Intro

Intro

Wie is een christen?

Een christen is iemand die gelooft in de leer van Jezus Christus.
Jezus werd ruim 2.000 jaar geleden geboren in Bethlehem. Toen hij 33 jaar was, werd hij gekruisigd door de Romeinen die het land hadden bezet.
Christenen geloven in één God: de Heilige Drie-eenheid: God de Vader, God de Zoon (Jezus Christus) en God de heilige geest.

Wie is de paus?

De paus is het hoofd van de rooms-katholieke kerk. Volgelingen van deze kerk geloven dat de paus goddelijk gezag heeft, omdat hij de vertegenwoordiger van Jezus op aarde is. Ze geloven dat het leiderschap van de paus afstamt van Petrus, een van de eerste volgelingen van Jezus. In de bijbel staat dat Jezus tegen Petrus zegt: "... jij bent Petrus; de rots; en op die rots zal ik mijn gemeenschap bouwen..."
Petrus was de eerste bisschop van Rome, net als de huidige paus.

Vaticaanstad, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, ligt middenin de Italiaanse stad Rome.

Vaticaanstad ligt middenin de Italiaanse stad Rome.

Vaticaan
De paus woont in het Vaticaan. De gebouwen van het Vaticaan liggen in Vaticaanstad, het kleinste onafhankelijke land ter wereld. Er wonen zo’n 1.000 mensen en wordt helemaal omsloten door de Italiaanse stad Rome. Het Vaticaan bestaat uit musea, bibliotheken, studiehuizen en natuurlijk de Sixtijnse kapel en het Sint-Pietersplein met daaraan de Sint-Pietersbasiliek. Vanaf het balkon van deze basiliek spreekt de paus elk jaar zijn beroemde kerst- en paasboodschappen uit.

Wie zijn heiligen?

De rooms-katholieke kerk verklaart sommige, zeer goed gelovigen tot heiligen. Christenen geloven dat de meeste heiligen, door hun bijzondere band met God, twee wonderen hebben verricht. Soms worden mensen die vermoord zijn vanwege hun geloof tot heiligen verklaard. Veel heiligen hebben een naamdag waarop ze worden herdacht.

De huidige paus Franciscus.

Franciscus
De huidige paus, Jorge Mario Bergoglio, is op 13 maart 2013 tot paus gekozen. Hij nam toen de naam Franciscus aan.
Paus Franciscus is Argentijn en daarmee de eerste paus die uit Amerika komt en van het zuidelijk halfrond. Paus Franciscus wordt door de rooms-katholieke kerk beschouwd als de 266e paus.

Stemming
De paus wordt gekozen door het College van Kardinalen. Dat zijn rooms-katholieke leiders met een eretitel. Als er een nieuwe paus moet komen, gaan de kardinalen vergaderen (in conclaaf). Als de nieuwe paus is gekozen, laten de kardinalen witte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse kapel komen en luiden de klokken van de Sin-Pietersbasiliek in Vaticaanstad.

De Sint Pietersbasiliek in Vaticaanstad is de grootste kerk ter wereld

Sint Pietersbasiliek in Vaticaanstad.

Beeld van de heilige Antonius op de Sint Bonifatiuskerk in Leeuwarden. 

Sint Antonius
Antonius werd in 1195 te Lissabon geboren. Antonius wilde graag in Afrika het christendom verspreiden, maar hij werd er heel erg ziek en ging preken in Frankrijk en Italië. Hij kon zo mooi vertellen dat iedereen ademloos bleef staan luisteren naar zijn verhalen.
Als je een keer iets kwijt raakt kun je bidden tot Antonius. "Beste Antonius, goede vriend, zorg dat ik mijn??weer vind".

 

 

Beeld van de heilige Antonius in de Sint Bonifatiuskerk in Leeuwarden.

 

Glas in lood: de heilige Barbara in het Bergbaumuseum/Duitsland. 

Heilige Barbara
Barbara werd rond het jaar 300 geboren in Turkije. Zij wilde christen worden, maar het christendom was toen verboden. Haar vader wilde ook niet dat zijn dochter christen werd en sloot haar op in een toren. Barbara liet zich daar stiekem dopen. Toen haar vader dit hoorde, liet hij haar martelen. Een engel bedekte Barbara?s wonden met een wit kleed en ze genas snel. Haar vader liet haar daarop vermoorden. Kort daarna werd hij zelf door bliksem getroffen.

Glas in loodraam met de heilige Barbara in het Bergbaumuseum in Duitsland.

