten staan en vrouwen niet alleen de straat op mochten…

    Dit verhaal verscheen ook in Kidsweek. 

    Veel Afghanen proberen hun land uit te vluchten. De president is al weg. Zijn paleis is ingenomen door strijders van de Taliban. Wat is er aan de hand in Afghanistan?
  • Applaus zorgt voor zelfvertrouwen

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    Selma (10) vergeet door het circus dat ze een vluchteling uit Syrië is.
    Ingrid Woudwijk

    Optreden

    Het is er heel heet, stoffig en de straten in het dorp Istasyon zijn leeg. Onder een grote moerbeien boom staat een kleurrijk gebouw met in grote letters de naam van het circus. Vanbinnen lijkt het op een gymzaal, met een trapeze, valmatten, stelten en jongleerballen. Hier oefenen Turkse kinderen én Syrische vluchtelingenkinderen acrobatische trucs. Het laatste optreden is alweer twee jaar geleden en Selma kan niet wachten tot het volgende optreden op het échte podium dat gebouwd gaat worden in de tuin. De vorige optredens waren op straat. “Het leukste vond ik dat ik heel trots op mezelf was. En mijn familie ook.”

    Zelfvertrouwen

    Circusjuf Pinar snapt heel goed waardoor Selma zich zo voelde. “Als kinderen in de schijnwerpers staan, kan dat het effect zijn. Het publiek ziet de kinderen op dat moment als artiesten, niet als vluchtelingen.” In het dorp worden kinderen als Selma nogal eens gepest en gediscrimineerd. Behalve dus tijdens het optreden. Toen was er bewondering en applaus. Pinar: “Dat geeft zelfvertrouwen.”

    Selma oefent een circusact met juf Pinar
    Oefenen met circusjuf Pinar. Ingrid Woudwijk
    Selma vluchtte uit Syrië en woont nu in Turkije.
    Selma vluchtte uit Syrië. Ingrid Woudwijk

    Vechten en schelden

    In het dorp is weinig te doen. Er zijn alleen een paar kiosken voor dagelijkse boodschappen en een oude vervallen speeltuin. De school is ook geen  fijne plek voor Selma. “Er wordt veel gevochten en gescholden en dat maakt me verdrietig.” Alle leerlingen zijn Koerdisch. De Koerden zijn een volk dat verspreid over verschillende landen in het Midden-Oosten woont. Ze zijn een culturele minderheid en worden vaak minderwaardig behandeld. Maar ook Koerden onderling denken niet altijd positief over elkaar, zoals hier in het zuidoosten van Turkije waar veel Syrische vluchtelingen wonen. Sommige van deze nieuwkomers zijn Koerdisch, net als de meeste dorpsbewoners. Doordat er in het nieuws, op straat en thuis vaak slecht over Syriërs gepraat wordt, denken de dorpsbewoners nogal eens dat ze beter zijn dan de Syrische leeftijdsgenoten. Door Sirkhane is er wel wat veranderd. De deelnemers leren hier namelijk veel meer dan alleen kunstjes.

    Vertrouwen

    “Je moet een team zijn, elkaar vertrouwen en helpen” legt Pinar uit. “Kinderen die samen circusoefeningen doen, vergeten elkaars verschillen. En de vriendschappen die tijdens het circus ontstaan, zorgen voor een betere sfeer in het dorp.” Zo vertelt Hale (13) uit de Syrische stad Aleppo dat eerst niemand met haar wilde spelen. “Maar toen ik naar Sirkhane ging en daar ook Turkse vrienden maakte, wilden ze wel met me spelen en nu hebben we veel plezier samen.” Selma en Hale spreken ondertussen allebei drie talen: Turks, Koerdisch en Arabisch en ze vertalen voor de kinderen die nog geen Turks spreken.

    Circusschool Sirkhane vrolijkt de straten in dit Turkse dorp én de kinderen op.
    Circusschool Sirkhane vrolijkt de straten in dit Turkse dorp én de kinderen op. Eigen foto Sirkhane

    Alles vergeten

    Pinar ziet het circus dus eigenlijk als een vorm van therapie die kan helpen om nare dingen te verwerken zodat je er geen last meer van hebt. De oorlog, de bombardementen en de gevaarlijke vlucht naar Turkije zorgen voor nachtmerries en trauma’s bij veel Syrische vluchtelingenkinderen. “Daarom praten we tijdens het circus niet over de oorlog en bommen. En we gebruiken geen woorden zoals vader en moeder omdat sommige kinderen een ouder zijn verloren.” Selma en Hale vinden het vooral fijn dat ze drie keer per week bij het circus even alles kunnen vergeten.

