Overslaan en naar de inhoud gaan
Reportage

Beautyboom: mooi met arganolie

Elke week masseert Zaynab (11) een paar druppels goudgele arganolie in haar lange zwarte haar. Net als haar zus en moeder. Neef Zakariya (12) doet dat niet. Hij is niet zo ijdel.
Aan deze bomen groeien argannoten waar olie van wordt geperst.
Wineke Onstwedder

Stomen, scrubben en soppen. Op zondagen neemt Zakariya uitgebreid de tijd om zich van top tot teen te wassen in de hamam van zijn oma. Een hamam is een plek waar men zich kan wassen en er is ook vaak een stoombad. Zakariya’s moeder sprokkelt hout en steekt het vuur voor de hamam aan. 
“Thuis hebben we een douche, maar er gaat niets boven een hamam,” lacht Zakariya. Nichtje Zaynab is het helemaal met hem eens. “Vooral scrubben vind ik lekker. Daarna is je huid superzacht!”

Badhuis

In Marokko hebben veel huizen in de bergdorpjes een hamam: een rond hokje met een laag plafond, waarin je een vuurtje kunt stoken. Heerlijk, want in de herfst en winter vriest het ’s nachts in de bergen. Er zijn ook openbare badhuizen waar mannen en vrouwen gescheiden van elkaar relaxed kunnen poedelen en waar ze tijdens het baden de laatste roddels uitwisselen.

Zaynab en Zakariya zijn familie en wonen in hetzelfde bergdorpje.
Zaynab en Zakariya zijn familie en wonen in hetzelfde bergdorpje. Winkel Onstwedder
Zaynab smeert elke week haar haren in met arganolie.
Zaynab smeert elke week haar haren in met arganolie. Wineke Onstwedder

Arganolie

Tijdens of na het hamambezoek gebruiken vrouwen én mannen arganolie. De één gebruikt het als zeep, de ander als dagcrème, bodylotion, haarmasker of conditioner. Toch is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend.De moeder van Zakariya kijkt spijtig als ze vertelt dat de olie nu te duur is om zelf te kopen. Vroeger kreeg ze altijd gratis een flinke voorraad van familieleden uit de Sous-vlakte. Zij bezitten een aantal bomen, persten zelf olie en gaven weg wat ze niet nodig hadden.

Geneeskrachtig

Zakariya’s moeder vertelt dat Berbers de geneeskrachtige werking van arganolie al eeuwenlang kennen. “Het is goed voor van alles. Je krijgt er bijvoorbeeld sterkere nagels van en gezonder, mooier haar. Het helpt ook tegen puistjes en gewrichtsklachten. Vandaar de bijnaam ‘boom der schoonheid’.” Sinds toeristen en buitenlandse bedrijven zo’n tien jaar geleden het ‘vloeibare Marokkaanse goud’ leerden kennen, verkoopt bijna iedereen met arganbomen de oogst aan coöperaties. Dat levert inkomsten op, maar de moeder van Zakariya vindt het jammer dat ze nu zelf minder arganolie kan gebruiken. En Zakariya? “Ik gebruik het eigenlijk niet.” Zijn moeder lacht. “Hij lijkt op zijn vader. Zij zijn niet zo ijdel.”

Mislukt

In de Ourika-vallei waar Zakariya en Zaynab wonen, groeien geen arganbomen. Daarvoor moet je zo’n drie uur rijden richting de stad Essaouira, aan de kust van de Atlantische Oceaan. Zakariya: “Mijn opa probeerde wel eens takjes te laten groeien, maar dat mislukte. Arganbomen ken ik alleen van televisie en van foto’s in de winkel waar ze arganolie verkopen. Kom, Laten we ze in het echt gaan bekijken!”

Geiten in de arganbomen: een goede truc om toeristen te lokken.
Geiten in de arganbomen: een goede truc om toeristen te lokken. Wineke Onstwedder

De boom in

Na drie uur in de auto ziet Zaynab ineens een man met een babygeitje in z’n armen aan de kant van de weg. Ze stoppen, net als een paar andere toeristen. In een boom staan een stuk of zeven mekkerende geitjes. Zonder aarzelen klautert Zakariya de boom in. “Bij ons in de bergen zie ik ook weleens  geiten in bomen klimmen, maar deze blijven wel heel braaf zitten.” Dan verschijnt er een frons op zijn voorhoofd. Hij kijkt nog eens goed en ziet dan dat elke geit met één poot vastgebonden is aan een tak. Het is dus een slimme truc om toeristen te lokken.

Noten

Ooit groeide de arganboom in heel Noord-Afrika, maar nu vind je ze alleen in het zuidwesten van Marokko en in een deel van buurland Algerije. Er zijn nog maar zo’n twintig miljoen exemplaren en daarom zijn ze beschermd. De bomen zijn niet alleen belangrijk vanwege de noten, maar ook omdat ze met hun wortels de bodem vasthouden, waardoor het land niet verandert in woestijn.

Vrouwen in traditionele kleding laten toeristen zien hoe ze argannoten persen.
Vrouwen in traditionele kleding laten toeristen zien hoe ze argannoten persen. Wineke Onstwedder
Zaynab probeert verzorgingsproducten met arganolie uit.
Zaynab probeert verzorgingsproducten met arganolie uit. Wineke Onstwedder

Handwerk

Een paar kilometer verderop komen Zaynab en Zakariya aan op hun eindstation: een werkplaats waar Berbervrouwen aan toeristen demonstreren hoe ze olie uit  argannoten persen. Alles gebeurt met de hand. Het is een arbeidsintensieve klus. “Zulke stenen heeft mijn oma ook. Die gebruikt ze om kruiden fijn te malen,” vertelt Zakariya als ze ziet hoe de Berbervrouwen met grote stenen de argannoten fijn persen en de olie eruit druipt.

Mooi

Naast de werkplaats  is een winkeltje dat lijkt op een apotheek. De verkoopster vertelt waarvoor arganolie allemaal goed is en hoe mooi je ervan kunt worden. Voor Zaynab gaat een wereld open: “Dit wist ik allemaal niet. Ik masseer het in mijn haar omdat mijn moeder en zus het ook doen. Ik voel me pas écht mooi als ik nieuwe kleren draag. Die krijg ik twee keer per jaar, bij het Offerfeest en het Suikerfeest.”

In de zomer hebben Zaynab en Zakariya vaak bruiloften. Eén van de gebruiken is om je dan te versieren met henna. Niet alleen de bruid, maar ook de familie. Hoe maak je henna en hoe krijg je die versieringen zo mooi? De twee laten het zien.

Plaats als eerste een reactie

**Bold** _italic_
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.