Beeld van de heilige Franciscus aab de Sint Franciscuskerk in Bolsward. Sint Franciscus
Franciscus van Assisi is in 1182 in Italië geboren. Toen hij twintig jaar was, zat hij in het leger en werd door de vijand gevangen. In die tijd werd hij christen. Hij gaf speciale aandacht aan dieren en planten. Van Franciscus wordt verteld dat hij onder de bevolking maar ook tot de dieren preekte en uit liefde voor God zijn leven in armoede wilde leiden. Vier oktober is zijn naamdag en daarom wordt op vier oktober werelddierendag gevierd.
Prent van Jeanne d'Arc Jeanne d'Arc
Jeanne werd in 1412 in Frankrijk geboren. Zij was de dochter van een burgemeester. Vanaf haar dertiende hoorde zij goddelijke stemmen. Die stemmen vertelden haar dat ze de Franse kroonprins moest helpen in zijn strijd tegen de Engelsen. Jeanne versloeg de Engelsen en stond naast de kroonprins toen deze koning werd. Maar de oorlog met Engeland duurde voort en Jeanne werd gevangen genomen. Ze werd drie maanden lang gemarteld. Veroordeeld als tovenares en heks werd ze op de brandstapel verbrand. In 1920 werd ze door de paus heilig verklaard.

 

Optocht in Utrecht ter ere van de heilige Maarten.

Optocht ter ere van St. Maarten in Utrecht.

 Sint Maarten
Maarten leefde in Hongarije. Hij was soldaat. Tijdens een oefening verdwaalde hij in een sneeuwstorm. Hij kwam een naakte bedelaar tegen, die een aalmoes vroeg. Maarten had niets, dus sneed hij een deel van zijn soldatenmantel af en gaf dat aan de man. Diezelfde avond droomde Maarten over Christus. Jezus droeg het deel van de mantel dat hij aan de bedelaar had gegeven. De droom maakte diepe indruk op Maarten en hij besloot het klooster in te gaan. Op 11 november stierf hij. Die dag herdenken we in grote delen van Nederland nog steeds. 'Arme' kinderen trekken op de 11 van de 11 door de straten met lampions en halen snoep op bij 'rijke' mensen.
portret van de missionaris Peerke Donders Peerke Donders
Petrus Donders werd in 1809 in Tilburg geboren. Hij werd missionaris en ging naar Suriname om daar over het christendom te vertellen. Via muziek liet hij Surinamers kennis maken met bijbelse verhalen. In het begin werd er om hem gelachen, maar later werd hij erg gewaardeerd. Vooral omdat hij leprapatiënten verzorgde, die diep in de jungle woonden. Er zijn veel verhalen over de wonderen die hij daar verrichtte. In 1982 werd hij door paus Johannes Paulus II heilig verklaard.

Valentijn
Soldaten in het Romeinse leger moesten zich aan allerlei regels houden. Een regel was bijvoorbeeld dat soldaten niet mochten trouwen. De priester Valentinus hield zich daar niet aan. In het geheim trouwde hij veel geliefden. Daarom kwam Valentinus in de gevangenis. Daar vroeg een bewaker of Valentinus zijn blinde dochter wilde genezen.
Op 14 februari 268 voor Christus werd Valentinus onthoofd. Na zijn dood kreeg het blinde meisje een brief, met een gele bloem. De brief was ondertekend met 'jouw Valentijn'. Tot haar verbazing kon het meisje de brief lezen; ze kon weer zien. Tegenwoordig sturen op 14 februari veel mensen anoniem kaartjes naar iemand die ze leuk vinden.

Valentijn sluit een huwelijk.

De heilige Valentijn sluit een huwelijk.

Orthodoxe kerk in het Russusche Sint Petersburg

De Russisch orthodoxe 'Church of the Savior on Spilled Blood' in Sint Petersburg.

De protestantse kerk
De christelijke kerk bleef zich door de eeuwen heen veranderen en verspreiden. In de 15e en 16e eeuw kwam er steeds meer kritiek op het gedrag van katholieke priesters. Maarten Luther was één van hen. Hij vond de kerk te elitair: gewone burgers voelden zich er niet meer thuis. Samen met anderen protesteerde hij tegen de bestaande manieren van preken en vereren en ontwikkelde zijn eigen vorm van het christendom: het protestantisme.

De reformatie
De mensen die zich samen met Luther verzetten, worden protestanten genoemd. De periode waarin het protestantisme ontstond heet de reformatie. Na de reformatie werden protestantse kerkdiensten niet meer in het Latijn gehouden, maar in gewone spreektaal. Net als bij andere christenen is de bijbel het heilige boek van de protestanten. Ook de verschillende vormen van het protestantisme zoals de hervormden, de gereformeerden of de baptisten gebruiken de bijbel..