    Niet veilig

    Na de training wandelt Selma naar huis: een paar kleine kamers in een grauw flatgebouw dat hiervoor jarenlang leegstond. De enige luxe is de airco die standaard in de huizen is geplaatst toen ze gebouwd werden voor ambtenaren. Maar de huizen bleken niet veilig genoeg en niemand wilde hier wonen. Daarom zijn er nu vluchtelingen in gehuisvest. Er is geen speelgoed, behalve de hoelahoep die Selma van het circus heeft gekregen. “Ik ga het mijn zusje van drie leren. Later wil ik naar West-Europa en daar een circus beginnen en andere kinderen lesgeven.”

    Kleurrijke optocht

    Het woord ‘sirkhane’ is Turks voor circushuis. Maar de vrijwilligers van Sirkhane geven niet alleen circusles. Ze leren kinderen ook muziek maken en fotograferen. Er worden workshops en optredens gegeven met internationale artiesten. Eens per jaar is er een groot festival en vormen alle kunstenaars samen een kleurrijke optocht door de stad.

     

    Het hele dorp kwam kijken toen Selma (10) met haar vrienden van circusschool Sirkhane ging optreden. Zoiets hadden ze hier in het zuidoosten van Turkije nog nooit gezien.
  • Bestel het themanummer Podium

    Nieuws

    Plaats als eerste een reactie

    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.

    Met deze verhalen en de lesopdrachten doen leerlingen (groep 5 t/m 8) inspiratie op en gaan ze zelf aan de slag. De lesopdrachten bij dit themanummer behandelen het bouwsteen solidariteit: leerlingen leren onrechtvaardigheid te herkennen en benoemen.

    Dit lespakket burgerschap bestaat uit:
    •    1 maand toegang tot de online omgeving van Samsam (met lessen burgerschap)
    •    30 exemplaren van het tijdschrift Samsam Podium
    •    Prentenboek van spoken word artiest Amanda Gorman - Zo Klinkt Verandering
    •    Extra: Lesbrief om het prentenboek in de klas te behandelen
    •    Extra: 30 Kidsweek-kranten

    En dat voor € 25,-!

    Het pakket wordt op 16 september geleverd. Vanaf 13 september heb je toegang tot het online lesmateriaal. 

    Het prentenboek wordt in week 39 geleverd. 

    Over Amanda Gorman

    In haar eerste kinderboek, Zo klinkt Verandering, roept de veelgeprezen Amanda Gorman iedereen op om je kracht te gebruiken om een verschil te maken in de wereld, in je omgeving en vooral in jezelf. Zo Klinkt Verandering is een boek dat belangrijke thema’s als diversiteit, inclusiviteit en je dromen waarmaken op een toegankelijke manier beschrijft. De kleurrijke illustraties, liederrijke teksten en inspirerende boodschap maken dit boek tot een feest voor jong en oud!

    Lees meer >

    Durven jouw leerlingen in de schijnwerpers te staan en letterlijk het woord te nemen? In themanummer Podium van Samsam vertellen kinderen uit verschillende landen hoe zij hun stem laten horen tegen onrecht in de wereld óf omdat ze willen opkomen voor hun eigen situatie.
  • Stemmen in onrustig Ethiopië 

    Nieuws

    Plaats als eerste een reactie

    Deze week waren er verkiezingen in Ethiopië .
    Shutterstock

    Wat is er aan de hand in Ethiopië? 

    "In Ethiopië wonen veel verschillende bevolkingsgroepen waardoor er vaak spanningen zijn. Op dit moment woedt er een burgeroorlog in de provincie Tigray. Daar wil een groep mensen onafhankelijk worden. Door deze onrust zijn mensen op de vlucht geslagen, heerst er veel armoede en zelfs een hongersnood. Op sommige plekken zijn de verkiezingen door de onveilige situatie uitgesteld tot een tweede verkiezingsronde in september." 

    Wie is de grootste kanshebber om te winnen? 

    "De huidige premier Abiy Ahmed. Hij kwam drie jaar geleden aan de macht. Veel Ethiopiërs zagen hem als een redder. Hij won zelfs een Nobelprijs voor de Vrede nadat hij vrede sloot met buurland Eritrea. Maar ondanks zijn goede bedoelingen kon hij de onrust in zijn land niet herstellen. In Ethiopië zijn mensen nog niet gewend om dingen te bereiken door te praten."

    Hoe gaat hij dat straks dan veranderen? 

    "Ahmed zal verdergaan met proberen om de rust terug te brengen door met alle bevolkingsgroepen te praten. Hoe hij dat gaat doen, is nog niet duidelijk. Maar het gaat een fikse klus worden."

