Overslaan en naar de inhoud gaan
  • Ster in Wereldburgerschap Prijs

    Nieuws

    Plaats als eerste een reactie

    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.

    Voor wie?

    Deze prijs, die wij samen met Nuffic organiseren, is voor iedereen die werkzaam is in het basisonderwijs. Je kunt zowel je eigen wereldburgerschapsactiviteit of -project, van een collega of van jouw school indienen.

    Voorwaarden en voorbeelden

    Wil je kans maken? Dan moet de activiteit of het project aan deze voorwaarden voldoen:

    • is gerelateerd aan wereldburgerschap;
    • is overdraagbaar voor gebruik op andere scholen.

    Hoe geef je invulling aan een wereldburgerschapsproject of -activiteit? We geven wat voorbeelden:

    • Denk aan thema’s als vrede & veiligheid, kinderrechten en biodiversiteit. Bekijk voor andere thema's de Sunstainable Development Goals, 17 doelen die de wereld verbeteren.
    • Organiseer een evenement waarin je op een creatieve manier aandacht geeft aan alle thuistalen van je leerlingen.
    • Maak gebruik van onze Burgerschapsbingo voor in de klas en geef er een internationale invulling aan.

    Procedure en uitreiking

    Een deskundige jury beoordeelt de inschrijvingen. Aanmelden kan tot 1 mei 2023.

    De prijswinnaars worden bekend gemaakt op de eerste dag van de Week van Burgerschap, maandag 22 mei 2023. Elk jaar in mei is het de Week van Burgerschap. Hiermee inspireren wij leerkrachten om tijd te besteden aan burgerschap in de klas. Elk jaar staat een ander thema centraal, in 2023 is het thema: Veilig (kinderrechten). Kinderen hebben het recht op veiligheid en om op te groeien in een veilige omgeving. Wanneer voel je je veilig of onveilig? Hoe ga je respectvol met elkaar om? De Week van Burgerschap vindt plaats van 22 t/m 26 mei 2023.

    Elk jaar maakt de lesmethode Samsam een lespakket in het thema van Week van Burgerschap dat los te bestellen is. Abonnees van Samsam ontvangen dit lespakket bij hun abonnement. Bekijk het lespakket.

    Voor de winnaars zijn er de volgende prijzen:

    Meer informatie en aanmelden

    Neem voor meer informatie over de Nuffic Ster in Wereldburgerschap Prijs contact op per mail: po-vo@nuffic.nl.

    Over Nuffic

    Internationalisering en wereldburgerschap

    Bereid je leerlingen voor op een diverse samenleving door hen belangrijke vaardigheden bij te brengen. Zoals samenwerken met anderen, kritisch denken en reflecteren op zichzelf en op hun plek in de wereld. Vaardigheden waarmee ze straks makkelijker hun weg vinden in het leven. Maar hoe haal je de wereld in de klas? Dit is vaak een kwestie van een andere bril opzetten. Een Nederlands liedje in een andere taal zingen. Een land als thema voor een opdracht kiezen.

    Nuffic helpt je op weg

    Zo hoeft het dus niet ingewikkeld te zijn. Maar toch: je hebt als leraar al zoveel op je bordje liggen. Daarom helpen we je graag op weg. Met lesideeën, handleidingen, subsidies en veel meer! Lees meer over: Beginnen met internationalisering in het primair onderwijs | Nuffic

    De Ster in Wereldburgerschap Prijs is een prijs ter aanmoediging van wereldburgerschapsactiviteiten en -projecten in het basisonderwijs. Deze prijs wordt in samenwerking met Nuffic uitgereikt.
  • Burgerschapsbingo voor in de klas!

    Burgerschap blog

    Plaats als eerste een reactie

    **Bold** _italic_
    Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.

    Burgerschapsbingo en meer lesideeën

    Bekijk hier de burgerschapsbingo! Op zoek naar meer lesideeën? Lees dan eens dit artikel waarin we meerdere lesideeën per bouwsteen hebben verzameld.

    Meld je aan voor de Ster in Wereldburgerschap Prijs!

    De Ster in Wereldburgerschap Prijs is een prijs ter aanmoediging van wereldburgerschapsactiviteiten en -projecten in het basisonderwijs. Deze prijs wordt in samenwerking met Nuffic uitgereikt. De burgerschapsbingo kan mooie inspiratie zijn geweest voor een project bij jullie op school. Of misschien doen jullie al mooie dingen voor burgerschap. Meld je snel aan voor de Ster in Wereldburgerschap Prijs en maak kans op de hoofdprijs van 500 euro!

    De tien bouwstenen voor burgerschap behandelen kan soms best een uitdaging zijn. Waar begin je? Met deze burgerschapsbingo wordt dat een makkie! Ga aan de slag en vink alle hokjes af, of gebruik het als inspiratie voor je eigen lesideeën.
  • Quiz over discriminatie

    Quiz

    Plaats als eerste een reactie

    Iedereen heeft vooroordelen en daardoor kan zwart-wit denken ontstaan, of zelfs discriminatie. Wat weet jij over dit onderwerp? Tip: als je alle video's en artikelen eerst bekijkt en leest, zijn deze vragen een makkie.
  • Sheranie en Kimberly over discriminatie in Suriname

    Filmpje

    Plaats als eerste een reactie

    Camera en interviews: Idi Lemmers

    In Suriname leven verschillende bevolkingsgroepen samen. Sommigen zeggen dat alles Surinamers één zijn, maar er is ook discriminatie. Vooral tussen hindoestanen en creolen. Vriendinnen Sheranie (12) en Kimberly (13) vragen leerkrachten en schoolgenoten naar hun ervaringen met discriminatie.
  • Osman vluchtte voor zijn veiligheid uit China

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    Osman woont in een internaat voor Oeigoerse kinderen omdat het in China gevaarlijk was.
    Ingrid Woudwijk

    In het ene gebouw wonen de meisjes, het andere gebouw is voor de jongens. De slaapkamers lijken allemaal op elkaar: een stapelbed, iedereen hetzelfde dekbedovertrek en geen knuffels of posters op de muren. Op de grond ligt een traditioneel Turks tapijt. Dit internaat is thuis voor Osman en veel andere Oeigoerse kinderen. Ook al is hij hier zonder zijn ouders, hij voelt zich in elk geval veilig.
    In de provincie Xinjiang in China wonen ongeveer 12 miljoen Oeigoeren, een volk met een eigen cultuur, taal, islamitisch geloof en vlag. Osman legt uit: “Wij willen onze eigen staat. Het gebied waar wij geboren zijn, noemen wij Oost­Turkestan, geen China.” Aan de buitenkant lijken Oeigoeren op Chinezen en de Chinese regering wil dat ze doen en denken als de meerderheid in het land. Zij onderdrukken en discrimineren de Oeigoeren al jaren. Zo vernielen ze moskeeën en is het dragen van een hoofddoek verboden. Het volk verzet zich hier steeds meer tegen. Zij zijn juist trots op hun tradities en willen zichzelf kunnen zijn. China is ook zo streng voor de Oeigoeren omdat ze hopen dat andere minderheden niet in opstand komen.

