Overslaan en naar de inhoud gaan
Interview

Praten over de dood

Geloven ze in een hemel of de hel? Wat is er na de dood? En welke rituelen willen ze graag op hun eigen uitvaart? Raluca, Stefan, Keano, Nikaj en Djevani (allemaal 11 jaar) van de basisschool Aurora uit Almere vertellen.

Raluca

“De dood vind ik best wel eng en soms ben ik een beetje bang om dood te gaan. Omdat je nooit weet wat er gebeurt. Niemand weet dat. Je kunt wel iets geloven, maar dan nog weet je niet zeker of het waar is. Ik wíl wel geloven dat er nog iets is na de dood. Of dat je opnieuw terugkomt. De zus van mijn moeder is overleden aan kanker. Mijn moeder zegt altijd dat ze op een mooie plek is en af en toe bij ons thuis op bezoek komt. Ze verschijnt dan in haar dromen of ze ziet een snel beeld van haar.  Het is een fijn gevoel als de doden er nog zijn en een beetje voor je zorgen. Maar ik zie ook weleens geesten als ik niet kan slapen.  Van die langgerekte witte en een beetje doorzichtige gedaantes. Dat vind ik dan weer niet zo fijn. 

Goed leven
Ik ben blij dat ik leef, want ik heb een goed leven. En als ik doodga, wil ik dat mensen blij zijn dat ik zo’n goed leven heb gehad. Als ze te verdrietig zijn, dan word ik daar ook verdrietig van. Ik zou willen dat mijn as na de crematie in de bergen van Roemenië uitgestrooid wordt. Ik vind het daar heel mooi en mijn familie komt er vandaan. Begraven worden lijkt me niks. Straks word je weer wakker als je in zo’n kist ligt en kun je er niet uit. Ik word al misselijk als ik eraan denk. En ik wil trouwens gewoon rustig doodgaan, in mijn slaap. Het lijkt me wel fijn om een afscheidsfilmpje te maken, of een hologram. Om te troosten.”

Raluca uit Almere vindt de dood best een beetje eng.
Raluca uit Almere vindt de dood best een beetje eng. Karin Wesselink
Stefan wil wel begraven worden in traditionele Indonesische kleding.
Stefan wil wel begraven worden in traditionele Indonesische kleding. Karin Wesselink

Stefan

“Ik heb nog nooit traditionele Indonesische kleding gedragen, maar daar zou ik wel in begraven willen worden. Het liefst wil ik dat de mensen op mijn begrafenis dat ook aantrekken. Dan ziet iedereen dat ik respect heb voor mijn cultuur. Maar in het zwart mag ook. Ik wil niet dat mijn begrafenis een feestje is. Als mensen huilen en verdrietig zijn omdat ik dood ben, weet ik dat ze me belangrijk vinden. Ik wil wel begraven worden. Maar stel dat ik terugga naar Java, waar ik geboren ben, dan is cremeren misschien handiger. Dan wil ik dat de helft van mijn as daar blijft en de helft naar Nederland gaat. Het ligt er ook een beetje aan waar mijn kinderen dan wonen. Ik zou ook graag wat laatste woorden tegen ze willen zeggen, bijvoorbeeld dat ik het fijn zou vinden dat ze een foto van me ophangen in huis. Zo herinneren ze zich me voor altijd. 

Sterke sigaretten
Ik ben nog nooit op een begrafenis geweest, maar mijn ouders hebben wel verteld over mijn opa . Hij is niet zo oud geworden, volgens mij maar vijftig. Hij rookte altijd sterke sigaretten en ik geloof dat hij daardoor is gestorven. Ik ben nog niet bij zijn graf geweest, ook niet de laatste keer toen we op vakantie waren in Indonesië. We waren toen maar anderhalve dag in het dorp van mijn moeder. Dat ligt afgelegen in het midden van Java. Er was toen geen tijd. Mijn familie in Indonesië is moslim. Het lijkt me lastig om naar een begrafenis daar te gaan, omdat ik niet goed weet hoe ik moet bidden. Ik ken al die zinnen niet. Mijn ouders doen hier in Nederland niets meer met het geloof, dus ik weet ook niet hoe er in de islam wordt gedacht over de dood.” 

