Overslaan en naar de inhoud gaan
Reportage

Cliniclowns op Curaçao tegen de pijn

De moeder van Newien (10) is cliniclown op Curaçao. Vandaag ontmoeten ze Serenity (9) die elke twee weken voor medicijnen naar het ziekenhuis in Willemstad moet. “Als je blij bent, heb je minder pijn.”
De moeder van Newien is een cliniclown op Curaçao.
Berber van Beek

Knuffels, knalroze regenlaarzen en een stippenjurk. Terwijl Newien toekijkt, stopt zijn moeder allerlei clownspullen in een turquoise rolkoffer. Tot slot pakt ze een sieradendoosje waar haar rode clownsneus in zit opgeborgen. Die is speciaal op maat gemaakt, in de Verenigde Staten. Ze eten nog snel even een boterham met chocoladepasta in de koelte van hun tuin, voordat ze in de auto stappen naar het ziekenhuis, een half uur rijden verderop. “Het is de tweede keer dat ik meega naar het ziekenhuis waar mijn moeder verschillende patiënten gaat bezoeken, met een andere cliniclown. Ze gaat ook weleens naar een stichting met gehandicapte kinderen. Dat vond ik wel lastig om te zien, omdat ik me daar realiseerde dat we anders zijn. Maar met het ziekenhuis heb ik geen moeite.”

Medicijnen

Ondertussen zit Serenity al een uurtje op een ziekenhuisbed bij het raam, op de kinderafdeling waar ze elke twee weken op vrijdag haar medicijnen tegen jeugdreuma krijgt. Die moeten via een naald in haar arm: een infuus. “Dat kan alleen in het ziekenhuis en niet thuis.” Ze weet van de verpleging dat de cliniclowns onderweg zijn en verheugt zich. “De vorige keer vond ik ze heel grappig.” Beneden in het ziekenhuis begroeten Newien en zijn moeder de andere clown. Ze werken altijd met z’n tweeën. Met de lift gaan ze naar de spreekkamer van de pedagogisch medewerker die ze precies vertelt welke patiënten er vandaag zijn, wat ze wel of niet kunnen doen en waar ze beter geen grapjes over kunnen maken. Als een kind bijvoorbeeld nog geopereerd moet worden en daarvoor een lege maag moet hebben, is het handiger dat ze niet over eten en drinken beginnen. Bijna overal ter wereld zijn er dit soort clowns, van Peru tot Japan en dus ook op Curaçao. Newien’s moeder is nu drie jaar in dienst bij CliniClowns Curaçao. “We zijn geen circusclowns. We spiegelen wat we zien bij de kinderen. Als zij boos of verdrietig zijn, dan kijken wij ook zo. En we doen vaak alsof we niks weten. Dan voelen de kinderen zich de deskundige; zij bepalen wat we doen. Bijvoorbeeld een rollenspel waarin het kind de arts is en een probleem bij een van ons oplost. Dat is fijn voor ze omdat in een ziekenhuis vaak van alles voor ze wordt beslist.”

Door de afleiding van cliniclowns heeft Serenity van Curacao minder pijn.
Serenity moet regelmatig voor medicatie naar het ziekenhuis. Berber van Beek
Door de afleiding van de cliniclowns heeft Serenity minder pijn.
Door de afleiding van de cliniclowns heeft Serenity minder pijn. Berber van Beek

Schrikken

Als Newien zijn moeder dit hoort vertellen, glimlacht hij. “Zo is ze thuis ook. Als ik boos of verdrietig ben, doet ze me ook na. Dat maakt me aan het lachen en dan gaat m’n slechte bui over.” Dan schiet zijn moeder in de lach. “Thuis is hij eigenlijk de clown. Hij maakt iedereen aan het lachen, op allerlei manieren. Dan verstopt hij zich bijvoorbeeld achter een auto en springt tevoorschijn om iemand te laten schrikken.” Newien vindt het leuk om grappige video’s te maken die hij naar vrienden en zijn vader stuurt. “Ik word er blij van als ik anderen aan het lachen maak.” Dus hij snapt heel goed waarom zijn moeder dit doet naast haar gewone baan als ambtenaar. “Maar soms maak ik me wel een beetje zorgen. Ze is best vaak moe. Dan zit ze op haar telefoon en zie ik haar knikkebollen. Trouwens: dat vind ik wel het allergrappigst om te zien.”

Judeska

Newien kijkt van een afstandje toe hoe zijn moeder en de collega-clown een rollenspel doen met Serenity. Ze wordt zo enthousiast, dat ze soms de infuusnaald in haar arm vergeet. De clowns zorgen dat ze haar arm weer rustig houdt zodat het medicijn goed naar binnen kan druppelen. Voor de cliniclowns maakt het niet uit in welke taal ze praten: Nederlands, Spaans, Engels of de taal van het eiland: Papiaments. “En soms gebruiken we alleen gebaren en gezichtsuitdrukkingen.” Serenity vindt het wel fijn dat ze Papiaments praten. “Dat is mijn taal en in die taal kan ik zelf ook beter grapjes maken”, legt ze uit. Serenity woont samen met haar oudere zus en ouders. “Mijn zus en ik vinden heel andere dingen grappig, maar ik kan haar wel goed aan het lachen maken. Maar mijn vader maakt mij juist weer aan het lachen, door me bijvoorbeeld voor de gek te houden of een verrassing te bedenken. Ik houd ook heel erg van grappige films, zoals die met Judeska.” Ze weet te vertellen dat dit een typetje is van Jandino Asporaat, een acteur en comedian uit Nederland, geboren op Curaçao. “We hebben hier op het eiland ook comedians, zoals Encho, Chokoi, Cijnthia en Lady Lava. Zij startten tijdens de lockdown met de show Kuarentena Humoristiko, dat betekent grappige quarantaine, op tv. Zo viel er toch nog wat te lachen, ook al moest iedereen binnen in huis blijven.”

Belangrijkste taak

Ook al is het niet de belangrijkste taak van de cliniclowns om mensen te laten lachen, het gebeurt natuurlijk wel vaak. En lachen is gezond, weten onderzoekers. Een kwartier lachen zorgt er al voor dat je beter tegen pijn kunt. Je hersenen maken stofjes aan die werken als pijnstiller. Dat merkt Serenity ook.“Soms heb ik wel veel pijn, dan ga ik niet naar school, lig ik alleen maar op de bank te slapen en wil ik dat iedereen me met rust laat. Dat vindt m’n moeder wel moeilijk, ze blijft dan maar vragen hoe het gaat en of ik iets te eten wil. Als ik me zo slecht voel, zou ik ook niet op de cliniclowns zitten te wachten.” Gelukkig is dat vandaag niet het geval. Ze is juist blij met de afleiding, want zo gaat de tijd heel snel. “En vaak is het zo: als je blij bent, heb je minder pijn.” 

De moeder van Newien van Curacao heeft verschillende outfits als cliniclown.
Het is niet de belangrijkste taak van de cliniclowns om mensen te laten lachen. Maar het gebeurt natuurlijk wel vaak. Berber van Beek

Plaats als eerste een reactie