Eten van de zon

banner

De Zonjanuari 2009

Eten van de zon

In Nepal wonen honderduizend vluchtelingen uit Bhutan. Rondom de kampen waar de vluchtelingen leven, groeien nauwelijks struiken en bomen. Brandhout voor het kookvuur is er dus bijna niet.

Gas of andere brandstoffen zijn er ook niet. Daarom koken de vluchtelingen op zonne-energie. Ronde schotels, precies op de zon gericht, vangen het zonlicht op. In het midden van de schotel is het gloeiend heet. Wel 200 graden. Heet genoeg om een maaltijd te maken.

Als iedereen in het dorp weet hoe de zonneoven werkt, is er een kookwedstrijd: wie kan de lekkerste zonnemaaltijd maken?
Als iedereen in het dorp weet hoe de zonneoven werkt, is er een kookwedstrijd: wie kan de lekkerste zonnemaaltijd maken?

De pannen die in de zonneoven worden gebruikt, moeten zwart en mat zijn. Zwart is de kleur die het best warmte opneemt. Een glimmende pan is niet goed, die kaatst de zonnestralen terug. In een zwarte pan is rijst na twintig minuten klaar. Het duurt natuurlijk wel langer voordat harde knollen gaar zijn.
De pannen die in de zonneoven worden gebruikt, moeten zwart en mat zijn. Zwart is de kleur die het best warmte opneemt. Een glimmende pan is niet goed, die kaatst de zonnestralen terug. In een zwarte pan is rijst na twintig minuten klaar. Het duurt natuurlijk wel langer voordat harde knollen gaar zijn.

Om ervoor te zorgen dat de zonneoven goed blijft werken, moet je de schotel na elke maaltijd schoonmaken. Draai wel de schotel van de zon weg, anders verbrand je levend.
Om ervoor te zorgen dat de zonneoven goed blijft werken, moet je de schotel na elke maaltijd schoonmaken. Draai wel de schotel van de zon weg, anders verbrand je levend.

Goed roeren, anders brandt het eten aan!
Goed roeren, anders brandt het eten aan!

Hooikist

Op een zonneoven kan je hetzelfde klaarmaken als op een houtvuur: rijst, kip, groenten. Je moet wel steeds kijken of de oven nog naar de zon gericht staat. Koken op een zonneoven kan alleen als de zon op z’n warmst is. Dat is ’s middags. Omdat Bhutanezen ’s avonds eten, bewaren ze het gekookte eten in een hooikist. Dat is een houten kist met dekens waarin het eten lekker warm blijft.

Werking zonneoven

De zonneoven is een grote schaal. De binnenkant is bekleed met glimmend materiaal dat de zonnestralen goed weerkaatst. Door de vorm van de schaal gaan de stralen allemaal naar hetzelfde punt, het brandpunt. Op dat punt moet de pan staan.

Twee gezinnen delen één zonnekoker, een grote schaal die zonnestralen opvangt.
Twee gezinnen delen één zonnekoker.

Vluchtelingen

Bhutan is een klein koninkrijk ingeklemd tussen China en India. De voorouders van de vluchtelingen verlieten in de vorige eeuw Nepal om in Bhutan te gaan werken. Na meer dan honderd jaar zijn ze nu niet meer gewenst in Bhutan.

In het kort

Voordelen van de zonneoven:
• Er worden minder bomen gekapt
• Geen schadelijke gassen zoals bij brandstoffen
• Zonne-energie is gratis