     

    Dit verhaal verscheen eerder in Kidsweek

    In Ethiopië gingen mensen deze week naar de stembus. Het zijn de eerste democratische verkiezingen in het onrustige Afrikaanse land. Een Nederlandse journaliste die er woont, legt uit hoe het daar nu is.
  • Het recht op bescherming tegen kinderarbeid

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Deze kinderen in India helpen mee met geld verdienen.
    Peter de Ruiter

    In ontwikkelingslanden werken rond de 168 miljoen kinderen tussen de vijf en zeventien. Jarenlang daalde dit aantal, vooral in India werkten steeds minder kinderen. Volgens kinderrechtenorganisatie Unicef is het aantal kinderen dat niet naar school gaat en werkt voor het eerst sinds twintig jaar weer gestegen. Een van de redenen is corona.

    Hoe voorkom je kinderarbeid?

    Onderwijs is de beste manier om kinderarbeid te voorkomen. Maar er zijn nog andere maatregelen nodig om kinderarbeid te laten verdwijnen. Er moeten fabrieken komen waar geen kinderen werken. Waar volwassenen genoeg verdienen om hun kinderen naar school te laten gaan en waar geen grondstoffen worden gebruikt die door kinderhanden zijn gemaakt of geoogst.

    Lening

    De laatste jaren is het geven van een kleine lening aan moeders populair. Dit heet microkrediet. Sommige vrouwen beginnen met dat geld een winkeltje of ze kopen een mannetjes- en vrouwtjesschaap. De lammeren verkopen ze. Anderen maken een grote spaarpot, een 'bank van lening'. Moeders die krap bij kas zitten, lenen wat uit de pot. Voor een nieuw schooluniform voor hun kinderen, bijvoorbeeld. In veel landen mogen kinderen zonder schooluniform geen lessen volgen.

    Informatie

    Veel kinderen, ouders en directeuren van fabrieken weten niet dat kinderarbeid slecht is. Er zijn hulporganisaties die hen dat uitleggen. Dat doen ze met een brief, een folder, een poster, op radio, televisie en internet. Soms ook met een toneelstukje. Dat is handig voor mensen die niet kunnen lezen of schrijven.

    Er zijn nog steeds kinderen die niet naar school kunnen omdat ze moeten werken. Ook al is kinderarbeid in de meeste landen verboden. Een van de kinderrechten is de bescherming tegen kinderarbeid.
  • Vechten tegen corona in Suriname

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Drukte bij de winkels in Suriname.
    ANP

    Hoe het nu in Suriname? 

    "Er is iets meer ademruimte dan vorige week. Toen zag je ambulances rondrijden omdat ze coronapatiënten niet kwijt konden. Mensen die andere zorg van het ziekenhuis nodig hadden, moesten ruimte maken. En ook die afdelingen lagen helemaal vol. Er was ook bijna tekort aan zuurstof, maar gelukkig konden we dat opnieuw verdelen en toch iedereen helpen. Doordat er meer ziekenhuisbedden zijn geplaatst, kunnen de meeste coronapatiënten nu weer worden opgevangen. Maar als de besmettingen zo doorgaan is de rek er straks weer uit." 

    Suriname had het virus eerder redelijk onder controle. Wat ging er mis?

    "De Braziliaanse versie van het virus heeft een opmars gemaakt. Die is besmettelijker en mensen worden er zieker van. Het land gaat nu tot 18 juni in een strenge lockdown. Mensen mogen op maar drie dagen per week naar buiten om boodschappen te doen."  

    Zijn er lichtpuntjes? 

    "Veel Surinamers wilden zich eerst niet laten vaccineren. Maar zij zien nu dat dat hun uitweg is. Er staan drommen mensen bij de priklocaties. Ook is er hulp vanuit het buitenland. Er komen deze week Nederlandse artsen en verpleegkundigen over. Hopelijk geeft dat verlichting."

     

    Door: Judie Jaspers (dit stuk stond ook in Kidsweek)

    Terwijl we in Nederland versoepelen, vecht Suriname tegen zijn ergste corona-golf. Ziekenhuizen liggen tjokvol en de coronabesmettingen blijven stijgen. "Het is uit de hand gelopen", zegt Kwame van der Hilst, arts in Paramaribo.
  • Thema's vooruitbestellen

    Onderwijs nieuws

    Reacties: 1

    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
    carine
    13 juni 2021, 7:30
    Al jaren heb ik een abonnement op Samsam en gebruik het gretig voor mijn lessen N.C. Zedenleer. Super! De getuigenissen, foto's, kruiswoordraadsels, woordzoekers en mopjes maken dat het luchtig te verteren is en toch stof tot nadenken, schrijven en discussiëren biedt. Echt bedankt!
    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.

