tora

tora

De Tora

Het heiligste joodse boek is de Tora. Het is een perkamenten rol waarop de vijf boeken van Mozes zijn geschreven. De Tora is het eerste deel van de Tenach, de joodse bijbel. Het tweede deel van deze bijbel is de Nevi'iem, dit zijn boeken van profeten. Het derde deel van de Tenach is de Chetoeviem, boeken met verhalen en gedichten.

Vijf boeken
De Tora bestaat uit de vijf boeken van Mozes en wordt ook wel pentateuch genoemd (penta=vijf):
1. Genesis (bereshiet)
2. Exodus (sjemot)
3. Leviticus (wajikra)
4. Numeri (bamidbar)
5. Deuteronomium (devariem)

De kist
De Tora zit om twee houten rollers gewikkeld. Om het geschrift te beschermen bewaren de joden hem zorgvuldig. Oosterse joden gebruiken vaak een kist. Andere joden bewaren de Tora in een geborduurde mantel.

Het duurt ongeveer een jaar om een Torarol te maken.

God en Mozes

De joden geloven dat ze door god uitgekozen zijn om de Tora te ontvangen. Zeven weken nadat Mozes de Israëlieten uit Egypte had gehaald, beklom hij de berg Sinaï. God heeft hem de Tora toen uitgelegd en Mozes opgedragen de geboden in stenen tafelen uit te houwen. De stenen tafelen werden in een gouden kist, de Ark van het Verbond, bewaard.

Stenen tafelen
1. Ik ben de enige ware god.
2. Mensen mogen geen beelden van god maken
3. Je mag niet vloeken
4. Werk zes dagen en vereer god op de zevende dag
5. Wees goed voor je ouders en houd veel van hen
6. Je mag niemand doden
7. Mannen en vrouwen moeten trouw zijn aan elkaar
8. Je mag niet stelen
9. Je mag niet liegen
10. Je moet proberen niet jaloers te zijn

Door de straten van het Ethiopische stadje Gondar loopt een processie met een replica van de joodse Ark van het Verbond.

Door de straten van het Ethiopische stadje Gondar loopt een processie met een replica van de Ark van het Verbond.

Torah

De Tora.

De schrijver
De Torarollen moeten volgens oud gebruik met de hand geschreven worden. Dit is een vak apart. De tekst wordt met een veren pen op speciaal perkament geschreven en er zijn strenge regels voor de schrijfwijze van de woorden. Het schrijven van een Torarol duurt ongeveer een jaar. De schrijver schrijft van rechts naar links.

Het jatje
Niemand mag de Torarollen aanraken. Daarom gebruiken de lezers een leeswijzer. Deze heeft vaak de vorm van een handje. Hij wordt ook wel een jat genoemd, dat betekent hand.

Torah met jad (aanwijsstokje)

Het jatje.

De Tenach

De Tora is het eerste deel van de Tenach. Tenach is de afkorting van de eerste letters van de boeken Tora, Nevi'iem en Chetoebiem. Eigenlijk is het dus T N Ch. In westerse talen kunnen we dit niet uitspreken en zijn er klinkers toegevoegd. De Tenach is ook een gedeelte van de christelijke bijbel en heet daar het Oude Testament.

De Talmoed

Mozes kreeg van god regels en wetten gedicteerd. De meeste zijn opgeschreven in de Tora. Maar Mozes schreef niet alles op. Sommige regels gaf hij mondeling door. Om deze regels niet te vergeten is het toch opgeschreven: in de Talmoed. De Talmoed bestaat ook uit een aantal boeken.

Het Hebreeuws
De Tenach, en dus ook de Tora, is in het Hebreeuws opgeschreven. Het Hebreeuws is een heel oude taal. De taal die nu in Israël wordt gesproken, noemen wij Ivriet. Het is de moderne vorm van het Hebreeuws.De Talmoed is in een andere taal geschreven namelijk in het Aramees. De lettertekens in het Aramees en het Hebreeuws zijn hetzelfde.