    In het internaat voor Oeigoerse kinderen in Turkije wordt Oeigoers gekookt.
    Osman woont zonder zijn ouders in Turkije. Ingrid Woudwijk
    Osman woont in een internaat voor Oeigoerse kinderen.
    Osman: "Ik vind Oeigoerse rijst lekkerder dan Turkse." Ingrid Woudwijk

    Protesten

    Als sinds de regio Xinjiang bij China hoort, zijn er spanningen tussen de Oeigoeren en de Chinezen. Protesten van de Oeigoeren zijn door de Chinese regering met geweld gestopt. Sinds 2017 zijn veel Oeigoeren door de regering opgepakt, omdat ze tóch een hoofddoek droegen of op vakantie waren geweest naar het buitenland. Deze Oeigoeren zijn naar afgelegen kampen op het platteland gebracht waar ze volgens China worden ‘heropgevoed’. Ze moeten hier Mandarijn spreken en de Chinese cultuur leren. Maar eigenlijk is het meer een gevangenis. De Oeigoeren mogen niet naar buiten of bellen met familie. De ouders van Osman zitten ook in zo’n kamp. “Mijn vader was imam in een grote moskee in de stad waar ik geboren ben. Op een dag kwam de politie bij ons thuis, ze deden mijn moeder handboeien om en namen haar mee. Mijn broer ging nog achter haar aan maar de politie deed hem toen heel veel pijn. Ik had mezelf op het dak verstopt”, herinnert Osman zich. Toen ze ook zijn vader oppakten, bracht familie hem en zijn broer naar het vliegveld en zo belandden ze in Turkije in het internaat. Anders waren ze waarschijnlijk in een Chinees weeshuis terechtgekomen en dat wilde de familie voorkomen. Osman kan zich niet herinneren wanneer hij voor het laatst contact heeft gehad met zijn ouders. “Ik weet niet hoe het met mijn ouders gaat. Hun telefoon doet het niet meer en ik weet ook niet of de moskee van mijn vader nog bestaat.” In het kluisje op zijn kamer zitten vooral schoolspullen. Hij heeft geen foto’s of andere spullen die aan zijn ouders doen denken.

    Tijdens het hijsen van de vlag zingen de leerlingen het Oeigoers volkslied.
    De leerlingen zingen het Oeigoers volkslied. Ingrid Woudwijk
    De Oeigoerse jongens en de meisjes slapen in verschillende gebouwen.
    De jongens en de meisjes slapen in verschillende gebouwen. Ingrid Woudwijk

    Opvang

    Het internaat is niet de enige plek in Turkije waar Oeigoeren worden opgevangen. Er wonen nu zo’n 50.000 Oeigoeren in het land. Turkije is islamitisch n wil andere moslims graag beschermen. Maar de machthebbers van China en Turkije kregen de afgelopen jaren een steeds betere relatie. Sommige Oeigoeren zijn nu bang dat China wil dat Turkije hen zal terugsturen. Osman lijkt zich daarover nog niet zoveel zorgen te maken en ziet vooral overeenkomsten met de Turken. “Onze taal lijkt best op elkaar en we vieren dezelfde feestdagen. Alleen vierden we thuis het Offerfeest veel groter, met meer dansen.” Doordeweeks gaan de kinderen naar een Turkse school in de buurt, maar vandaag is het zaterdag en krijgen ze les in het Oeigoers. De dag begint altijd met een vlaggen­ceremonie. Iedereen staat netjes in een rij op het schoolplein en zingt het Oeigoerse volkslied. Ondertussen hijsen twee kinderen de vlag. Op het plein komen alle kinderen samen, maar de oudere jongens hebben apart les van de meisjes. Later in het klaslokaal schrijft de juf een spreekwoord op het bord en moeten de leerlingen raden wat het betekent. Verder lezen ze boeken en gedichten in het Oeigoers. In de kelder van de school is een kantine met een hele grote keuken. Een paar oudere Oeigoerse vrouwen maken lunch. In hele grote pannen bakken ze vlees met paprika en tomaten. Osman vindt het heel lekker. Hij schraapt met zijn handen het laatste beetje rijst van het bord. “Onze rijst is geel en we eten het met wortels, heel lekker. Van Turks eten houd ik niet zo. Gelukkig wordt er hier altijd Oeigoers gekookt.” Osman heeft vrienden in het internaat, maar ook Turkse vrienden van school. Samen gaan ze voetballen of buitenspelen. Ook al is het leven voor Osman nu veilig, hij vindt niet alles leuk in Turkije. Soms noemen mensen hem Chinees, omdat hij er Chinees uitziet en in China is geboren. Juist vanwege de onderdrukking in China, is dat extra pijnlijk voor hem. Maar Osman houdt dan maar gewoon z’n mond en gaat tekenen. “Dat heb ik van mijn broer geleerd. Als ik teken, dan vergeet ik alles om me heen.”

    Een paar kilometer buiten Istanbul woont Osman (12) in een internaat, samen met nog zo’n negentig andere kinderen uit China. Ze zijn allemaal Oeigoers en vluchtten naar Turkije voor hun veiligheid.
  • Bijzondere gezinnen: net even anders

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    De moeder van Jenaily was zestien toen ze zwanger raakte.
    Anke Teunissen

    Jenaily: “Mensen vragen weleens aan mijn moeder of zij mijn tante is. Of mijn zus. Of de oppas. Vooral toen ik in groep 1 zat vroegen de andere, veel oudere ouders op het schoolplein hoe het precies zat. Ze konden bijna niet geloven dat zo’n jong meisje de moeder van drie kinderen is! En nu nog steeds is mijn moeder de jongste moeder van de school. Mijn moeder werd op haar zestiende per ongeluk zwanger, ze zat toen in 4 HAVO en kon haar school niet afmaken met die dikke buik. Ze woonde zelf niet meer thuis, omdat ze werd verwaarloosd. Op straat kreeg ze rare blikken, mensen hadden hun oordeel over haar klaar. Ze dachten dat ze zo’n typische Surinaamse tienermoeder was die meerdere kinderen zou krijgen van verschillende mannen en in armoede zou eindigen. Maar mijn moeder is niet arm. Ze heeft een goede baan bij een groot energiebedrijf. We wonen met z'n vieren in een mooi huis en we hebben goed contact met onze vaders.Toch vinden sommige kinderen op school zo’n jonge moeder maar raar. En heel soms maakt iemand ineens een heel onaardige opmerking. Toen ik laatst vertelde dat mijn moeder ziek was bijvoorbeeld. Toen zei een klasgenoot dat ze waarschijnlijk gewoon te laat naar bed was gegaan en geen zin had om uit haar bed te komen. Van dit soort opmerkingen schrik ik ontzettend en het maakt mijn moeder heel boos.” Op het schoolplein hoort moeder Tiara er niet echt bij. Ze staat meestal alleen op haar dochters te wachten en ze gaan samen meteen naar huis, terwijl andere moeders soms nog wel drie kwartier in groepjes staan te kletsen.