    Thema's 2021/2022

    De thema's Podium, Verhuizen en Japan zijn nu alvast te bestellen. Een pakket kost € 19,50 inclusief verzendkosten en bestaat uit 30 tijdschriften, de lesinstructie en verwerkingsopdrachten. Het lesmateriaal van Samsam wordt aangeboden op twee niveaus (groep 5/6 en 7/8). 

    16 September 2021          

    Podium

    Solidariteit

    11 November 2021

    Verhuizen

    Globalisering

    13 Januari 2022

    Japan

    Vrijheid en gelijkheid + Globalisering         

    Maart 2022

    Ruzie

    Macht en inspraak

    Mei 2022

    Gezond              

    Technologisch burgerschap

     

    Voordelen van een abonnement

    Naast thema's los bestellen kun je ook voor de school een abonnement op Samsam afsluiten. Met dit abonnement heb je alles in huis om burgerschap structureel in de klas in te zetten. Een abonnement bestaat uit 10 lessen burgerschap: in de maanden dat Samsam niet verschijnt, ontvang je een digitale les met een startvideo en verwerkingsopdrachten. Met deze tien lessen behandelen we de tien bouwstenen voor burgerschap: vrijheid en gelijkheid, macht en inspraak, democratische cultuur, identiteit, diversiteit, solidariteit, digitaal samenleven, duurzaamheid, globalisering en technologisch burgerschap. 

    Met de lessen burgerschap van Samsam leren kinderen kennis en vaardigheden die ook bij andere vakken van pas komen en die ze aan het denken zet over de maatschappij waarin ze leven en hun rol daarin. Ze leren onder andere over:

    • De democratische rechtsstaat, culturen en duurzaamheid 
    • Omgaan met diversiteit en het herkennen van eigen vooroordelen
    • Verplaatsen in een ander en het zoeken naar verbindingen 
    • Verantwoordelijkheid nemen voor de eigen omgeving
    • Luisteren, discussiëren en samenwerken

    Naast de maandelijkse lessen, heb je met een abonnement ook toegang tot het archief van Samsam, met maar liefst 60 lessen om uit te kiezen. 

    samsam burgerschap voorbeeld lesmateriaal
    Wil je het komende schooljaar thematisch aan de slag met Samsam? Bestel dan de themanummers van Samsam vooruit.
  • Het conflict tussen Israël en de Palestijnen

    Informatie

    Plaats als eerste een reactie

    Mohammed (14) woont in een vluchtelingenkamp voor Palestijnen.
    Matthias Somm

    Bommen en raketten

    Een paar weken geleden besloot een Israëlische rechter dat zo'n zestig Palestijnen in Jeruzalem moeten verhuizen om plaats te maken voor Joodse gezinnen. Veel Palestijnen zijn daar heel boos over. Demonstraties liepen uit de hand en de Palestijnse beweging Hamas die de baas is in de Gazastrook, vuurde raketten af op Joodse wijken. Het Israëlische leger gooide bommen op gebieden waar vooral Palestijnen wonen. Andere landen roepen de twee partijen op te stoppen met geweld. Sinds gisteravond is er nu een staakt-het-vuren. Het schieten is gestopt. 

    Vrede

    Al vaak hebben wereldleiders en machthebbers geprobeerd vrede te stichten tussen de Israëliërs en Palestijnen. Dat dit nog nooit helemaal gelukt is, maakt al duidelijk hoe ingewikkeld het conflict is. Er zijn veel verschillende partijen en de spanningen hebben een lange voorgeschiedenis. Alle gevoelige kwesties komen samen, zoals in veel oorlogen: het gaat over landsgrenzen, internationaal recht, religie, politiek en cultuur. Tegelijkertijd, zoals in alle oorlogen, is lang niet iedereen in het gebied bezig met geweld. Er zijn ook ‘gewone’ Palestijnen en Israëliërs die een rustig leven willen en vreedzaam met elkaar samenleven. 

    Begrip

    Je kunt het conflict alleen een beetje begrijpen, door in de geschiedenis te duiken én je in te leven in beide partijen. Wat niet helpt, is om harde woorden te gebruiken en één kant te kiezen. Maar al te vaak klinkt: de Israëliërs zijn de bezetters en de Palestijnen de terroristen. Maar zo simpel is het niet. Het conflict wordt vaak samengevat als een ruzie tussen moslims en joden, maar ook dat ligt ingewikkelder. Er wonen ook niet-joden in Israël en niet alle joodse Israëliërs zijn erop uit om steeds meer land van de Palestijnen te veroveren. Bovendien zijn niet alle Palestijnen moslim; er zijn ook christelijke Palestijnen. Wel speelt religieuze geschiedenis een rol, bijvoorbeeld als het gaat om de stad Jeruzalem. Voor zowel het jodendom als de islam (en het christendom) is dit een belangrijke stad waar ze allemaal recht op denken te hebben.  

