Bosgebruikers zorgen voor water

banner

Nepalnovember 2013

Bosgebruikers zorgen voor water

“Wie water wil drinken, moet de bossen beschermen. Snap je dat niet? Kom, dan laat ik het zien,” zegt Sudha (13) uit Nepal.

Flarden mist kruipen omhoog langs de steile berghelling. De bomen, die begroeid zijn met bladeren, varens en mos, lijken daardoor nog geheimzinniger. “Deze bomen noemen we grasbomen, omdat de koeien de blaadjes lekker vinden,” vertelt Sudha. Ineens bukt ze zich om onder de bladeren van een plant te grijpen. Triomfantelijk toont ze een handjevol bosaardbeitjes. “Het seizoen voor aardbeien is voorbij, maar gelukkig zijn er nog een paar!”

Als je te veel bomen kapt, spoelen hevige buien in de regentijd de grond weg.

Nepal_mistig bos
Ondanks de mist weet Sudha feilloos de weg door het bos.

Nepal_werk in bos
"Daar beneden zijn de bosgebruikers aan het herplanten."

Buikpijn

Sudha weet hoe belangrijk het bos is voor mensen. Je vindt er paddenstoelen, bessen, brandhout en timmerhout. Maar ook planten die je als medicijn gebruikt. “Ik ken wel tien genezende planten,” zegt Sudha. “Dit bijvoorbeeld is tumir.” Ze plukt wat bladeren van een struik. “Het helpt tegen buikpijn; je kookt ze eerst. En dit is chiraito,” zegt Sudha even later, terwijl ze een handvol kleine blaadjes laat zien. “Het smaakt erg bitter, maar helpt goed tegen hoge bloeddruk. Mijn oma gebruikt het. Ze vraagt wel eens of ik het voor haar mee wil brengen.”

Kale hellingen

Maar het bos is om meer redenen belangrijk, weet Sudha. “De aarde zuigt regenwater op als een spons. Boomwortels houden die aarde weer vast. Zo kun je het hele jaar water naar boven pompen. Als je te veel bomen kapt, spoelen hevige buien in de regentijd de grond weg. Dan blijven kale hellingen over, waarlangs regenwater in een noodgang naar beneden stroomt. Dat heet erosie. Het probleem is dat mensen dan in de droge tijd geen water meer kunnen oppompen.”

Nepal_fles bergwater
"Dit water komt rechtstreeks uit de bergen. Het is heel lekker!"

Bosgebruikers

Sudha legt uit hoe je erosie kunt voorkomen. “Je moet niet te veel bomen kappen. Als je dat toch doet, moet je nieuwe bomen planten. Dat doen de bosgebruikers. Mijn ouders zijn lid van zo’n groep. Bosgebruikers vind je overal in Nepal. Ze zorgen voor het bos in hun eigen buurt. Het idee erachter is simpel: als je verantwoordelijk bent voor je omgeving, zorg je er ook goed voor. Bosgebruikers kappen alleen bomen als het écht nodig is. Bijvoorbeeld als ze te dicht op elkaar staan. Die bomen worden dan als brand- en timmerhout gebruikt.

Papier

“Vandaag is een groep bosgebruikers bezig met herplanten, midden in het bos,” vertelt Sudha. Langs het pad en onder aan een helling zijn mannen en vrouwen in de weer met bossen vers gesneden takken, waaraan langwerpige bladeren zitten. Ze graven een gat in de grond, steken er twee twijgen in en stampen de aarde weer aan. “Nu moeten ze wortel schieten. Dan worden het struiken, die we argeli noemen. Van de bast van de takken maken we papier.”

Potje thee

Op het erf van haar huis laat Sudha een stapel brandhout zien. “Dit hout komt uit ons eigen bos. ’s Winters gaat het de kachel in. Zo verwarmen we het huis. Koken doen we niet op hout, maar op gas. Steeds meer mensen doen dat. Dat spaart bomen. Zal ik water opzetten voor een potje thee?”

Nepal_thee
"Houden jullie van zoet?" vraagt Sudha terwijl ze thee in de pan met water schept.

In het kort:

• Bomen houden vruchtbare grond en water vast.
• Als teveel bos verdwijnt, ontstaat erosie.
• Bij erosie spoelt vruchtbare grond en water weg.