    Tiara: "Mijn dochters zijn mijn beste vriendinnen. We doen alles samen en hebben eigenlijk geen andere mensen nodig. Het liefst zijn we lekker thuis met z’n vieren. We kunnen dan eindeloos Fortnite spelen op de PlayStation en samen muziek maken. Ik denk dat ik door mijn jonge leeftijd nog wel erg emotioneel op dingen kan reageren, ik hoop dat dat minder wordt als ik ouder word. Naast mijn werk geef ik voorlichting aan tienermoeders. Ik wil het zeker niet heel mooi maken, maar ik wil ze wel een hart onder de riem steken. Het is niet het einde van de wereld. Je kunt nog heel veel van je leven maken. Alleen zul je met ontzettend veel vooroordelen te maken krijgen.”

    Josephine: “Ik woon de helft van de tijd bij mijn twee moeders Marthe en Norina en de andere helft bij mijn moeder Renata. Mijn beste vriendin vroeg een keer hoe ik eigenlijk geboren kan zijn, als ik alleen maar moeders heb. Ze liep blijkbaar al een tijdje met deze vraag rond toen ze hem durfde te stellen. Dat vond ik geen probleem. Ik heb haar uitgelegd dat onze biologische vader de gitarist van de band van mama Marthe was. Zij en mama Renata waren vroeger een stel en wilden heel graag kinderen. Toen hebben ze hem gevraagd of hij de vader wilde zijn. Dat vond hij wel een hele eer. Ik moet wel vaker uitleggen hoe het zit bij ons, vooral als we nieuwe mensen ontmoeten of nieuwe vrienden maken. Renata is mijn biologische moeder en mama Marthe die van Martha.” Gezinnen waarbij de ouders of een van de ouders homoseksueel of lesbisch zijn, worden ook wel regenbooggezinnen genoemd. Er komen er steeds meer en daarom wordt er veel onderzoek naar gedaan. Onderzoekers willen weten hoe kinderen in regenbooggezinnen zich voelen, hoe ze zich gedragen en hoe het bij ze op school gaat. Het blijkt dat het met deze kinderen net zo goed gaat als met kinderen in gezinnen met heteroseksuele ouders. Er is zelfs weleens aangetoond dat deze kinderen zich veel beter kunnen aanpassen. Dit geldt als ze in hun jeugd niet teveel te maken krijgen met nare reacties vanwege de seksuele geaardheid van hun ouders.Josephine hoort weleens dat kinderen elkaar uitschelden voor ‘homo’. “Voor mij is dat helemaal geen scheldwoord en ik vind het een rare manier om elkaar te proberen te kwetsen.” In Amsterdam wonen wel meer regenbooggezinnen en is deze familie geen uitzondering. Toch weet Josephine wel dat sommige mensen het misschien gek vinden of het niet snappen. “Maar zelf vinden we het de normaalste zaak van de wereld en is het vooral heel gezellig. We wonen allemaal bij elkaar in de buurt en iedereen kan het goed met elkaar vinden. Om de week gaan we een dagje naar papa Dennis.”

    Josephine woont in een zogenaamd regenbooggezin.
    Josephine woont in een zogenaamd regenbooggezin. Anke Teunissen
    Vreemde blikken op straat. Gênante opmerkingen van leeftijdsgenoten. Scheldwoorden die kwetsen of je moeder die wordt buitengesloten op het schoolplein. Als je gezin anders is dan anders, dan heb je weleens wat uit te leggen. Hoe gaan Josephine (12) uit Amsterdam en Jenaily (11) uit Doetinchem hiermee om?
  • Smeltkroes Suriname: is hier discriminatie?

    Reportage

    Plaats als eerste een reactie

    De vriendinnen Sheranie en Kimberly hebben een verschillend geloof en culturele achtergrond.
    Idi Lemmers

    Naast de hindoetempel staat een hindoeschool en daar vieren de leerlingen met een sportdag, een dj en dans Onafhankelijkheidsdag. Ze staan stil bij het feit dat Suriname sinds 25 november 1975 geen kolonie van Nederland meer is. Normaal dragen Sheranie en Kimberly een schooluniform op deze school waar volgens de regels en tradities van het hindoeïsme wordt lesgegeven. “Maar ik ben geen hindoe”, vertelt Kimberly. “Ik ben christen en ga soms met mijn ouders naar de kerk. We kozen deze school omdat het dichtbij huis is, ik kan lopen. En mijn moeder vindt het heel leuk dat ik anders heb leren bidden en nieuwe dingen leer. Met het lichtjesfeest Diwali, vorige week, ging ik voor de eerste keer naar de mandir, de tempel hier naast de school.”

    Vriendinnen

    Sheranie en Kimberly kennen elkaar sinds dit schooljaar. “Sheranie is mijn eerste hindoestaanse vriendin”, glundert Kimberly. “Op mijn vorige school wilden de hindoestaanse kinderen zich niet met mij bemoeien omdat ik er anders uitzie dan zij. Hier is de sfeer anders. Iedereen gaat goed met elkaar om. Sheranie vertelt dat Kimberly haar eerste creoolse vriendin is. “Ik vind dat God ons op aarde heeft gezet om vriendelijk voor elkaar te zijn, te studeren en iets voor de maatschappij te doen.”

    Niet elke leerling van de hindoeschool is hindoe.
    Niet elke leerling van de hindoeschool is hindoe. Idi Lemmers
    In de hindoetempel naast de hindoeschool vieren de leerlingen alle hindoefeesten.
    Alle leerlingen vieren samen de hindoefeesten. Idi Lemmers

    Geschiedenis

    Die maatschappij in Suriname wordt gevormd door mensen met veel verschillende culturen en geloven, dat wordt ook wel een smeltkroes genoemd. Het woord multicultureel wordt ook gebruikt. Er zijn mensen die zeggen dat alle Surinamers één zijn. Zo voelt het ook voor deze twee vriendinnen die vinden dat op hun school iedereen goed met elkaar omgaat. Maar er klinken ook andere geluiden. Zo bestaan er ideeën, vooroordelen en scheldwoorden die vaak te maken hebben met de koloniale geschiedenis en het slavernijverleden. Sheranie en Kimberly weten hier ook van. “Hindoestanen worden weleens uitgemaakt voor koelie en creolen en marrons voor dyuka. Ik weet eigenlijk niet precies waarom en ik ben blij dat ik niet zo word genoemd. Ik zou zelf iemand ook nooit een naam geven die ze zelf niet leuk vinden”, vertelt Sheranie. Koelie betekent sjouwer en verwijst naar de tijd dat hindoestanen uit India als kruier werkten in de havens. Zelfs de president van Suriname werd anderhalf jaar geleden tijdens een bezoek aan Nederland zo genoemd door vooral Afro-Surinamers die in Nederland wonen. Hindoestanen vinden het een grove belediging en verzetten zich tegen dit woord. Dyuka is voor afstammelingen van tot slaaf gemaakten een scheldwoord. Het verwijst naar de Ndyuka: een groep mensen die vluchtte van de plantages en in het bos ging wonen. Het woord wordt gebruikt om iemand 'achterlijk' te noemen. Kimberly: “Op mijn vorige school werd ik ook soms uitgescholden, dan werd ik blakaman pikin genoemd: kind van een zwarte. Ze zeiden dat ik niet goed genoeg ben.”