    Voor de islam, het jodendom en het christendom is Jeruzalem een belangrijke stad.

    Op de vlucht

    Het is goed om te weten dat het joodse volk eigenlijk al sinds de tijd van de Romeinen op de vlucht is. Overal waar joden zich vestigden, werden ze gediscrimineerd en vaak verjaagd. Al die tijd verlangden de joden naar een eigen land zoals in hun bijbel beschreven zou staan: een veilige plek om te wonen zonder discriminatie en vervolging. Omdat ze geloven dat hun god dit land heeft beloofd aan het joodse volk, voelt het voor de joden dat ze recht hebben op dit land. Onder andere door de verschrikkelijke massamoorden tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden veel mensen dat het joodse volk dat land ook écht moesten krijgen: Israël.

    Alleen woonden er natuurlijk al eeuwenlang mensen in het gebied waar Israël gesticht werd: Palestijnen, joden en andere bevolkingsgroepen. Ook al hadden ze niets tegen de joden; ze zaten er nou ook weer niet op te wachten dat een groot deel van hun woongebied van de ene op de andere dag werd weggegeven. Als je leefomgeving ineens heel snel verandert en je allemaal nieuwe buren krijgt met andere gewoontes en gebruiken, dan worden mensen soms bang dat ze hun eigen gewoontes en gebruiken niet meer mogen houden.  

    Oorlog

    Angstige mensen gedragen zich vaak boos en dat is voor niemand een goed begin van een nieuw land. Ook de buurlanden gingen zich ermee bemoeien en er braken een aantal oorlogen uit. De uitkomst was na veel bloedvergieten dat de Palestijnen moesten gaan wonen op de Westelijke oever van de rivier de Jordaan, op de Gazastrook en in Oost-Jeruzalem. De rest van het gebied zou dan Israël zijn. Dit betekende dat veel Palestijnen moesten vertrekken uit hun dorp of stad. 

    Verhuizen

    Er zijn mensen die voor hun plezier of een nieuwe uitdaging naar een ander deel van het land verhuizen of zelfs emigreren. Maar veel mensen zijn erg gehecht aan de grond of het land waar hun familie al generaties lang leeft. Zij hebben daar hun wortels liggen en iets opgebouwd. Ze willen daar niet weggestuurd worden of met geweld gedwongen worden ergens anders te gaan wonen. Veel Palestijnen vluchtten naar andere delen van de wereld. De mensen die terechtkwamen in de vluchtelingenkampen in de zogenaamde Palestijnse gebieden, leefden daar vaak onder slechte omstandigheden.

    Veiligheid

    Ondertussen werden de Palestijnse gebieden streng bewaakt door Israëlische militairen en bouwde Israël joodse dorpen in de Palestijnse gebieden. Hierop reageerden de boze Palestijnen met aanslagen op joden en daar nam het Israëlische leger dan weer wraak op. Helemaal sinds de radicale Palestijnse beweging Hamas aan de macht is in de Gazastrook, zijn de spanningen in het gebied weer toegenomen. Israël bouwde zelfs een zogenaamde veiligheidsbarrière: in steden ziet die eruit als een muur, op het platteland is het een hek. Voor de één voelt dit als bescherming, voor de ander als een gevangenis.  

    Mohammed (14) en Arbal (10) wonen allebei dichtbij de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden.

    De oplossing lijkt zo simpel: een stuk land voor de joden en een stuk land voor de Palestijnen. Maar daar moet iedereen het dan wel over eens worden. Én alle landen van de wereld moeten deze afspraken goedkeuren. Tot nu toe blijft er onenigheid en onduidelijkheid over de grenzen en vliegt om de zoveel tijd weer de vlam in de pan. 

    Al meer dan zeventig jaar is er ruzie tussen Israëliërs en Palestijnen. Anderhalve week geleden brak er weer geweld uit. Nu is er een staakt-het-vuren. Maar waarom is een blijvende vrede hier zo lastig?
  • "Ik wil mijn leven terug"

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Hayat uit de Gazastrook logeert nu voor haar veiligheid in een schoolgebouw.

    Tel Aviv

    "Elke keer als we de sirenes van het luchtalarm horen, moeten we naar een speciaal gebouw om te schuilen. Dat is vreselijk eng", vertelt Yoav. In zijn stad Tel Aviv is veel geweld op straat. Er worden synagogen in brand gestoken en moskeeën aangevallen. En dan zijn er ook nog de raketten die de Palestijnse beweging Hamas afvuurt. Behalve dat Yoav doodsbang is, is hij ook verdrietig dat hij nu wéér niet naar school kan. "Eerst vanwege corona, nu omdat het te gevaarlijk is buiten."

