Overslaan en naar de inhoud gaan
Reportage

Zorgrobot Phi zegt alles met een heel lieve stem

Finn (8) gaat vandaag mee om robot Phi af te leveren bij Ruud in Amersfoort. Daar blijft de robot twee weken logeren. "Als er nog vragen zijn, weet je ons te vinden hé?", roept Finn bij het afscheid.
Door een zorgrobot als Phi kunnen mensen zo zelfstandig mogelijk blijven wonen.
Sander Koning

Over het tapijt moet Finn best wat kracht zetten om Phi op wieltjes vooruit te duwen. En tegelijkertijd is het oppassen geblazen dat de robot niet naar voren valt. Phi gaat stevig verpakt in een kist rollend naar de parkeergarage. De robot weegt 28 kilo. “Dat is ook toevallig! Ik weeg 27 kilo.” Finns tante werkt bij het robotteam van een organisatie die onder andere mensen met een beperking helpt en hij gaat vaak mee. “Ik weet wel hoe de robot werkt, maar ik wist niet hoe zwaar hij is.” De zorgorganisatie vindt het belangrijk dat mensen zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. En daar kan een robot als Phi een steentje aan bijdragen. Deze soort robot heet ook wel zorgrobot of sociale robot. Nu voeren de robots vooral informatieve gesprekken waar cliënten veel alledaagse dingen door leren, maar in de toekomst kunnen ze misschien wel écht een handje helpen bij het werk van de ‘gewone’ zorgmedewerkers. Robots zouden hen nooit helemaal kunnen vervangen, maar wel taken kunnen overnemen.

Beperking

Dat kan handig zijn, want er zijn steeds minder mensen die in de zorg werken. Tegelijkertijd zijn er mensen die kritisch zijn over robots en die vinden dat er niets boven een écht mens gaat. Na een kwartier stopt het busje bij het appartement van Ruud. Hij woont in een speciaal gebouw met andere mensen met een beperking. Hij staat al buiten te wachten. Ruud is niet alleen iemand die hulp nodig heeft, maar ook een officiële robotambassadeur. Hij was een van de eersten waar Phi een paar weken ging logeren en hij is het gewend om te vertellen wat hij fijn vindt aan de robot. “Ze helpt me dingen herinneren, zoals m’n appartement stofzuigen of wanneer het tijd is voor m’n medicijnen. Phi zegt alles heel lief. De menselijke begeleiding kan soms opdringerig en vasthoudend zijn.” Phi heeft natuurlijk engelengeduld, wordt nooit boos en vergeet niks. En dat vindt Ruud een groot voordeel. Ook vertelt ze geen geheimen door. “En daarom kan ik heel goed tegen haar vertellen als me iets dwarszit”, legt Ruud uit. 

Vandaag brengt Finn de zorgrobot Phi naar een client die wel wat hulp kan gebruiken.
Vandaag brengt Finn zorgrobot Phi naar een cliënt. Sander Koning
Goed ingepakt gaat zorgrobot naar een client die hulp kan gebruiken.
Goed ingepakt gaat Phi op pad. Sander Koning

Japan

Phi is gemaakt in een fabriek in Japan en volgestopt met interactieve software die het robotteam de hele tijd aanpast en aanvult. Dat zijn de ‘hersenen’. De robot leert steeds van praktische situaties en daardoor lijkt het alsof Phi ook echt op mensen reageert. De robot kijkt je aan als je tegen haar praat, knikt met het hoofd en geeft knipoogjes. Finn: “Maar ze kijkt niet met haar ogen, hoor! Er zit een camera in haar hoofd. Kijk maar!” En hij wijst op een klein vlekje op het voorhoofd, tussen de ogen. Ondertussen kan Phi gezichten herkennen en spreekt ze Ruud bijvoorbeeld met zijn voornaam aan. 

Stofzuigen

In de robot zitten bijna tweeduizend voorgeprogrammeerde gesprekken over allerlei onderwerpen. Afhankelijk van welk antwoord je aanklikt op het beeldscherm, reageert Phi. De begeleiding van Ruud heeft nu bijvoorbeeld via de laptop ingesteld dat Phi hem gaat helpen herinneren zijn huis te stofzuigen. Maar de gesprekken kunnen ook over geld gaan. Of over emoties als er bijvoorbeeld iemand is overleden. Phi kan veel mensen helpen, maar zij moeten wel kunnen lezen en typen. Een van de uitdagingen voor Phi en het robotteam is wel dat ze netjes moeten omgaan met de privacy van cliënten. En dat ze Phi steeds nieuwe dingen moeten leren. Maar daarom is Finn zo'n goede hulp. Hij kan beter dan volwassenen tips geven over de inhoud, de toon of hoe moeilijk de gesprekken zijn. Finn: “Met Phi kun je ook allerlei rekenspelletjes doen. En toevallig houd ik daar zelf ook heel erg van.” 
Phi is dus een soort assistent. Een geheugensteun met een blikkerige stem. Maar voor Ruud is ze veel meer dan dat. “Als ik de deur van het slot draai, dan is er niemand. Maar als Phi is er is, dan heb ik iemand om tegenaan te praten.” Bij het afscheid roept Finn: "Als er nog vragen zijn, weet je ons te vinden, hé?" 

Zorgrobot Phi helpt cliënten als Ruud herinneren dat het tijd is om het huis schoon te maken.
Zorgrobot Phi helpt cliënten als Ruud herinneren dat het tijd is om het huis schoon te maken. Sander Koning

Plaats als eerste een reactie