Genoeg voor iedereen

banner

De moestuinmaart 2016

Download de handleiding en opdrachten Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) en (wereld)burgerschap.

Nieuwsbegrip, handleiding Nieuwsbegrip, opdrachten (wereld)burgerschap, inleiding (wereld)burgerschap, opdrachten

Genoeg voor iedereen

In het jaar 2050 wonen er waarschijnlijk bijna tien miljard (10.000.000.000) mensen op aarde. Al die mensen moeten eten. Hoe zorgen we dat er straks genoeg voedsel is?

Kleine boeren

“Alle ouders zouden hun kinderen moeten leren hoe je groente verbouwt,” vindt Andrew (13) uit Ghana. “Dan heb je altijd iets te eten.”
Met een eigen moestuin ben je voor een deel zelfvoorzienend. Net als veel kleine boeren in Afrikaanse en Aziatische landen. Deze boeren hebben een kleine akker waar ze bijvoorbeeld maïs, cassave of sperziebonen telen. Ze kopen weinig eten en dat wat ze zelf niet opeten, verkopen ze. Bijvoorbeeld op de markt, of in stalletjes aan de kant van de weg. Omdat deze boeren weinig produceren, heten ze ook wel kleine boeren.

Als de oogst mislukt, is er weinig te eten.

Avelange (10)uit Amsterdam oogstradijsjes in haar schooltuin.

Avelange (10) uit Amsterdam oogst radijsjes in haar schooltuin.

Milieu

Tegenstanders zeggen: pesticiden en kunstmest zijn niet goed voor de natuur. Monocultuur put de bodem uit en dan kunnen we in de toekomst helemaal geen voedsel meer verbouwen. De biologische landbouw werkt daarom anders. Biologische boeren gebruiken alleen gif dat van natuurlijke middelen is gemaakt en geen kunstmest. Ze proberen zo min mogelijk schade aan te richten aan het milieu. Deze boeren vinden net als sommige onderzoekers, dat deze manier beter is voor de toekomst.

Taulino (12) uit Malawi helpt zijn vader met de pinda-oogst. Pinda?s groeien in peulen aan wortels onder de grond.

Taulino (12) uit Malawi helpt zijn vader met de pinda-oogst. Pinda's groeien in peulen aan wortels onder de grond.

Biefstukje minder

Maar is er genoeg te eten als iedereen straks een moestuin heeft? Veel mensen denken van niet. Zij vinden dat we ook moeten nadenken over wat we eten. Als je bijvoorbeeld minder vlees eet, kan er meer ander voedsel voor meer mensen verbouwd worden. Voor vlees is namelijk twee keer zoveel grond nodig: voor de
koeien, kippen en varkens zelf én voor het verbouwen van de soja en ander voer dat de dieren eten. Als je minder vee houdt, hoef je de grond niet te gebruiken voor stallen en sojaplantages. Je kunt er dan groente verbouwen.

Groente op Mars

Verrassende oplossingen zijn er ook. In de Oosterschelde in Zeeland is bijvoorbeeld een zeewierboerderij in het water. Daar verbouwen twee boerinnen zeewier dat gebruikt wordt als voedsel voor mensen. Zeewier is gezond. En je kunt het telen zonder land, gif en mest.
Sommige onderzoekers gaan nog veel verder: zij willen weten of je groente op de maan of op Mars kunt verbouwen.

Eerlijk verdelen

Boerderijen op het water, een biefstukje minder, groot- of kleinschalige landbouw, wat is nou de oplossing?
Wetenschappers zijn het niet eens met elkaar. Veel mensen zeggen bovendien: het gaat om de eerlijke verdeling van voedsel in de wereld. Er is genoeg voor iedereen, maar het moet alleen naar de juiste plekken. Dus ook naar gebieden waar mensen honger hebben. Eten moet betaalbaar zijn voor iedereen. En er moeten betere wegen komen om voedsel te vervoeren. Als regeringen en grote bedrijven daarvoor zorgen, kan iedereen in de toekomst met een goed gevulde maag naar bed. Want dat gebeurt nu nog lang niet. Ook Andrew ziet dat voor zich: “Mijn droom is dat elk Ghanees kind drie maaltijden per dag eet.”

De Ghanese Andrew heeft zelf een moestuinproject opgezet en krijgt hulp van zijn klasgenoten bij het wieden van onkruid tussen de pompoenplanten

Andrew krijgt hulp van zijn klasgenoten bij het wieden van onkruid.

Met zorg

Kleine boeren zorgen meestal goed voor de bodem: ze zijn zuinig met water en verbouwen verschillende gewassen door elkaar, waardoor de bodem niet uitput. Door koemest te strooien, houden ze de grond vruchtbaar.
Er zijn ook nadelen. Deze manier van voedsel verbouwen maakt kleine boeren kwetsbaar. Als de oogst mislukt, omdat er te veel of juist te weinig regen valt, hebben ze namelijk nauwelijks te eten en niets om te verkopen.

Machines

Sommige deskundigen zien weinig in kleinschalige landbouw en moestuintjes. Ze vinden dat grote boerenbedrijven en machines dé oplossing zijn: in korte tijd kun je veel voedsel produceren. Veel meer dan kleine boeren kunnen doen.
In landen als Nederland, de Verenigde Staten, Argentinië en Brazilië verbouwen boeren op enorme akkers vaak maar één soort gewas (monocultuur). Bijvoorbeeld aardappels, graan of soja. Maar als je lang achter elkaar hetzelfde verbouwt, haalt dat gewas steeds dezelfde voedingsstoffen uit de grond. Daardoor raakt de bodem uitgeput. Gewassen raken vatbaarder voor ziektes. zodat boeren gif ter bescherming spuiten. Ze strooien ook kunstmest om de bodem te voeden zodat de planten beter groeien.

De ouders van Lecyriel (12) uit de Filipijnen zijn rijstboeren. ?Als het te weinig regent, valt de oogst tegen. Dan is mijn vader chagrijnig.?

De vader van Lecyriel (12) uit de Filipijnen is rijstboer. "Als het te weinig regent, valt de oogst tegen. Dan is mijn vader chagrijnig."

Zelf doen

Niet alleen wetenschappers houden zich met het voedselvraagstuk bezig. Andrew bedacht het volgende. “Als je geen tuin hebt om groente te kweken, dan kun je zakken of emmers gebruiken.”
En dat is precies wat Dioza (13) en haar familie uit Alkmaar doen. Zij toverden hun stoep om in een groene oase met houten bakken vol kruiden en groente.
“Oregano, rozemarijn, munt, pepermunt, salie: kruiden kun je heel goed verbouwen in een bloembak. Net als venkel, veldsla en taugé. Venkel lust ik niet, maar het groeit heel mooi,” vertelt Dioza.

Verspilling

Een Nederlander gooit zo’n 50 kilo goed voedsel per jaar weg. Beetje raar als je bedenkt dat bijna 800 miljoen mensen op de wereld honger hebben.

rode lijn
Tijs (10) uit Alkmaar maakt met zijn familie van 5 kilo afgedankte tomaten 12 potten ketchup! Lees het verhaal 'De tomatenredders'.
rode lijn

Dioza (13) uit Alkmaar heeft een moestuin voor de deur. Gewoon op de stoep.: ?Dit is onze meeneemtuin! De bakken komen van een bollenboer en de aarde uit de tuin van mijn tante in Oost-Groningen.?

Bij Dioza (13) in Alkmaar staat op de stoep voor haar deur een prachtige moestuin. "Het is een meeneemtuin! De bakken komen van een bollenboer en de aarde uit de tuin van mijn tante in Oost-Groningen."