    Discriminatie

    Ze kennen dus voorbeelden van scheldwoorden en pesterijen die te maken hebben met huidskleur of culturele achtergrond. Maar of deze vormen van discriminatie ervoor zorgen dat niet iedereen dezelfde kansen heeft op bijvoorbeeld goed onderwijs en later een goede baan, weten ze niet. Sheranie: “Ik weet al wel dat ik nagelstyliste wil worden.” Net als overal ter wereld heeft een beroepskeuze niet alleen te maken met iemands eigen wil, het hangt ook af van wat je ouders deden en waar je geboren bent. Buiten Paramaribo zijn bijvoorbeeld haast geen middelbare scholen. Als je wieg dus in het binnenland stond en je ouders geen geld hadden om je in de stad te laten studeren, dan bepaalt dat je toekomst. Wel is het in Suriname opvallend dat hindoestanen vaker rechters, notarissen en artsen zijn en dat veel Chinezen supermarkten of andere grote winkels hebben. De Javanen en inheemsen doen allerlei ambachten, zoals bromfietsen repareren, auto’s spuiten en meubels maken. Veel ambtenaren en leerkrachten zijn creools en in de bouw en goudmijnen werken vooral marrons. Het grootste bedrijf in Suriname is in handen van de Joods-Portugese familie Fernandes, van de frisdranken en een broodbakkerij. Er zijn mensen die het gevoel hebben dat de ene bevolkingsgroep wordt voorgetrokken of dat mensen uit dezelfde groep elkaar helpen en bijvoorbeeld de best betaalde banen geven.

    Bezit

    De verschillen tussen de bevolkingsgroepen in Suriname zijn ontstaan tijdens de koloniale overheersing. Ze werden groter gemaakt door maatregelen en beslissingen van de Nederlanders. Die gaven bijvoorbeeld hindoestanen stukken grond in bezit. Als je familie land bezit, heb je het in Suriname financieel wat makkelijker en kun je je kinderen naar een goede school sturen. De vroegere Nederlandse machthebbers zorgden er ook voor dat bepaalde buurten in Paramaribo voor bepaalde bevolkingsgroepen waren. Er zijn nu nog steeds wijken met vooral Afro-Surinamers, maar er is nu ook een Braziliaanse wijk. Tegelijkertijd zijn er ook buurten waar iedereen door elkaar woont. De hindoeschool staat bijvoorbeeld in zo’n gemengde wijk. Kimberly vertelt: “In mijn straat wonen creolen, marrons, Javanen en een enkele hindoestaan. Dat vind ik fijn, want dan kan ik met verschillende kinderen spelen.” Sheranie vindt haar school daarom ook zo fijn. “Je kunt veel van elkaar leren, bijvoorbeeld de taal.” De twee vriendinnen vinden dan ook dat iedereen meer op de overeenkomsten zou moeten letten, dan op de verschillen. “Dat helpt ook tegen discriminatie.”

    De leerlingen op deze hindoeschool hebben allerlei culturele achtergronden en geloven.
    De leerlingen op deze hindoeschool hebben allerlei culturele achtergronden en geloven. Idi Lemmers

    Woordenlijstje

    Hindoestaanse Surinamers: afstammelingen van arbeiders die uit India naar Suriname kwamen toen de slavernij werd afgeschaft. Een deel is hindoe, een deel is moslim. Javaanse Surinamers: kwamen ongeveer tegelijkertijd met de hindoestanen, maar dan uit Indonesië en zij zijn voornamelijk moslim.
    Afro-Surinamers: nakomelingen van de tot slaaf gemaakten uit Afrikaanse landen. Er zijn mensen die het verschil maken tussen creolen en marrons. Creolen: nakomelingen van de Nederlandse plantagehouders en tot slaaf gemaakten. Zij werkten tijdens de slavernij vaak in de huizen van de witte Europeanen, op het veld op de plantages en in de stad.
    Marrons: nakomelingen van gevluchte slaven. Tijdens de slavernij vluchtten de marrons van de plantages en stichtten diep in de jungle hun dorpen. Vandaaruit kwamen ze in opstand tegen de slavenhouders door de plantages aan te vallen. De marrons vestigden zich in het binnenland waar de inheemsen, de oorspronkelijke bewoners van het land, woonden.
    Inheemsen: eerste bewoners van Suriname.

    In Suriname leven verschillende culturen vreedzaam samen en moskeeën staan naast hindoetempels en synagogen. Maar wordt iedereen hetzelfde behandeld en heeft iedereen gelijke kansen? Vriendinnen Sheranie (12) en Kimberly (13) uit Paramaribo vertellen.
  • Wereldreligiedag: wat geloof jij?

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Shiven is hindoe en gaat naar de mandir.
    Karin Wesselink

    Shiven (11) is hindoe

    "In het hindoeïsme hebben we 1 god met verschillende gedaantes. Brahma is een van de belangrijkste, hij is de god voor alles. Maar god heeft ook andere gedaantes bijvoorbeeld voor cultuur, kennis en wijsheid. Ik ga regelmatig naar de mandir, een tempel. De pandit, de priester, leest tijdens de dienst voor uit onze heilige boeken en vertelt daarover. Er wordt dan hindi gesproken. Dat kan ik wel een beetje, maar soms is het wel lastig te volgen. Het is niet verplicht om naar de tempel te gaan, god is ook al blij als je elke dag even aan hem denkt. Op mijn kamer heb ik daarom een altaar, daarop staan beeldjes van verschillende goden. Elke dag ga ik daar even bidden. Dan vraag ik bijvoorbeeld of god ervoor wil zorgen dat ik gelukkig ben die dag. Dat geeft een ontspannen gevoel. Als ik bid wil ik liever ook niet gestoord worden. Je krijgt niet altijd wat je vraagt, want je moet het wel verdiend hebben door je goed te gedragen. Ik vind het ook fijn om te offeren. Dan geef je god mooie dingen zoals bloemen, fruit of zoetigheden. In ruil daarvoor vraag je of hij je kracht en gezondheid wil geven."

