Overslaan en naar de inhoud gaan
Informatie

In hokjes denken

Mensen in hokjes plaatsen, buitensluiten of ongelijk behandelen. Discriminatie is verboden, maar toch komt het vaak voor. Hoe zit dat eigenlijk?
Discriminatie is verboden, maar toch komt het vaak voor.
Shutterstock

Discriminatie

Discriminatie is het buitensluiten of ongelijk behandelen van andere mensen. Het woord komt oorspronkelijk uit het Latijn en betekent letterlijk ‘het maken van onderscheid’. Bijvoorbeeld vanwege huidskleur, geloof, mening, seksuele geaardheid of geslacht. Mensen worden vaak gediscrimineerd omdat ze ‘anders’ of in de minderheid zijn. Discriminatie gebeurt soms bewust, maar ook vaak onbewust. Dat komt door hardnekkige vooroordelen of stereotypen die mensen over elkaar hebben.

Wetgeving

Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Iedereen is gelijk, en discriminatie is verboden.

Dit zijn de eerste zinnen van de Nederlandse grondwet. In Nederland is discriminatie verboden en strafbaar. Dit betekent dat zowel politici, wetten, bedrijven en individuele mensen elkaar gelijk moeten behandelen. Zo moeten mannen en vrouwen evenveel betaald krijgen voor hetzelfde werk, mag je niet op basis van je afkomst worden uitgesloten en krijgt iedereen evenveel kans om naar school te gaan. Tenminste, zo staat het in de wet. Ondanks dat komt discriminatie nog vaak voor. DiscriminatieDiscriminatie is het buitensluiten of ongelijk behandelen van andere mensen. Het woord komt oorspronkelijk uit het Latijn en betekent letterlijk ‘het maken van onderscheid’. Bijvoorbeeld vanwege huidskleur, geloof, mening, seksuele geaardheid of geslacht. Mensen worden vaak gediscrimineerd omdat ze ‘anders’ of in de minderheid zijn. Discriminatie gebeurt soms bewust, maar ook vaak onbewust. Dat komt door hardnekkige vooroordelen of stereotypen die mensen over elkaar hebben.

Geschiedenis

Discriminatie is van alle tijden. Zo zijn er Bijbelse verhalen waarin volkeren elkaar tot slaaf maken. En ook de Romeinen maakten al onderscheid tussen verschillende groepen mensen. Ze vonden de Grieken een beschaafd volk, terwijl ze de Germanen vooral als barbaren zagen. Vanaf 1500 veroverden Europese ontdekkingsreizigers verre landen met andere volken. De Europeanen keken vaak neer op deze oorspronkelijke bevolking en dwongen hen te veranderen. Zo ging het bijvoorbeeld bij de Aboriginals in Australië en de inheemse bevolking van Amerika. 88In hokjesdenkenMensen in hokjes plaatsen, buitensluiten of ongelijk behandelen. Discriminatie is verboden, maar toch komt het vaak voor. Hoe zit dat eigenlijk?

Vooroordelen

Discriminatie komt vaak door vooroordelen. Dat zijn ideeën over iets of iemand die niet per se hoeven te kloppen. Bijvoorbeeld: ‘vrouwen zijn slecht in autorijden’ of ‘zwarte mensen werken minder hard’. Door dit soort vooroordelen worden vrouwen en zwarte mensen op een andere manier behandeld. Het probleem van vooroordelen is dat je meestal niet weet dat je ze hebt, maar ze wel invloed kunnen hebben op je gedrag. Het is een razendsnelle gedachte die in je hoofd voorbijflitst. Door er met elkaar over te praten kun je proberen om vooroordelen weg te nemen.

Hokjes

Maar hoe komen we aan die hardnekkige vooroordelen? Vanaf jongs af aan leer je om mensen in hokjes te plaatsen, bijvoorbeeld man en vrouw. Dat kan handig zijn om overzicht te houden in je hoofd, maar het kan ook leiden tot vooroordelen. Je gaat er bij vooroordelen vanuit dat iedereen uit een groep of hokje zich gedraagt zoals jij denkt. Veel vooroordelen komen voort uit angst voor het onbekende, onzekerheid, concurrentie of groepsgedrag. Als je een vooroordeel bij jezelf ontdekt, druk dan in je hoofd op de pauzeknop. Waarom doe je wat je doet? Of zeg je wat je zegt? Werd je gestuurd door je vooroordeel? Kijk nog eens naar dat vooroordeel. Waar komt het vandaan, denk je? En, klopt het wel?

Racisme

Al eeuwenlang is de meest voorkomende vorm van discriminatie racisme. Bij racisme wordt iemand gediscrimineerd vanwege zijn huidskleur of afkomst.Hierdoor kon onder andere slavernij jarenlang gebeuren. De afgelopen jaren verzetten bewegingen als Black Lives Matter en Kick Out Zwarte Piet zich tegen racisme. Hierdoor verandert langzaam het zwart-wit denken van veel mensen. Zo bood minister-president Rutte vorig jaar zijn excuses aan voor de rol van Nederland tijdens de slavernij, terwijl hij dit eerder nog niet zo nodig vond. En op steeds meer plekken strooien roetveegpieten pepernoten.

In landen als Tanzania lopen kinderen en volwassenen met albinisme gevaar.
In landen als Tanzania lopen kinderen en volwassenen met albinisme gevaar. Shutterstock
In Iran demonstreren burgers voor meer vrouwenrechten in hun land.
In Iran demonstreren burgers voor meer vrouwenrechten in hun land. Shutterstock

Geloof

In veel landen worden religieuze minderheden gediscrimineerd. Dat komt voor in China bij de islamitische Oeigoeren, maar ook de Royingha in Myanmar worden hierom vervolgd. Zij zijn islamitisch, terwijl de rest van het land boeddhistisch is. Vaak gaat deze geloofsdiscriminatie gepaard met veel geweld.

Albinisme

In landen als Tanzania lopen kinderen en volwassenen met albinisme gevaar. Er zijn hier mensen die door bijgeloof en onjuiste informatie geloven dat albinisme besmettelijk is, een straf van de goden of dat de botten van mensen met albinisme goud bevatten. Daarom worden ze soms zelfs vermoord.

Martin Luther King

‘Ik heb een droom!’ Deze beroemde woorden werden in 1963 uitgesproken door Martin Luther King. Deze dominee probeerde met geweldloze protesten een einde te maken aan de rassenscheiding in de Verenigde Staten. Zijn toespraak over een droom waarin witte en zwarte mensen gelijk zijn in de toekomst werd wereldberoemd. De afschaffing van de rassenscheiding heeft King niet meer meegemaakt: in 1968 werd hij vermoord.

Vrouwenrechten

Nergens ter wereld worden vrouwen hetzelfde behandeld als mannen. In Nederland verdienen vrouwen nog steeds minder dan mannen voor hetzelfde werk. En mannen mochten veel eerder stemmen dan vrouwen. In Saudi-Arabië mogen vrouwen niet reizen zonder toestemming van een man en in Iran zijn vrouwen verplicht hun hoofd te bedekken. In dat land demonstreren vrouwen én mannen hier nu tegen. 

Wist je dat?

  • 1 op de 1000 zwarte mannen in de Verenigde Staten loopt het risico om te komen door politiegeweld.
  • In onder andere Nigeria staat de doodstraf op homoseksualiteit.
  • Roma worden overal gediscrimineerd, zoals in Hongarije
  • De streng islamitische Taliban in Afghanistan verbieden vrouwen te studeren.

Plaats als eerste een reactie