Overslaan en naar de inhoud gaan
Informatie

De betekenis van humor

Smaken verschillen, en dat geldt ook voor wat je grappig vindt. Humor verandert ook nog eens als je ouder wordt. Grappen maken en daar om lachen heeft een functie. Het is niet voor niks een bekend gezegde: in ieder geintje zit een seintje.

Lachen is gezond

Als je met iemand ergens om kunt lachen, dan voel je je verbonden. Het zorgt voor een gevoel van samenzijn. Maar het doet nog meer goeds! Lachen ontspant je spieren, het zorgt dat de stresshormonen minder worden en het pijnstillende hormoon neemt juist toe. Lachen masseert je organen, het lucht op en werkt aanstekelijk. Het kan ook helpen om te gaan met moeilijke situaties of tegenslagen minder erg te maken. Het is een goede uitlaatklep voor spanningen, boosheid, angst, zorgen en verdriet.

Spiegel

Een grap doet meer dan iemand aan het lachen maken. Ook al heeft niet iedereen dat meteen in de gaten. Pas als je langer nadenkt over een grap of eenzelfde soort grappen met elkaar vergelijkt, snap je de achterliggende boodschap. En om het te begrijpen, moet je vaak iets weten over de samenleving of cultuur. Want in moppen of grappen wordt mensen een spiegel voorgehouden: dingen die heel vanzelfsprekend zijn, worden uitvergroot. Er wordt de draak mee gestoken. Dit kan gaan over iemands cultuur, geloof, uiterlijk, gedrag, karakter of ideeën.

Globy is aan het schaterlachen.
Globy lacht zichzelf ondersteboven.

Vooroordelen

In grappen worden vaak groepen mensen over één kam geschoren. Er wordt een stereotype van ze gemaakt. Zo zijn er bijvoorbeeld moppen over blonde vrouwen, maar ook over boeren. Die zouden allemaal dom zijn. Ook zijn culturele en religieuze minderheden in een land vaak het mikpunt. Het lijkt misschien onschuldig, vooral omdat je gewend bent aan deze onderwerpen en vooroordelen in grappen. Er vaak wordt gedacht ‘dat moet toch kunnen’. Maar doordat het meestal over iets negatiefs gaat, kan het er ook voor zorgen dat er minder respectvol met deze groepen wordt omgegaan. Dat er afstand ontstaat, zorgt voor verdeeldheid of zelfs dat het haat zaait en ruzie en conflict veroorzaakt.

Doelwit

Bijna elk land heeft wel een etnische groep die het doelwit is van humor met daarin vooroordelen verpakt. Soms zijn dat de burgers van een buurland, soms zijn dat minderheden in het land zelf. In Nederland maken we bijvoorbeeld graag moppen over de Belgen, hoewel steeds meer mensen de Belg vervangen door een oen. In Australische moppen blijkt dat ze de Ieren in hun land de dommeriken vinden en de Schotten de slimmeriken. In Zweden vinden ze in moppen de Noren dom en in Nieuw-Zeeland de Maori. In Jordanië maken stedelingen grappen over de bedoeïenen op het platteland.

Moet kunnen

In een democratie is vrijheid van meningsuiting belangrijk. Daarom zijn er mensen die vinden dat je om alles en iedereen moet kunnen lachen, ook al gaan de grappen over gevoelige kwesties of kunnen ze kwetsend zijn. Ze vinden ook dat humor de taak heeft om bijvoorbeeld kritiek te hebben op de politiek, machthebbers of maatschappelijke ontwikkelingen en iemands geloof onder de loep te nemen. Grappen maken over profeet Mohammed zou ook gewoon moeten kunnen, ook al vinden veel moslims dit absoluut geen humor en worden ze er woedend over. Een spotprent over de profeet, bedoeld als grap én om mensen aan het denken te zetten, leidde in Frankrijk zelfs tot een aanslag op de krant die deze tekening publiceerde.
 

Globy lacht heel hard.

Taboe

Er zijn ook mensen die vinden dat bepaalde grappen nu echt niet meer gemaakt mogen worden, bijvoorbeeld over zwarte mensen, transgenders, homoseksuelen en vrouwen. Dit is niet nieuw. In de jaren zestig mocht je bijvoorbeeld absoluut geen grappen maken over het christendom of het Koninklijk huis. En in de oudheid hadden de Grieken en Romeinen ook al regels over waar ze wel en geen grappen over mochten maken. Iemand uitlachen werd zelfs gezien als een daad van agressie. Bij dit alles is er natuurlijk wel een verschil in spontane grappen tussen vrienden, humor die alleen jij en je familie begrijpen, moppen of raadsels die al jarenlang worden doorverteld en wat professionele grappenmakers op een podium doen. Denk dus na bij wie en waar je een grapje maakt.

Podium

In Europa en de Verenigde Staten zijn cabaretiers vaak mensen uit een culturele of religieuze minderheid. Als nieuwkomer of buitenstaander kunnen zij het beste signaleren wat gebruiken en gewoontes in een land zijn en die op de hak nemen. Helemaal zonder gevaar is dit niet. Er zijn genoeg comedians die met de dood bedreigd worden om wat ze op een podium zeggen. Bijvoorbeeld de Saudische comedian Nasser al Qasabi die in een sketch IS belachelijk maakte, omdat hij vindt dat hij deze terroristische organisatie met kunst en niet met wapens moet aanvallen.

Plaats als eerste een reactie