    Livia (10) is christen 

    "Ik geloof in God. Elke zondag ga ik naar de kerk, naar de kindernevendienst. We praten daar over het geloof, bijvoorbeeld over wat je moeilijk vindt of juist fijn. We doen daar ook spelletjes, bidden en lezen in de Bijbel. Thuis lezen we daar ook uit en we bidden altijd vóór het eten. Als ik naar bed ga dan bidt papa of mama ook altijd met mij. Dan danken we voor dingen die leuk waren die dag en bidden we voor de volgende dag. Het is heel fijn om in God te geloven, want je weet dat er altijd iemand bij je is. God beschermt me tegen dingen die stom zijn en luistert altijd. Bidden vind ik het fijnst. Dan kun je alles even van je afpraten. Bijvoorbeeld als jongens op school irritant tegen me doen. God zegt dan niet letterlijk iets terug, maar het lucht wel altijd op. Soms is het moeilijk om hem te beschrijven, maar ik vind het wel leuk om andere mensen meer te vertellen over God."

    Livia is christen en gaat naar de kerk.
    Livia is christen en gaat naar de kerk. Karin Wesselink
    Noam is joods en gaat naar de synagoge.
    Noam is joods en gaat naar de synagoge. Karin Wesselink

    Noam (12) is joods

    "Thuis bid ik niet zo vaak. Dat doe ik vooral op feestdagen en dan gaan we ook naar de synagoge. Daar wordt veel gezongen en dat vind ik leuk. Alles gaat in het Hebreeuws, die taal spreek ik ook samen met mijn ouders. Wat ik niet zo leuk vind aan de dienst, is dat ik niet op mijn telefoon mag. Soms verveel ik me dan een beetje. Er zijn ook gezinnen waar op zaterdag, onze heilige dag de sjabbat, niemand op een scherm mag. Maar in ons gezin mag dat wel. En op zaterdag ga ik ook gewoon sporten. In andere joodse gezinnen zijn ze wat strenger met de regels. Toch vind ik het ook fijn om me aan de regels van mijn geloof te houden, want dan weet ik dat ik een goed leven leid en dat ik het verdien om leuke dingen te doen, zoals naar een pretpark gaan. Een van de regels is bijvoorbeeld koosjer eten, dat betekent onder andere dat je geen varkensvlees eet. Als ik aan god denk, dan denk ik aan iemand die ons, het joodse volk, vroeger heeft geholpen. Hij heeft ons uit de slavernij bevrijd van de Egyptenaren. Ik denk dat god ons nog steeds helpt en dat er goede en betere tijden komen."

    Wanuja is boeddhist en gaat naar de tempel.
    Wanuja is boeddhist en gaat naar de tempel. Karin Wesselink
    Zinedine is moslim en bidt tot Allah.
    Zinedine is moslim en bidt tot Allah. Johannes Abeling

    Wanuja (10) is boeddhist 

    "Tot drie jaar geleden woonde ik in Sri Lanka. Daar zijn heel veel tempels en ze zijn veel groter dan hier. Voor mij is het heel gewoon om boeddhist te zijn. Ik ben niet anders gewend. Maar in mijn klas ben ik de enige. Elke week krijg ik online les van een monnik. Hij is Nederlands, maar hij spreekt ook Sri Lankaans. Hij heeft in een klooster in Sri Lanka gewoond. We praten dan over de leer van de Boeddha en we mediteren. Dat doen we thuis ook weleens met het hele gezin. We hebben een heleboel Boeddhabeelden thuis. Een goudkleurige, maar ook een roze. Ze staan hoog op een plank zodat we ze niet kunnen aanraken. Het is fijn om te mediteren, want dan word je rustig in je hoofd. Je moet dan alleen aan goede dingen denken. Eens per maand ga ik samen met andere kinderen naar de tempel voor les. En soms offeren we eten aan Boeddha en de drie monniken die in de tempel wonen. Op speciale dagen, gaan we ook. Ik heb altijd witte kleren aan als ik naar de tempel ga. Dat deden de mensen in de tijd van Boeddha in India ook. En in Sri Lanka doen ze dat nog steeds op speciale dagen."  

    Zinedine (9) is moslim

    "Ik geloof in de god Allah. Ook de profeet Mohammed is heel belangrijk. Hij heeft heel veel belangrijk werk gedaan voor Allah. Veel moslims bidden vijf keer per dag. Ik doe het meestal één of twee keer. Samen met mijn moeder, in de slaapkamer of in de woonkamer. Je zegt dan dingen in het Arabisch, zoals ‘Allahoe akbar’. Dat betekent ‘Allah is groot’. Soms bid ik op vrijdagmiddag in de moskee.  De imam vertelt dan ook veel over het geloof, in het Arabisch. Ik versta niet alles, maar zit wel op Arabische les. Ik vind het leuk om meer over het geloof en de taal te leren. Ons heilige boek is de Koran. Bij mijn oma blader ik daar wel eens in. Ik kan er een paar dingen in lezen. Ik vind het fijn om in Allah te geloven. Als ik het moeilijk heb, vraag ik hem om mij te helpen. Laatst schrok ik wakker van een nachtmerrie. Toen deed ik een <c>dua<u>, een smeekbede. Ik zei: “Allah, laat het weggaan.” Elkaar helpen en aardig zijn voor elkaar is heel belangrijk in de islam. Tijdens de ramadan doen wij altijd boodschappen voor de moskee. Dat eten geven ze aan mensen die het nodig hebben. Dat vind ik heel fijn om te doen."

    Dit artikel stond ook in Kidsweek

    Acht op de tien mensen ter wereld zijn gelovig, maar niet iedereen gelooft hetzelfde. Om elkaars geloof beter te begrijpen, is het elke derde zondag van januari Wereld Religie Dag. Zinedine (9), Livia (10), Shiven (11), Noam (12) en Wanuja (10) vertellen waarin zij geloven.
  • "Kerst leidt af van de oorlog"

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Er is nog geen kerstboom in huis, daarom brandt Victoria uit Dnipro een kaars.
    Nataliia Ohorodnia 

    Schuilkelder

    In Oekraïne wordt nog altijd hevig gevochten. Het luchtalarm loeit een paar keer per dag en dan moet iedereen zo snel mogelijk naar de schuilkelder. "Daar zitten we steeds een paar uur. Je mag dan niet naar buiten omdat het te gevaarlijk is." Naar school gaat Victoria al even niet. Dat betekent dus ook dat de jaarlijkse kerstviering niet doorgaat. "We vieren het dit jaar alleen thuis. Ik hoop dat we nog wel een kerstboom kunnen kopen, een kerstdiner kunnen maken en koekjes kunnen bakken. Maar je weet nooit wanneer de stroom uitvalt." Dat gebeurt regelmatig doordat Russische raketten elektriciteitscentrales aanvallen. Veel Oekraïners zitten daardoor deze winter in de kou.  

    Kleine dingen 

    Ondanks alle problemen vindt Victoria het wel belangrijk om kerst te blijven vieren. "Je wordt er vrolijk van en het leidt af van de oorlog. Ook geeft het hoop dat de oorlog snel stopt." Samen met haar vader helpt ze ook andere kinderen om de oorlog even te vergeten. Gezinnen die uit andere delen van Oekraïne zijn gevlucht, helpen ze aan basisspullen als eten, zeep, een tandenborstel en handdoek. "Het zijn kleine dingen, maar die zijn wel belangrijk in het leven." 