 

 

Twee protestantse kerken bij het Tobameer op het Indonesische eiland Sumatra.

Wat zijn christelijke stromingen?

Toen het christendom zich over de wereld verspreidde, kregen christenen verschillen van mening over het geloof en de verering van God. Zo ontstonden er verschillende stromingen.

Christenen
De drie belangrijkste stromingen in het christendom zijn het rooms-katholicisme, het protestantisme en het orthodoxe christendom. De orthodoxe variant ontstond in Griekenland en het oosten, het rooms-katholicisme en het protestantse geloof ontstonden in het westen. Al deze christenen zijn volgelingen van Christus en gebruiken de bijbel, hun heilige boek.

De orthodoxe kerk
Het woord orthodox betekent het juiste geloof of godsdienst. Het oostelijke, Grieks-sprekende deel van het Romeinse Rijk, vond dat zij het juiste geloof had en noemde zich orthodox. Vele jaren was de bisschop van Constantinopel de leider van deze kerk en werden de diensten in het Grieks gehouden. Het geloof verspreidde zich naar Russische en Slavische landen. Daardoor zijn er nu ook Russische bisschoppen.

De rooms-katholieke kerk
Katholiek betekent universeel, op iedereen betrekkend hebbend. Het westelijke, Latijn-sprekende deel van het Romeinse Rijk, vond dat juist zij doorgingen met de echte kerk en gebruikte de naam katholiek. De rooms-katholieke hoofdzetel werd het Vaticaan in Rome en de leider van de kerk, heet de paus. De rooms-katholieke kerk is de grootste geloofsrichting binnen het christendom.>>>

Twee protestantse kerken bij het Tobameer op het Indonesisiche eiland Sumatra.

Heilige geschriften

Wat is het heilige boek?

Het heilige boek van de christenen is de bijbel. Christenen geloven dat in dat boek Gods leer staat. De bijbel begint met het onstaan van de wereld en eindigt met een voorspelling van de toekomst. De bijbel lijkt wel ėėn boek, met het is een verzameling van 66 boeken die door verschillende mensen en in verschillende tijden zijn geschreven.

Wat betekent het kruis?

Jezus Christus stierf doordat hij werd vastgenageld aan een houten kruis. Een gruwelijke dood met enorm veel pijn. Christenen geloven dat Jezus' dood een offer was. Dat door zijn dood alle mensen dichter tot God zouden komen. Het kruis is daarom een symbool van lijden en opoffering geworden. Het kruis wordt nu ook vaak als teken van hulp gezien.

Wat zijn belangrijke rituelen?

Er zijn een aantal momenten in het leven van een christen die als belangrijke stappen worden gezien. Deze worden door de familie en de kerk gevierd. De belangrijkste vieringen zijn: de doop, de eerste communie (gevierd door rooms-katholieken), belijdenis of vormsel, het huwelijk en het overlijden. Tijdens deze vieringen ontvangen de gelovigen, volgens de christelijke leer, een zichtbaar teken van god.

De sacrementen
Een sacrament is een zichtbaar teken van God. Christenen geloven dat ze tijdens een sacrament de genade van God ontvangen. Protestanten geloven in twee sacramenten: de doop en het avondmaal. Rooms-katholieken en orthodoxe christenen kennen zeven sacramenten; de doop, de communie, de belijdenis of vormsel, de eucharistie (mis of viering), het oliesel (zalving), het priesterschap en het huwelijk.

Een eerste communie in een volle kerk in Lodz, Polen

Een eerste communie in de Poolse plaats Lodz.

De communie
Voor rooms-katholieke kinderen is de belangrijkste stap na de doop de eerste communie. Deze vindt plaats als het kind tussen zeven en negen jaar oud is. Het kind loopt dan de kerk in met een kaars en mag voor het eerst de heilige hostie ontvangen. Dit is een stukje brood dat verwijst naar het lichaam van Christus.

De belijdenis of vormsel
Bij deze viering bevestigen christenen hun christen-zijn in een speciale kerkdienst. Protestanten noemen deze bevestiging belijdenis, de rooms-katholieken noemen deze viering het sacrament van het heilig vormsel. Vaak wordt de dienst door een plaatselijke geestelijke geleid. Deze geestelijke bidt voor de kinderen of volwassenen die tijdens de viering geknield voor hem liggen.

Priesterwijding in Roermond/Limburg

Priesterwijding in Roermond.