    Jeruzalem

    Josif woont in Jeruzalem, de stad waar het geweld vorige week begon. Een paar weken geleden besloot een Israëlische rechter dat zestig Palestijnen in Jeruzalem moeten verhuizen om plaats te maken voor Joodse gezinnen. Daar waren Palestijnen zo boos over, dat ze de straat op gingen. "Ik vond het heel eng. Voor het eerst van mijn leven zag ik zulke grote demonstraties. Mijn familie deed ook mee."

    Yoav uit Tel Aviv wil zijn leven terug.
    Yoav uit Tel Aviv wil zijn leven terug.
    Josif woont in Jeruzalem en zag voor het eerst van zijn leven demonstraties.
    In Jeruzalem, de stad van Josif, begon het geweld.

    Gazastrook

    Hayat woont in de Gazastrook waar Hamas aan de macht is. De Israëlische luchtmacht voert nu bombardementen uit op het gebied. Ze logeert in een schoolgebouw waar het veiliger is. "Ik kan niet meer slapen en niet eten. Twee vrienden van me zijn verdwenen. Mijn moeder zegt dat ze nu in de hemel zijn." Haar tas staat nog steeds klaar zodat ze elk moment eventueel verder kunnen vluchten. "Mijn nieuwe kleren die ik voor Suikerfeest kreeg, zitten erin. En mijn nieuwe Mickey Mouse-horloge. Mijn moeder heeft ook mijn geboortecertificaat ingepakt en andere officiële papieren." 

    Vluchten

    Honderden Palestijnse gezinnen zijn al gevlucht. Hayat zou ook wel weg willen. "Het liefst naar Canada waar familie woont. Dan kan ik in de winter in de sneeuw spelen." Josif kan nergens naartoe. "Ik hoor mijn vader wel altijd praten over vertrekken, maar dat het onmogelijk is. Als we weggaan, kunnen we niet meer terug en zijn we dakloos." Hun huis zou dan voor een Israëlische familie zijn. Yoav moet er niet aan denken om te vertrekken, maar ook hij heeft z’n tas al ingepakt voor de zekerheid. ‘Met mijn voetbal en een shirt van Maccabi Tel Aviv. Maar ik wil dat ons leven weer wordt zoals het was, zodat ik op vakantie naar de zee kan."

    Interviews: Ibrahim Isbaita

    Ook al willen andere landen dat het geweld stopt, er komt maar geen einde aan de regen van bommen en raketten in Israël en de Palestijnse gebieden. Yoav (11) uit Tel Aviv, Josif (12) uit Jeruzalem en Hayat (10) uit de Gazastrook vertellen hoe dat voor hen is.  
  • Geld in ruil voor bomen in Brazilië

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    Hévila voelt zich thuis in het regenwoud van Brazilië.
    Pedro Alcântara

    “Mijn moeder is hier geboren en we zijn een paar jaar geleden vanuit de stad Santarem, op vier uur varen, hiernaartoe verhuisd. Wij hebben thuis geen wifi en ook niet altijd stroom. Als je telefoon leeg is, duurt het soms best een tijd voordat je ‘m weer kunt opladen. Maar als ik moet kiezen tussen een leven met internet en altijd en overal mobiel bereik of de natuur, dan kies ik voor het leven hier in de natuur.”

    Hévila voelt zich helemaal thuis in het regenwoud met de apen, ontelbare soorten vogels en gordeldieren. Ze mist het stadsleven tussen honderdduizenden anderen geen seconde. Het Amazonegebied is het grootste regenwoud ter wereld en ligt verspreid over negen landen, waaronder Brazilië. De belangrijkste functie van het woud is de opname van koolstofdioxide die terechtkomt in de lucht door onder andere de verbranding van fossiele brandstoffen. Als de bomen dit niet meer kunnen doen, warmt de aarde nog sneller op. In de laatste twintig jaar is een vijfde van het Amazonegebied gekapt. Een groot deel van dit hout gaat naar Europa waar er meubels van worden gemaakt. Op de plek waar eerst die woudreuzen groeiden, grazen nu vaak koeien of wordt er soja verbouwd dat bestemd is voor de miljoenen varkens in onder andere Nederland.

    Illegaal

    In elk land gelden wereldwijde afspraken over waar, wanneer en hoeveel hout gekapt mag worden. Maar niet iedereen houdt zich aan die regels. Er zijn handelaren en kappers die illegaal werken en alleen denken aan geld verdienen. In Europa zou zo’n 15% van het geïmporteerde tropisch hout illegaal gekapt zijn, onder andere uit Rusland. Dat ook het Amazonegebied wordt bedreigd door houtkap, weet Hévila maar al te goed. “Op school
    praten we erover tijdens het vak Amazonestudies. We leren dan over de planten en dieren die hier leven en waarom het belangrijk is om dit gebied te beschermen.” Ze legt uit hoe de bewoners leven van wat het bos geeft.

