Overslaan en naar de inhoud gaan
Reportage

Smeltkroes Suriname: is hier discriminatie?

In Suriname leven verschillende culturen vreedzaam samen en moskeeën staan naast hindoetempels en synagogen. Maar wordt iedereen hetzelfde behandeld en heeft iedereen gelijke kansen? Vriendinnen Sheranie (12) en Kimberly (13) uit Paramaribo vertellen.
De vriendinnen Sheranie en Kimberly hebben een verschillend geloof en culturele achtergrond.
Idi Lemmers

Naast de hindoetempel staat een hindoeschool en daar vieren de leerlingen met een sportdag, een dj en dans Onafhankelijkheidsdag. Ze staan stil bij het feit dat Suriname sinds 25 november 1975 geen kolonie van Nederland meer is. Normaal dragen Sheranie en Kimberly een schooluniform op deze school waar volgens de regels en tradities van het hindoeïsme wordt lesgegeven. “Maar ik ben geen hindoe”, vertelt Kimberly. “Ik ben christen en ga soms met mijn ouders naar de kerk. We kozen deze school omdat het dichtbij huis is, ik kan lopen. En mijn moeder vindt het heel leuk dat ik anders heb leren bidden en nieuwe dingen leer. Met het lichtjesfeest Diwali, vorige week, ging ik voor de eerste keer naar de mandir, de tempel hier naast de school.”

Vriendinnen

Sheranie en Kimberly kennen elkaar sinds dit schooljaar. “Sheranie is mijn eerste hindoestaanse vriendin”, glundert Kimberly. “Op mijn vorige school wilden de hindoestaanse kinderen zich niet met mij bemoeien omdat ik er anders uitzie dan zij. Hier is de sfeer anders. Iedereen gaat goed met elkaar om. Sheranie vertelt dat Kimberly haar eerste creoolse vriendin is. “Ik vind dat God ons op aarde heeft gezet om vriendelijk voor elkaar te zijn, te studeren en iets voor de maatschappij te doen.”

Niet elke leerling van de hindoeschool is hindoe.
Niet elke leerling van de hindoeschool is hindoe. Idi Lemmers
In de hindoetempel naast de hindoeschool vieren de leerlingen alle hindoefeesten.
Alle leerlingen vieren samen de hindoefeesten. Idi Lemmers

Geschiedenis

Die maatschappij in Suriname wordt gevormd door mensen met veel verschillende culturen en geloven, dat wordt ook wel een smeltkroes genoemd. Het woord multicultureel wordt ook gebruikt. Er zijn mensen die zeggen dat alle Surinamers één zijn. Zo voelt het ook voor deze twee vriendinnen die vinden dat op hun school iedereen goed met elkaar omgaat. Maar er klinken ook andere geluiden. Zo bestaan er ideeën, vooroordelen en scheldwoorden die vaak te maken hebben met de koloniale geschiedenis en het slavernijverleden. Sheranie en Kimberly weten hier ook van. “Hindoestanen worden weleens uitgemaakt voor koelie en creolen en marrons voor dyuka. Ik weet eigenlijk niet precies waarom en ik ben blij dat ik niet zo word genoemd. Ik zou zelf iemand ook nooit een naam geven die ze zelf niet leuk vinden”, vertelt Sheranie. Koelie betekent sjouwer en verwijst naar de tijd dat hindoestanen uit India als kruier werkten in de havens. Zelfs de president van Suriname werd anderhalf jaar geleden tijdens een bezoek aan Nederland zo genoemd door vooral Afro-Surinamers die in Nederland wonen. Hindoestanen vinden het een grove belediging en verzetten zich tegen dit woord. Dyuka is voor afstammelingen van tot slaaf gemaakten een scheldwoord. Het verwijst naar de Ndyuka: een groep mensen die vluchtte van de plantages en in het bos ging wonen. Het woord wordt gebruikt om iemand 'achterlijk' te noemen. Kimberly: “Op mijn vorige school werd ik ook soms uitgescholden, dan werd ik blakaman pikin genoemd: kind van een zwarte. Ze zeiden dat ik niet goed genoeg ben.”