Het priesterschap
Nadat een godsdienst-student zijn school af heeft, wordt een katholieke student gewijd door de bisschop. Hij is nu priester. Een protestantse student wordt predikant. Beiden mogen preken en sacrementen toedienen. De belangrijkste priester heet pastoor. De pastoor is hoofd van een parochie. Bij protestanten heet een parochie gemeente. Een parochie of gemeente is een wijk of een dorp met een eigen kerkgebouw.

Het huwelijk
Christenen geloven dat het huwelijk een gift van God is. Het is Gods wil dat een man en vrouw hun leven lang samen in liefde doorbrengen. Net als Jezus en de christelijke kerk. Bij de bruiloft vraagt de geestelijke dan ook aan het echtpaar om elkaar eeuwig trouw te blijven. In bijzijn van getuigen, van God en met Gods zegen.

Begrafenismis in de katholieke kerk.

De doop.

De doop
Het eerste belangrijke sacrament voor christenen is de doop. Bij het dopen word je besprenkeld met waterdruppels of totaal ondergedompeld in water. Dit symboliseert het wegwassen van zonden en het begin van een nieuw leven met Christus. Jezus werd zelf gedoopt in de rivier de Jordaan en droeg zijn volgelingen op om anderen te dopen. Dopen is dus altijd een manier geweest om christen te worden.

Het avondmaal
In de protestantse kerk is dit het tweede sacrement. Tijdens het avondmaal worden het lijden en sterven van Jezus Christus herdacht door het eten van brood en het drinken van wijn. Het avondmaal heeft haast dezelfde betekenis als de eucharistie bij de rooms-katholieken, maar er zijn verschillen.

Belijdenis bij de protestantse gemeente Maas-Heuvelland in Limburg.

Belijdenis bij de protestantse gemeente Maas-Heuvelland in Limburg.

Het eucharistie
Het belangrijkste sacrament van de rooms-katholieke kerk is de eucharistie. Het verwijst naar een gebeurtenis in het leven van Jezus: het laatste avondmaal. Tijdens de mis gaan de gelovigen ter communie. Ze ontvangen dan de heilige hostie, een stukje brood. Dat brood stelt het lichaam van Jezus voor. Soms krijgen de gelovigen ook een slokje wijn, het symbool voor het bloed van Jezus.

Zalving
Christenen geloven dat een christen, als hij goed heeft geleefd, na de dood in de hemel komt. Daar zal diegene geen pijn en verdriet hebben, maar alleen vrede en liefde kennen. Christenen overdenken deze gebeurtenis met gebeden, gezangen en bijbellezen in een rouwdienst. Rooms-katholieken kunnen op hun sterfbed het sacrament van het heilig oliesel ontvangen. De stervende wordt door een priester gezalfd en ontvangt daarmee Gods speciale bescherming bij het overlijden.

Huwelijk in de katholieke ker.

Kerkelijk huwelijk.

De dood
De christelijke kerktraditie schrijft voor dat een overledene wordt begraven. Zo’n uitvaart begint vaak al op de avond voorafgaand aan de begrafenis. Dan houden de nabestaanden een mis ter nagedachtenis aan de overledene. De uitvaartplechtigheid bestaat in de kerk uit het opzeggen van bijbelteksten en gebeden. Daarna gaan de kist en de aanwezigen naar de begraafplaats. Hier wordt het ‘Onze Vader’ uitgesproken en spreekt de priester of predikant de zegen uit.

Begrafenismis.

Waar wonen de christenen

Ongeveer 1/3 van de wereldbevolking is christen: ruim 2 miljard. Meer dan 1 miljard christenen is rooms-katholiek. Zo’n 350 miljoen mensen zijn protestants en ongeveer 200 miljoen is orthodox. Christenen wonen in alle delen van de wereld, met name in Noord- en Zuid- Amerika, Europa en Australië.

Nederland
In Nederland is ongeveer 30 procent van de bevolking rooms-katholiek en ongeveer 20 procent protestants. Dit betekent niet dat al deze mensen elke dag bidden of naar de kerk gaan. Het percentage mensen dat echt daadwerkelijk naar de kerk gaat en zich dagelijks met het geloof bezig houdt, is veel lager. Veel mensen voelen zich wel christen, maar doen er niet dagelijks wat aan.

De plaatsen in Israël waar Jezus is geboren, leefde en werkte, staan bekend als het Heilige Land. De belangrijkste heiligdommen liggen in de stad Jeruzalem.

De plaatsen in Israël waar Jezus is geboren, leefde en werkte, staan bekend als het Heilige Land.