    Hévila woont tussen de woudreuzen in het regenwoud van Brazilië.
    Veel bewoners van het regenwoud zien zichzelf als bosbeschermers. Pedro Alcântara
    Hévila woont tussen de woudreuzen in het regenwoud van Brazilië.
    Hévila: "We eten de vruchten die in het wild groeien." Pedro Alcântara

    “We eten de vruchten die in het wild groeien. En we vissen in de rivier. Daar zitten ook krokodillen, dus je moet wel goed oppassen.” Veel families verbouwen daarnaast groente op akkers. Of ze houden varkens en kippen. “Wij jammer genoeg niet, maar bijna iedereen heeft dieren.” Er is vaak wel genoeg te eten, maar bijna nooit geld voor iets extra’s. Houthandelaren weten dat en komen steeds vaker met mooie praatjes en beloftes naar de dorpen. Ze proberen de bewoners zo ver te krijgen dat ze toestemming geven voor houtkap. Die houthandelaren komen nu vaker sinds president Bolsonaro aan de macht is die economie belangrijker vindt dan de natuur. Hierdoor voelen ze zich gesteund.

    Bosbeschermers

    Het klinkt aanlokkelijk: bomen ruilen voor geld. En er zijn mensen die hiervoor bezwijken. Best logisch als je arm bent of nooit geleerd hebt waarom het woud belangrijk is voor de wereld. Maar de meeste bewoners van het regenwoud beschouwen zichzelf niet alleen als eigenaars van het gebied, maar vooral ook als bosbeschermers. “Als je niet van het bos houdt, dan woon je hier niet. En we willen ons leven blijven leiden, zoals we het nu doen”, legt Hévila uit. De bevolking, die ook wel ‘inheemsen’ worden genoemd, krijgt hulp van organisaties. Zij regelen bijvoorbeeld gezondheidszorg en schoon drinkwater. En ze helpen bij het verkopen van de oogst die over is. Dit moet er allemaal voor zorgen dat de bewoners het aangeboden geld van de houtkappers makkelijker kunnen afslaan. Er zijn ook organisaties die samen met de bevolking proberen iets te doen tegen de (illegale) houtkap. Ze verzamelen bijvoorbeeld informatie over welke houthandelaar waar actief is en wie waar heeft gekapt. Gevaarlijk werk! En het gebeurt dan ook weleens dat medewerkers worden bedreigd of zelfs vermoord. Of dat die informatie over gekapte bomen wordt gestolen uit de kantoren.

    Hévila vertrouwt erop dat de volwassenen in haar dorp er alles aan doen om te voorkomen dat houtkappers hun zin krijgen of dat de inheemsen moeten verhuizen om ruimte te maken voor weides of sojaplantages. Ze weet dat de leiders van haar gemeenschap samenwerken met de leiders van de andere gemeenschappen en dat er regelmatig vergaderingen zijn. “Ik hoop dat dit alles de houtkappers op afstand zal houden. Ik wil hier blijven wonen zoals het nu is. En ik ga hier voor geen goud weg!”

    Door: Wies Ubags

    Hévila voelt zich thuis in het Amazonegebied van Brazilië.
    Pedro Alcântara
    Midden tussen de eeuwenoude woudreuzen in het Amazonegebied van Brazilië woont Hévila (13). Nu nog vredig en ongestoord. Maar steeds vaker dringen houthandelaren de dorpen binnen. Ze proberen de bewoners om te kopen.
  • Op bezoek bij een luie boer in het voedselbos

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    Sterre is fan van voedselbossen.
    Anke Teunissen

    Elk seizoen groeit en bloeit er van alles: bomen vol fruit of noten, knolgewassen, paddenstoelen en bijvoorbeeld deze Gelderse roos, een struik met een rode bes die ruikt en smaakt naar hondenkak. "Ik heb wel geroken, maar durfde niet te proeven”, zegt Sterre. De blauwe schapenbes is meer haar smaak. “Alsof je banaan met chocola eet!” En er staat een Chinese mahonie met bladeren die smaken naar Franse uiensoep met kaas. Sterre kijkt haar ogen uit en zet ondertussen geen voet naast de paadjes. Zo vertrapt ze geen planten of dieren.