Discriminatie

Ze kennen dus voorbeelden van scheldwoorden en pesterijen die te maken hebben met huidskleur of culturele achtergrond. Maar of deze vormen van discriminatie ervoor zorgen dat niet iedereen dezelfde kansen heeft op bijvoorbeeld goed onderwijs en later een goede baan, weten ze niet. Sheranie: “Ik weet al wel dat ik nagelstyliste wil worden.” Net als overal ter wereld heeft een beroepskeuze niet alleen te maken met iemands eigen wil, het hangt ook af van wat je ouders deden en waar je geboren bent. Buiten Paramaribo zijn bijvoorbeeld haast geen middelbare scholen. Als je wieg dus in het binnenland stond en je ouders geen geld hadden om je in de stad te laten studeren, dan bepaalt dat je toekomst. Wel is het in Suriname opvallend dat hindoestanen vaker rechters, notarissen en artsen zijn en dat veel Chinezen supermarkten of andere grote winkels hebben. De Javanen en inheemsen doen allerlei ambachten, zoals bromfietsen repareren, auto’s spuiten en meubels maken. Veel ambtenaren en leerkrachten zijn creools en in de bouw en goudmijnen werken vooral marrons. Het grootste bedrijf in Suriname is in handen van de Joods-Portugese familie Fernandes, van de frisdranken en een broodbakkerij. Er zijn mensen die het gevoel hebben dat de ene bevolkingsgroep wordt voorgetrokken of dat mensen uit dezelfde groep elkaar helpen en bijvoorbeeld de best betaalde banen geven.

Bezit

De verschillen tussen de bevolkingsgroepen in Suriname zijn ontstaan tijdens de koloniale overheersing. Ze werden groter gemaakt door maatregelen en beslissingen van de Nederlanders. Die gaven bijvoorbeeld hindoestanen stukken grond in bezit. Als je familie land bezit, heb je het in Suriname financieel wat makkelijker en kun je je kinderen naar een goede school sturen. De vroegere Nederlandse machthebbers zorgden er ook voor dat bepaalde buurten in Paramaribo voor bepaalde bevolkingsgroepen waren. Er zijn nu nog steeds wijken met vooral Afro-Surinamers, maar er is nu ook een Braziliaanse wijk. Tegelijkertijd zijn er ook buurten waar iedereen door elkaar woont. De hindoeschool staat bijvoorbeeld in zo’n gemengde wijk. Kimberly vertelt: “In mijn straat wonen creolen, marrons, Javanen en een enkele hindoestaan. Dat vind ik fijn, want dan kan ik met verschillende kinderen spelen.” Sheranie vindt haar school daarom ook zo fijn. “Je kunt veel van elkaar leren, bijvoorbeeld de taal.” De twee vriendinnen vinden dan ook dat iedereen meer op de overeenkomsten zou moeten letten, dan op de verschillen. “Dat helpt ook tegen discriminatie.”

De leerlingen op deze hindoeschool hebben allerlei culturele achtergronden en geloven.
De leerlingen op deze hindoeschool hebben allerlei culturele achtergronden en geloven. Idi Lemmers

Woordenlijstje

Hindoestaanse Surinamers: afstammelingen van arbeiders die uit India naar Suriname kwamen toen de slavernij werd afgeschaft. Een deel is hindoe, een deel is moslim. Javaanse Surinamers: kwamen ongeveer tegelijkertijd met de hindoestanen, maar dan uit Indonesië en zij zijn voornamelijk moslim.
Afro-Surinamers: nakomelingen van de tot slaaf gemaakten uit Afrikaanse landen. Er zijn mensen die het verschil maken tussen creolen en marrons. Creolen: nakomelingen van de Nederlandse plantagehouders en tot slaaf gemaakten. Zij werkten tijdens de slavernij vaak in de huizen van de witte Europeanen, op het veld op de plantages en in de stad.
Marrons: nakomelingen van gevluchte slaven. Tijdens de slavernij vluchtten de marrons van de plantages en stichtten diep in de jungle hun dorpen. Vandaaruit kwamen ze in opstand tegen de slavenhouders door de plantages aan te vallen. De marrons vestigden zich in het binnenland waar de inheemsen, de oorspronkelijke bewoners van het land, woonden.
Inheemsen: eerste bewoners van Suriname.

Plaats als eerste een reactie