Rome
In de hoofdstad van Italië, Rome, staat de grootste kerk ter wereld: de Sint-Pietersbasiliek. Deze is gebouwd op de graftombe van de apostel Petrus. Waarschijnlijk is Petrus door de Romeinse keizer Nero gekruisigd op deze plek. De Sint-Pieter is een indrukwekkende rooms-katholieke kerk vol schilderijen, beelden en andere kunstwerken. Voor de kerk ligt het Sint-Pietersplein. Met Kerstmis en Pasen komen hier duizenden mensen om de Paus te horen spreken.

Santiago de Compestela
Santiago de Compostela in Spanje, is als bedevaartsplaats minstens zo populair als Rome en Jeruzalem. Volgens een legende zou het graf van de apostel Jacobus, een discipel van Jezus, zich hier bevinden. Jacobus was in  Het vroegere Palestina bestond uit het huidige Israël, de Palestijnse Gebieden en delen van Jordanië, Syrië en Libanon.Palestina onthoofd en zijn lichaam zou in een stenen boot zijn gelegd. De boot bereikte vanzelf de Spaanse kust, waarna het lichaam werd begraven bij de berg Libredón.

Grootste christelijke kerk van het Midden-Oosten staat in de Israelische stad Nazareth.

De basiliek van de Aankondiging in Nazareth is de grootste christelijke kerk in het Midden-Oosten.

Bethlehem
Volgens de christelijke verhalen is Jezus geboren nadat Jozef en Maria een zware tocht hadden gemaakt van Nazareth naar Bethlehem. In Bethlehem staat nu de geboortekerk. In een grot, onder de kerk, is de heilige ruimte. Pelgrims moeten bukken om door een lage opening de ruimte in te komen, ze moeten soms in een lange rij wachten voordat ze voor de kribbe staan waarin Jezus lag.

Jeruzalem
Jeruzalem is ongeveer 3000 jaar geleden gesticht door de joodse koning David. De stad is nu een heilige plaats voor joden, christenen en moslims. Christenen geloven dat Jezus in Jeruzalem werd gekruisigd en dat God er zijn heilige geest naar de apostelen (zijn 12 trouwste leerlingen) stuurde. Hier is de christelijke kerk begonnen.

In het Franse plaatsje Lourdes zou de christelijke maagd Maria zijn verschenen. Lourdes is daarom een bekende bedevaartplaats.

Het water in de Franse plaats Lourdes zou genezend werken.

De grootste kerk in Nederland is de Sint-Jan kathedraal in Den Bosch

De grootste Nederlandse kerk is de Sint-Jan in Den Bosch.

Waar zijn heilige plaatsen?

Een heilige plaats heeft op een bepaalde manier te maken met het leven van Jezus of met een christelijke heilige. De plaatsen in Israël waar Jezus is geboren, leefde en werkte, staan bekend als het Heilige Land. Op andere plaatsen hebben heiligen visioenen gehad of zijn ze begraven.
Christenen maken vaak reizen naar dit soort plekken: pelgrimstochten. Ook worden processies gehouden (katholieke gelovigen lopen in een lange stoet) om wonderen te herdenken die in die plaats zijn gebeurd.

Voettocht naar Santiago de Compostela.

Voettocht
Het graf van Jacobus raakte in vergetelheid, totdat de kluizenaar Paio het in 813 ontdekte en de graftombe uitgroeide tot een belangrijke bedevaartplaats voor het christendom. Vele duizenden pelgrims hebben een voettocht naar Santiago gemaakt. Vanuit Nederland geen geringe prestatie want de tocht is, afhankelijk van de gekozen route, twee- tot drieduizend kilometer lang.

Nazareth
In het plaatsje Nazareth kreeg Maria van de engel Gabriël de boodschap dat zij zwanger zou worden. De engel vertelde dat het kind de zoon van God zou zijn. In een droom zei de engel tegen Jozef, de echtgenoot van Maria: "zij zal een zoon baren en u zult hem de naam Jezus geven, want hij is het die zijn volk zal redden van hun zonden.'

De Geboortekerk in Bethlehem.

De Geboortekerk in Bethlehem.

Lourdes
Bernadette woonde in het plaatsje Lourdes, Frankrijk en was veertien jaar toen ze in 1858 geloofde dat ze de Maagd Maria, de moeder van God, had gezien en gesproken. Na haar visioenen verscheen op de plek waar Maria was verschenen een waterbron. Sommige mensen geloven dat het water een genezende werking heeft. Sinds 1873 hebben er bij de bron wonderbaarlijke genezingen plaatsgevonden en duizenden pelgrims komen jaarlijks naar Lourdes om te genezen of rust te vinden.