Overslaan en naar de inhoud gaan

Feesten

De joodse kalender

De joodse kalender is anders dan de westerse kalender omdat de maanden zijn afgestemd op de maan. In de westerse kalender zijn de maanden afgestemd op de zon. Elke joodse maand heeft 29 of 30 dagen en een joods jaar is ongeveer elf dagen korter dan een westers jaar. In elke periode van negentien jaar zijn er zeven schrikkeljaren. In een schrikkeljaar wordt een extra maand aan het jaar toegevoegd. Dit zorgt ervoor dat de feestdagen elk jaar in hetzelfde seizoen vallen.

Rosj Hasjana

Het joods nieuwjaar (september – oktober) duurt twee dagen. Traditioneel worden stukjes appel met honing gegeten, als symbool voor een goed jaar. Het is ook een gewoonte om naar een rivier of andere plek met stromend water te lopen. Het liefst waar levende vissen in zwemmen. Dan strooien gelovigen hier broodkruimels in, als symbool voor hun zonden van het afgelopen jaar. Na het nieuwjaar begint een periode van tien dagen tot de volgende feestdag: Jom Kippoer.

 

Deze leraar blaast op een hoorn en daarmee begint de vakantie voor Rosj Hasjana.
Deze leraar blaast op een hoorn en daarmee begint de vakantie voor Rosj Hasjana.

Jom Kippoer

Tien dagen na het joods nieuwjaar is het tijd voor de Grote Verzoendag. Dit is de belangrijkste feestdag in het jodendom. Joden geloven dat god op deze dag beslist over het lot van de gelovigen voor het komende jaar. Veel mensen vasten op deze dag die in het teken staat van overdenking van je daden. In de synagoge is een extra lange dienst. Vaak gaan de mensen in het wit gekleed, als teken van reinheid en een nieuw begin.

Eitan (12) uit Tel Aviv laat in dit filmpje zien hoe hij het Loofhutenfeest (Soekkot) viert

Soekkot

Soekkot wordt ook wel Loofhuttenfeest genoemd. Overal ter wereld bouwen joodse mensen tijdelijke hutten waar ze hun maaltijd eten. Het feest duurt zeven dagen. De Soekka, loofhut, herinnert de joden aan de hutten waarin het joodse volk leefde in de woestijn nadat ze uit Egypte waren gevlucht.

 

Kaarsen tijdens Chanoeka
Kaarsen tijdens Chanoeka Shutterstock

Chanoeka

Dit lichtjesfeest van acht dagen valt in de derde joodse maand (november – december). Het achtdaagse feest Chanoeka begint na zonsondergang van de 24e van deze maand. Het feest loopt door in de volgende maand, de maand tewet. Tijdens Chanoeka herdenken joden een bijzonder wonder in hun verwoeste tempel in Jeruzalem. Tijdens het geweld brandde er acht dagen lang een zevenarmige kandelaar op een héél klein beetje heilige olie. Dit herdenken de joden door elke avond van Chanoeka een extra kaarsje aan te steken. Hierbij eten ze voedsel dat is gefrituurd in olie.

Boomplantdag

In de westerse maanden januari-februari is het Toe Bisjwat feest. Het feest staat ook bekend als de boomplantdag. Schoolkinderen planten dan een boom.

Overal ter wereld worden op speciale dagen bomen geplant. In Nederland, maar ook in Kenia. Kijk dit filmpje.

Poeriem

Poerim valt in februari-maart. Een ander woord is Lotenfeest. Tijdens dit feest wordt in de synagoge het Poeriem verhaal voorgelezen. Het verhaal gaat over de Perzische koning Ahasveros, koningin Esther, de goede Mordechai en de jodenhater Haman. Er wordt herdacht dat het joodse volk verlost werd van deze slechte Haman. Tijdens het voorlezen maken kinderen en volwassenen elke keer als de naam Haman klinkt, zoveel mogelijk lawaai. Het feest wordt vaak vergeleken met het katholieke feest carnaval omdat het heel vrolijk is, met veel liedjes en verkleedpartijen. Bij Poerim worden vaak hamansoren gemaakt, een soort envelopjes van deeg met een zoete vulling.

Poerim lijkt wel wat op carnaval, want haast iedereen is verkleed.
Poerim lijkt wel wat op carnaval, want haast iedereen is verkleed.

Pesach

In de maanden maart-april van de westerse kalender valt Pesach, ook wel het joodse paasfeest genoemd. Joden herdenken het vertrek van het joodse volk uit Egypte. Pesach duurt een week en er zijn allemaal speciale regels waar joden zich aan moeten houden. Ze mogen bijvoorbeeld geen gerezen brood eten. Het brood dat ze wel eten, heet een matse. Dit is ongerezen brood. De Israëlieten die in Egypte als slaven werkten, aten dit brood en namen het mee toen ze met Mozes wegvluchtten. Het eten van een matse herinnert aan die tijd.

Sjawoe’ot

Sjawoe’ot is zeven weken na Pesach. Met dit feest wordt gevierd dat god de Tora aan Mozes heeft geopenbaard. Omdat god de berg Sinaï had versierd met bloemen toen hij de Tora aan het joodse volk gaf, worden de synagogen op deze dag ook van top tot teen versierd met bloemen.

Jom Ha'Atsmaoet
In de maand ijar (april – mei) vieren joden overal ter wereld dat op 14 mei 1948 de staat Israël is uitgeroepen.