     

    Victoria uit Oekraïne vindt het belangrijk om Kerst te blijven vieren.
    Victoria vindt het belangrijk om Kerst te blijven vieren. Nataliia Ohorodnia
    De vader van Victoria helpt Oekraïense vluchtelingen.
    De vader van Victoria helpt Oekraïense vluchtelingen. Nataliia Ohorodnia 

    Lieve cadeautjes 

    Victoria’s vader organiseert ook elke week lessen voor de vluchtelingenkinderen: taal, rekenen en zwemles. En ook dan helpt Victoria helpt mee. "Ik praat veel met de kinderen om ze op te vrolijken en ze even niet te laten denken aan wat ze in de oorlog hebben meegemaakt. In de kerstvakantie verwennen we ze extra met lieve cadeautjes en gaan we spelletjes doen. Ik hoop dat ze daardoor blijven geloven in het wonder van Kerstmis."  

    Door: Nataliia Ohorodnia 

    Dit verhaal stond ook in Kidsweek

    De kerstgedachte van vrede op aarde is in Oekraïne ver weg. Elke dag vinden er gevechten plaats en wordt het land bestookt met Russische raketten. Toch gaat Victoria (9) uit Dnipro kerst vieren. "Het geeft hoop dat de oorlog snel stopt."
  • Huilen als Argentinië verliest

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Layla vindt het moeilijk: voor wie moet ze zijn? Nederland of Argentinie?
    Aldana Duhalde

    Layla vindt het leuk dat haar ouders allebei uit een ander land komen. Ze heeft daardoor twee paspoorten, spreekt twee talen én gaat elk jaar naar Nederland op vakantie. "Alleen bij voetbal is het lastig. Want dan moet je kiezen en dat is heel moeilijk." Thuis heeft ze twee voetbalshirts. Het blauwwitte van Argentinië met rugnummer 10 van Messi. En het Oranje-shirt met rugnummer 10 van Gullit uit 1988. Het jaar dat Nederland het EK won. Layla trekt de shirts over elkaar aan. Eerst dat van Nederland, dan het Argentijnse… "Eigenlijk ben ik net iets meer voor Argentinië", geeft ze toe. "Niet alleen omdat ik hier geboren ben. Maar het is ook het laatste WK van Messi."

    Gek van voetbal 

    Argentijnen zijn volgens Layla echt helemaal gek van voetbal. "Ze kijken elke wedstrijd en als Argentinië wint zijn ze héél blij. Ze gaan de straat op om te zingen en te fluiten en er wordt veel getoeterd." En dat gaat volgens Layla vrijdag ook gebeuren. "Ik denk dat Argentinië wint door een doelpunt van Messi." Maar stel dat ze verliezen? "Dan wordt er zeker gehuild door alle Argentijnen." En Layla? "Ik ben vanaf dat moment voor Oranje. Dat ben ik altijd als Nederland tegen een ander land dan Argentinië voetbalt. En ik heb ook Argentijnse vriendinnen die zeggen dat ze me dan gaan steunen." 

    Door: Jan-Willem Bult

    Het wordt nagelbijtend spannend aanstaande vrijdag. Dan speelt het Nederlands elftal tegen Argentinië in de kwartfinale van het WK voetbal. Layla (9) uit Buenos Aires heeft een Argentijnse vader en een Nederlandse moeder. Voor wie ben je dan? 
  • In gesprek met... Miguel Heilbron van Fawaka Wereldburgerschap

    Interview
    Fawaka wil vanuit hun wereldburgerschapsvisie scholen handvaten geven om hun burgerschapsonderwijs vorm te geven.

    Democratie, grondrechten en anti-discriminatie: de Tweede Kamer wil dat die onderwerpen meer aandacht krijgen in de klas. Maar hoe doe je dat? Niet met een apart vak Burgerschap, maar juist door het te verankeren in alle lessen en vakken, vindt Miguel Heilbron van Fawaka Wereldburgerschap. En door het te verbinden met thema's als duurzaamheid en 'wereldperspectieven'. Met zijn organisatie geeft hij docenten trainingen in hoe ze dat kunnen doen. Door Nathalie Strijker

    ‘Ik heb zelf twee jonge kinderen in de basisschoolleeftijd. Op een gegeven moment zag ik op hun school hoe bijvoorbeeld het geschiedenisonderwijs ging. De aandacht ging toch vooral uit naar de geschiedenis van Nederland, of in elk geval naar de zogeheten ‘Westerse geschiedenis’. Ik vroeg me af waarom dat zo beperkt was en waarom er niet meer aandacht voor de wat bredere wereldgeschiedenis was’, vertelt Heilbron. Hij ging naar school om het daar eens over te hebben. De school bleek open te staan voor zijn suggesties en een vruchtbare samenwerking was geboren. ‘Al snel ontstond het idee dat dat op meer scholen zo zou kunnen, en inmiddels werk ik hier samen met anderen aan vanuit de organisatie Fawaka WereldBurgerschap.’

    Bredere blik


    Fawaka vindt dat niet alleen in het geschiedenisonderwijs, maar in het hele onderwijs best wat vaker een bredere blik gebruikt mag worden, niet beperkt tot één perspectief.  ‘Bij discussies over les in burgerschap gaat het vaak over dingen als ‘democratie en rechtstaat’ en ‘hoe ga je met elkaar om?’ Allemaal heel belangrijk, maar daarbij kan je ook de vraag stellen: waarom zou je alleen focussen op Nederland?  Waarom niet juist beginnen op wereldniveau? Voor sommige vraagstukken, is het belangrijk breder te kijken dan alleen Nederland. Kijk bijvoorbeeld naar een thema als duurzaamheid. Maar  ook binnen Nederland is er diversiteit aan mensen en perspectieven.’ Laat kinderen zien hoe ze onderdeel zijn van de samenleving én de wereld. Laat ze nadenken over hoe je je er voor in kunt zetten om anderen en de wereld niet te beschadigen, maar juist goed te doen. Onze definitie van wereldburgerschap is actief onderdeel uit maken van je eigen omgeving, de samenleving én van de wereld. Daarbij zijn drie principes leidend: we zijn allemaal gelijkwaardig, we zijn allemaal met elkaar verbonden en er zijn dingen waar we allemaal verantwoordelijk voor zijn. En dat geldt dus zowel in het klein, zoals in de klas, als in het groot, op wereldschaal. Een onderwerp als duurzaamheid leent zich er bijvoorbeeld uitstekend voor om op al die niveaus te behandelen.’