Djevani vertelt over de begrafenis van zijn oma.
Djevani vertelt over de begrafenis van zijn oma. Karin Wesselink

Djevani

“Toen ik m’n overleden oma zag, voelde ze niet meer als de oma die ik kende. Ik wilde haar wel graag zien, want dat voelde respectvol. We hebben met speciale stiften op de kist getekend en ik schreef: ‘Waar je ook bent, ik hoop dat je het goed hebt.’ Het was 9 september en we hoorden het om half drie ’s nachts van een tante die belde. Het ging al een tijd slecht met oma, ze had kanker. We gingen met het hele gezin in een kring staan om te bidden. We praatten over hoe lief ze was, we hebben muziek geluisterd die ze leuk vond en we bekeken foto’s. Op haar crematie heb ik samen met mijn zus gesproken. We vertelden over alle leuke dingen die we samen hadden meegemaakt. Dat was wel zwaar, omdat je weet dat je zulke dingen nooit meer met haar zult meemaken. De hele zaal was vol vrienden en familie en we draaiden onder andere Michael Jackson. Daar hield ze van. Wij zijn christelijk en we geloven dat je naar de hemel gaat. Daar is het heel mooi en licht en je kunt er altijd spelen. 


Kleurrijk
Ik heb ook weleens foto’s en filmpjes gezien van een begrafenis in Suriname. Dat zag er veel kleurrijker uit. Mensen leken niet zo droevig en de kist werd gedragen door mannen die dansten. Er was ook live muziek. Dat lijkt me ook wel wat. Voor mij hoeft het allemaal niet zo serieus. Doodgaan is niet zo erg. Natuurlijk is het jammer, maar het hoort bij het leven. Het lijkt me saai om voor eeuwig te leven, want iedereen die je lief vindt, gaat dood. Het lijkt me wel erg als je geen afscheid kunt nemen van je familie voordat je sterft. Soms kiezen mensen er zelf voor om te sterven. Dat snap ik als je bijvoorbeeld echt heel veel pijn hebt, of heel eenzaam of depressief bent. Maar je moet wel altijd dankbaar zijn voor je leven. Want er zijn heel veel plekken op de wereld waar mensen het veel moeilijker hebben dan wij hier. En het is nogal bijzonder dat je er bent.” 

Nikay uit Almere vertelt over wat hij denkt en weet over de dood.
Nikay uit Almere vertelt over wat hij denkt en weet over de dood. Karin Wesselink
Keano heeft twee keer het overlijden van een huisdier meegemaakt.
Keano heeft twee keer het overlijden van een huisdier meegemaakt. Karin Wesselink

Nikay

“Als het over de dood gaat, dan wordt mijn moeder snel emotioneel. Als ze gaat huilen, dan praat ik liever niet verder. Mijn moeder gelooft dat haar overleden oma is teruggekomen naar aarde als een witte vlinder. Als ze een witte vlinder ziet, dan zegt ze: ‘Hé, daar is oma’. Ik geloof zelf dat het zwart wordt als je dood gaat. Dat er dan niks meer is. En dat je vergeet wie je bent of wat er op aarde was. Ik geloof niet in iets na de dood en ook niet in iets voor je geboorte. Ik heb geen ervaring met mensen die zijn gestorven. Wel de hamster van mijn zus. Maar ik gaf niet zoveel om die hamster. Mijn kat is nu eenentwintig. Het kan zijn     dat hij binnenkort niet meer wakker wordt. Ik moet al huilen als ik daaraan denk, omdat ik niet wil dat hij weggaat. Ik ken ‘m al mijn hele leven. Hij is mijn maatje. Als ik verdrietig ben, of pijn heb, dan komt hij bij me liggen.”

Keano

“Ik heb twee keer van dichtbij het overlijden van een hond meegemaakt. Dat vond ik heel moeilijk. Mijn opa is vijf jaar geleden overleden. Ik kan me nog herinneren dat hij heel sportief was tot het laatst. En hij was echt de pretmaker in de familie. Hij had een hartaanval gekregen en hij was eigenlijk meteen dood. We zijn wel nog naar het ziekenhuis gegaan. Ik was klein, ik wist niet zo goed wat er aan de hand was.” 

Plaats als eerste een reactie