    Tien jaar geleden werd dit bos geplant, aan de rand van het dorp Groesbeek in de provincie Gelderland, midden tussen de maisvelden en graslanden van boeren. Deze boeren bewerken hun land met enorme tractoren, kunstmest en eenjarige gewassen zoals mais en graan. De eigenaar van het bos vindt het jammer dat deze boeren niet meer samenwerken met de natuur. “Ze kiezen bijvoorbeeld voor een grassoort die alleen maar voedzaam is voor de koeien maar niet voor de weidevogels en insecten. Hierdoor zie je die steeds minder.” Vaak is de bodem ook slecht geworden doordat er gif is gebruikt en zware machines over het land rijden. Zo verdwijnt het leven in de bodem en dat beïnvloedt ook het leven boven de grond.

    De oprichter van het voedselbos noemt zichzelf een luie boer.
    De oprichter van het voedselbos noemt zichzelf een luie boer. Anke Teunissen
    Sterre plukt eetbare vruchten en noten in het voedselbos.
    Eetbare vruchten en noten in overvloed! Anke Teunissen

    Luie boer

    Wouter pakt het heel anders aan en noemt zichzelf een luie boer. “Ik houd ervan voedsel te produceren, maar ik werk liever niet op het land.” Daarom heeft hij zijn voedselbos slim ingericht: de natuur, de bomen en de struiken doen al het werk. De hoge bomen beschermen de lage bomen tegen de wind en de regen. En zo heeft elke boom en struik een eigen taak in het bos. Alles staat door elkaar waardoor heel veel vogels, insecten, dassen en sinds kort zelfs een bever naar het voedselbos komen omdat ze houden van deze rommelige afwisseling en hier graag hun buik komen vol eten. Ook wormen, schimmels en bacteriën in de grond worden hier gelukkig van. Het bos bloeit en groeit zo weelderig dat er genoeg te oogsten is. Zo verkoopt Wouter z’n producten aan een restaurant en vandaag dus ook aan Sterre en haar ouders die in Amsterdam vaak naar de gemeenschappelijke pluktuin gaan. Sterre vertelt dat haar ouders met deze gewassen maaltijden kookten voor in hun restaurant. In elk gerecht kwam wel iets van de pluktuin: zuring, salie, waterkers en boekweitbloempjes. “Soms maken ze ook iets met  vlees, maar dat komt dan van een boer in de buurt die zijn varkens altijd buiten laat wroeten.”

    Eetbaar

    Sterre is fan van voedselbossen. “Vroeger wisten mensen wat er allemaal eetbaar was in de natuur, maar dat zijn we verleerd. In een voedselbos kun je dat weer leren. En ze zijn goed voor het milieu. Want het fruit groeit aan de boom, je plukt het zonder verpakking en er hoeven geen vliegtuigen of vrachtwagens overal vandaan te komen om de winkels te vullen.” Haar ouders moeten door corona stoppen met hun restaurant en willen nu zelf een voedselbos beginnen. Tot die tijd heeft Sterre nog wel wat plannen voor hun pluktuin. “Het lijkt me superleuk om een wormenhotel en een bijenhotel te gaan bouwen. Een wormenhotel kun je heel makkelijk zelf maken en in de tuin zetten. Elke dag gooi je groente, fruit en tuinafval in het wormenhotel, de wormen verwerken dit afval tot heel vruchtbare mest. Het scheelt veel afval en het is ook nog eens supergoed voor je tuin!”

    In het voedselbos hebben alle bomen en struiken een eigen taak.
    In het voedselbos hebben alle bomen en struiken een eigen taak. Anke Teunissen
    Gewapend met een tasje waarin ze eetbare vruchten en noten kan verzamelen, slentert Sterre (8) uit Amsterdam over smalle paadjes tussen bomen en struiken. Ze is vandaag in een voedselbos.
  • Hoge boomhut

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    De tweeling Floyd en Meander hebben een metershoge boomhut.
    Anke Teunissen

    Hoe hoog zitten jullie?

    "Ruim vijf meter! Onze vader heeft 'm met de buurjongens gebouwd toen wij vijf waren. Moeders van vriendjes vonden de boomhut veel te gevaarlijk. Soms belden ze speciaal nog om te zeggen dat hun kinderen er niet in mochten." 

    Wie mag er allemaal in?

    "Van ons mag iedereen in de hut, maar je moet er wel zelf in klimmen. En dat gaat best lastig als je wat groter en zwaarder bent. Vroeger zat er ook een glijbaan en een schommel aan vast en we hadden een emmer aan een lang touw met katrol waarin we zakken chips naar boven takelden." 

    Slapen jullie er ook weleens?

    "Nee, dat niet. Maar onze moeder is ons regelmatig kwijt en dan zitten we er. Als je even niet lekker in je vel zit of je bent ziek, dan pak je lekker wat koekjes en dan ga je hier zitten en over het water turen. Dan voel je je zo weer beter." 

    In de giga schietwilg in de achtertuin van de tweeling Meander en Floyd heeft hun vader een boomhut gebouwd.