    Veilig voelen


    ‘Wij willen vanuit onze wereldburgerschapsvisie scholen handvaten geven om hun burgerschapsonderwijs vorm te geven’, legt Heilbron uit. ‘In de wet staat dat er op school aandacht moet zijn voor democratie, anti-discriminatie, grondrechten en nog een aantal concrete thema’s. In de wet staat ook dat de schoolcultuur in overeenstemming moet zijn met wat je doceert. Dus onder andere zorgen dat iedereen zich veilig voelt. Scholen moeten een oefenplaats zijn. Hoe ga je met elkaar om? Hoe zorg je dat iedereen gezien wordt? Wij helpen scholen en individuele docenten op dit soort vlakken met  concrete doelstellingen op het gebied van burgerschapsonderwijs. Wat ons betreft dus wereldburgerschapsonderwijs.’

    Links: de cirkel van Fawaka Wereldburgerschap. Rechts: Miguel Heilbron.
    Links: de cirkel van Fawaka Wereldburgerschap. Rechts: Miguel Heilbron.
    Fawaka richt zich vooral op het trainen van docenten en begeleiden van schoolteams
    Fawaka richt zich vooral op het trainen van docenten en begeleiden van schoolteams

    Monniken en ridders


    Fawaka richt zich vooral op het trainen van docenten en begeleiden van schoolteams. ‘We geven ze handvaten om de dingen net een beetje anders aan te pakken. We kijken naar wat ze al doen en geven suggesties in hoe ze wereldburgerschap op verschillende manieren in het onderwijs kunnen integreren. Vaak kunnen er bijvoorbeeld net iets andere keuzes gemaakt worden in het thematisch onderwijs of met excursies. In plaats van het thema ‘monniken en ridders’ kunnen ze bijvoorbeeld kiezen voor ‘wereldreligies’. Maar ook lessen over het lichaam kun je vaak net wat anders aanpakken. Juist die lenen zich om aandacht te besteden aan diversiteit en inclusie. Laat zien dat we allemaal anders zijn in uiterlijk, seksualiteit en beperkingen. Die aandacht kan er zijn bij elk vak en op elk niveau. In de kleuterklassen kun je tijdens het tekenen al duidelijk maken dat er niet één potlood is met de kleur ‘huidskleur’ is, maar dat er heleboel verschillende kleuren huidskleur zijn.’

    Pakhuizen en plantages


    Heilbron ziet wel dat er langzaam wat verandert in het onderwijs. ‘Er komt een curriculum-herziening aan voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. en dat is een goede ontwikkeling. Daar zitten nu ook onderwerpen als  globalisering, duurzaamheid en mediawijsheid in verankerd. Ook komt er bijvoorbeeld een nieuw tijdvak: ‘pakhuizen en plantages’ met aandacht voor de slavernijperiode, en dat is een goede ontwikkeling.’

    Hoe vind je dat Samsam burgerschap in de klas brengt?

    'Hoe via Samsam aan (wereld)burgerschap gewerkt wordt en hoe wij vanuit Fawaka aan wereldburgerschap werken sluiten wat ons betreft heel goed op elkaar aan. Wij zien de materialen van Samsam als een goed voorbeeld om in de klas aan verschillende wereldburgerschapsthema’s te werken. We zien dit op verschillende scholen en noemen het ook vaak als voorbeeld. En omgekeerd kunnen scholen die al met Samsam werken via Fawaka’s trajecten wereldburgerschap nog verder in hun curriculum en in hun beleid verankeren.'

    Samsam is een lesmethode burgerschap voor groep 5 t/m 8. Wij geloven in rijke journalistieke teksten en schrijven over onderwerpen die kinderen interesseren en uit hun belevingswereld komen. Hiermee wordt de interesse om te lezen en het leesplezier groter, en het draagt bij aan hun kennis van de wereld.

     

    Meer lezen?

    In gesprek met... Samsam-docent Jack van Santen

    Als makers van een methode burgerschap blijven wij ons ontwikkelen en verdiepen in burgerschap in de klas. In deze serie interviews gaan we in gesprek met personen en instanties die een bijdrage leveren aan het vak burgerschap. We verkennen de ontwikkelingen binnen het vakgebied, verschillende visies en het laatste nieuws. Blijf geïnspireerd en op de hoogte met deze serie interviews en begin vandaag zelf nog met burgerschap!
  • "Ik wil de finale ook in het stadion kijken"

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Jana woont in Doha en vertelt over het WK voetbal in Qatar.
    Ibrahim Isbaita

    Het is een enorme chaos in het winkelcentrum naast het gloednieuwe Al Thuymama-stadion in de hoofdstad van Qatar. Het Nederlands elftal heeft zojuist gespeeld tegen Senegal. Onder de voetbalsupporters bevindt zich ook Jana, met haar familie. "Mijn vader werkt als fotograaf voor een sportzender." Daarom was ze in het stadion. 

    Hoop 

    Het is een stuk drukker in de stad met al die supporters, maar bekende voetballers heeft Jana nog niet ontmoet. "Het liefst zou ik Messi en Ronaldo in het echt zien, want ze zijn beroemd." Dat Qatar de openingswedstrijd verloor, betekent niet dat Jana de hoop verloren heeft. "Het is een geweldig team en wie weet wordt het vanaf nu beter. Brazilië en Argentinië zijn ook heel goed. Een van hen haalt waarschijnlijk de finale. Die wil ik ook in het stadion zien." 

    Ophef  

    Jana vindt het bijzonder dat zo’n enorm evenement voor het eerste keer in een Arabisch land wordt gehouden. Van de ophef rond de doden die zijn gevallen door de bouw van de stadions heeft ze gehoord. "Sommige kranten berichtten erover, maar ik denk dat als het allemaal waar zou zijn, de FIFA nooit het WK door had laten gaan."  

    Alle ogen van de wereld zijn gericht op het WK in Qatar. Jana (13) uit Doha vindt het bijzonder dat dit grote evenement in haar land wordt georganiseerd.
  • Manisha uit Nepal: "Ik mis mijn vader heel erg"

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Sinds de vader van Manisha uit Nepal is overleden, verdienen ze alleen geld met deze kleine winkel.
    Adil Boukind 

    Manisha woont in het dorpje Khajuri. Daar kent iedereen wel iemand die als bouwvakker naar Qatar is gegaan. In het dorp is te weinig werk voor iedereen en daarom vertrekken veel mannen naar het buitenland. "Daar kun je meer verdienen", weet Manisha. Maar de omstandigheden waaronder de bouwvakkers in Qatar moeten werken, zijn erg zwaar. Ze maken lange dagen, in de bloedhitte en ook op hun veiligheid wordt slecht gelet waardoor er veel ongelukken gebeuren. De vader van Manisha kreeg op een dag koorts en buikpijn. Zijn collega’s brachten hem naar het ziekenhuis, maar hij stierf onderweg.  

