Overslaan en naar de inhoud gaan
Interview

Gebaren voor Zuid-Sudan

Dawa (12) is doof en woont in een dorpje in Zuid-Sudan. Ze leert gebaren, maar niet op school of uit een boek.
Dawa John (12) uit Zuid-Sudan is doof. Er is geen officiële dovenschool.
Light for the world

Een officiële dovenschool is er nog niet in Zuid-Sudan. Daarom leert Dawa John (12) in haar eigen dorpje wat gebaren. Ze is niet alleen doof, maar heeft ook een verstandelijke beperking. Het is haar wel gelukt in vier maanden om 45 woorden te leren. Hiermee kan ze de belangrijkste dingen zeggen: over eten en drinken, de dagen van de week en bijvoorbeeld woorden voor familie. Een goed begin.

Noord en zuid

Er is nog geen gebarenwoordenboek waar Dawa uit kan leren. Zo'n gebarenwoordenboek is handig voor leerkrachten met een doof kind in de klas én voor familieleden van doven die zo ook gebaren kunnen leren. In Zuid-Sudan is zo’n boek maken extra moeilijk. Het land bestaat pas sinds 2011 officieel. Eerst was Sudan één groot land, maar na jarenlange burgeroorlog is er nu een noorden en een zuiden. De dove mensen uit het zuiden willen nu niets met de gebaren van doven uit het noorden te maken hebben.

De dove Dawa John (12) leert gebarentaal.
De dove Dawa John (12) leert gebarentaal. Light for the World

Eigen gebaren

In Zuid-Sudan wonen ook nog eens allerlei verschillende groepen mensen met eigen talen en gebruiken. Ook de doven hebben hun eigen gebaren. Tijdens de burgeroorlog waren zij het niet altijd met elkaar eens. Een keuze voor het gebaar van de ene groep, vinden de andere groepen vaak niet goed.

Lang praten

Eén van de gebaren die lastig was te bepalen, is die voor het land zelf. Een voorbeeld: het gebaar voor ‘Nederland’ maak je door met twee handen ter hoogte van je oorlellen de vorm van de kap van het Zeeuws meisje uit te beelden. Leuk misschien voor de Zeeuwen, minder voor de Friezen want die hebben heel andere traditionele klederdracht. Voor Zuid-Sudan is nu gekozen voor een gebaar dat laat zien hoe de Dinka, één van de stammen, hun lange gewaden vastmaken. Leuk voor de Dinka, maar minder leuk voor de andere stammen. Er is dan ook heel lang over gepraat.

Doof door malaria

In Afrika wonen meer doven dan in Nederland. Er komen daar ziektes voor waar je doof van kunt worden, zoals malaria. En er is minder goede gezondheidszorg. curacao

 

Plaats als eerste een reactie