    Alleen  

    Nu hij er niet meer is, is het voor Manisha en haar familie moeilijk om rond te komen. Ze leven van de opbrengst van hun kleine winkeltje. ‘Soms help ik, als mijn broer er niet is. Hij is vijftien en gaat straks ook naar het buitenland om geld te verdienen. Ik blijf thuis om mijn moeder te helpen. Zij is nu helemaal alleen..." Manisha kijkt naar de foto van haar vader die aan de muur hangt. "Ik vond alles leuk aan hem", zegt ze. "Toen mijn vader in Qatar was, belde hij ons elke avond. Als hij niet in de avond belde, belde hij ’s nachts. Ik mis hem heel erg." 

    Tekst: Edmée van Rijn

    Manisha uit Nepal mist haar overleden vader heel erg.
    Manisha mist haar vader heel erg. Adil Boukind 
    De vader van Manisha ging als arbeider naar Qatar om voetbalstadions te bouwen.
    Hij ging als arbeider naar Qatar om voetbalstadions te bouwen. Adil Boukind 
    Over het WK voetbal in Qatar hangt een grauwe sluier. Tijdens de bouw van de stadions zijn wel duizenden arbeiders omgekomen. Ook de vader van Manisha (10) uit Nepal kwam niet meer thuis.
  • Poll over De Dood

    Poll

    Plaats als eerste een reactie

    Wat is jouw mening over wel of niet praten over de dood? Vul de poll in!
  • Quiz over De Dood

    Quiz

    Plaats als eerste een reactie

    Wat weet jij over de rituelen rond de dood? In India worden hindoes gecremeerd. In Ghana krijgen overledenen soms bijzondere grafkisten. Test je kennis en doe de quiz!
  • Dansen op het kerkhof

    Reportage
    Tijdens Dia de Muertos in Mexico worden versierde schedels neergezet.
    Teake Zuidema

    "Ik snap wel dat mensen in andere landen dit feest een beetje spannend vinden,“ zegt Xochitl. “Maar dit is onze manier om de overledenen te herdenken. We maken een altaar in huis en hangen daar foto’s van de doden op. We leggen ook cadeautjes neer, om te laten zien dat we ze niet zijn vergeten. Bijvoorbeeld brood en hun favoriete fruit en groente. Zo kunnen de doden goed eten voor hun reis naar het dodenrijk Mitclan. Daar rusten ze in vrede. Ik heb ook foto’s van mijn overleden K-pop-idolen opgehangen en een foto van mijn hondje Weenie. Hij hield van pinda’s en hondenbrokjes. Daarom staan die ook op het altaar. Voor mijn overleden K-pop-idolen heb ik wat noedels op het altaar gezet. Want dat eten ze veel in Zuid-Korea. In de nacht van 1 november lopen mensen verkleed door mijn dorp. De dag erna gaan we naar het kerkhof met bloemen, eten en muziek. Het is een vrolijk feest, maar tegelijkertijd ook verdrietig omdat je aan de overleden mensen denkt die je mist."

    Alle families in Mexico maken voor Dia de Muertos een altaar in huis
    Alle families in Mexico maken voor Dia de Muertos een altaar in huis. Teake Zuidema
    Xochitl uit Mexico viert Dia de Muertos
    Xochitl uit Mexico viert Dia de Muertos. Teake Zuidema

    Eeuwenoude traditie

    Día de Muertos (Dag van de Doden) is een herdenking en feest ineen op 1 en 2 november. Het is een mix van oude tradities van de Azteken (de oorspronkelijke bewoners van Mexico) en het katholieke geloof. Xochitl gelooft dat op deze dag de geesten van overleden mensen terugkomen naar de aarde, om te zien of ze niet vergeten zijn. Ze is niet de enige. Heel veel mensen in Mexico geloven dit. De Azteken vonden het heel gewoon om de doden te vereren. Zij stelden bijvoorbeeld schedels tentoon tijdens rituelen, als symbool voor de dood en wedergeboorte. Toen de Spaanse christenen naar Mexico kwamen, namen ze een beetje van deze gewoonte over en ze verplaatsten het feest naar hun katholieke moment van Allerheiligen en Allerzielen, op dezelfde data.

    Op de Dag van de Doden zie je in Mexico overal doodskoppen en skeletten en verkleden mensen zich als monster
    Op de Dag van de Doden zie je in Mexico overal doodskoppen en skeletten en verkleden mensen zich als monster. Teake Zuidema
    Tijdens Dia de Muertos in Mexico brengen mensen eten, bloemen en muziek mee naar het kerkhof
    Tijdens Dia de Muertos in Mexico brengen mensen eten, bloemen en muziek mee naar het kerkhof. Teake Zuidema
    Op de Dag van de Doden zie je in Mexico overal doodskoppen en skeletten en verkleden mensen zich als monster. Griezelig? Xochitl (13) (spreek uit: Tzotsji) vindt van niet. "Tijdens dit feest heten we de geesten van onze overleden dierbaren met liefde welkom op aarde."
  • Zorgen voor het graf van opa in Marokko

    Interview

    Plaats als eerste een reactie

    Aya (7) is vandaag voor het eerst bij het graf van haar opa.
    Samira Jadir

    Hoe vaak kom je hier?

    “Op vrijdag zit ik normaal op school. Maar nu mocht ik een keer met papa mee naar het graf van zijn vader. Dat is bijzonder, want er zijn bijna nooit kinderen op een begraafplaats. We hebben net een grote fles water en rozenwater gekocht bij de mannen van de begraafplaats. We maakten eerst zijn graf helemaal schoon. We geven de plantjes op het graf water en doen wat water in een drinkbakje voor vogels. Daarna besprenkelen we zijn graf met het rozenwater. Dan ruikt het graf lekker. Daarna zeggen we voor opa een gebed op. Als we klaar zijn, geven we de arme mensen die bij de poort wachten brood en wat geld. We verrichten in zijn naam een goede daad.”

    Hoe hoorde je dat je opa was overleden?

    “Eigenlijk merkte ik het doordat mijn vader heel hard op de muur bonkte, van verdriet. Hij was die dag ook heel veel aan het huilen. Ik was ook heel verdrietig. Die nacht droomde ik over mijn opa, dat ik hem ontmoette in het paradijs. Allah had ons daar allebei binnengelaten en zorgde goed voor ons.”

    Was je bij de begrafenis van je opa?

    “Nee. Vrouwen mogen in Marokko niet mee naar een begrafenis, omdat ze te emotioneel zijn. Mijn opa was heel lief en ik mis hem enorm. Hij gaf me alles waar ik om vroeg: kauwgom, snoep en hij deed spelletjes met me. Ik ging vaak naar hem toe en oma had dan altijd lekker gekookt.”

    In de hoofdstad van Marokko zijn twaalf begraafplaatsen.
    In de hoofdstad van Marokko zijn twaalf begraafplaatsen. Samira Jadir
    Moslims liggen begraven met hun hoofd naar Mekka.
    Moslims liggen begraven met hun hoofd naar Mekka. Samira Jadir
    Bekijk ook deze video over begrafenisrituelen in Marokko.
    De dag dat Aya (7) uit Marokko hoorde dat haar opa was overleden, huilde haar vader heel hard. Zij was ook erg verdrietig en mist haar opa.