Overslaan en naar de inhoud gaan
Reportage

Een nieuwe muur tegen het zeewater

Eén van de belangrijkste historische gebouwen in de stad Mombassa, een havenstad in Kenia, dreigde in zee te verdwijnen. Gelukkig staat er nu een gloednieuwe witte muur om Fort Jesus te beschermen tegen de golven. Swabir (12) en zijn vader geven een rondleiding.
Op de school van Swabir moeten leerlingen wel eens het regenwater dweilen.
Joost Bastmeijer

"Zie je dat groene stuk, met die bomen? Daar liep vroeger de gracht om het fort heen”, wijst Raphael Igombo zijn zoon Swabir. De twee lopen een rondje door de eeuwenoude vesting, die in 1593 door de Portugezen is gebouwd. "Maar er hebben ook mensen uit Oman en de voormalige kolonisten uit Engeland in gewoond. Het heeft een lange geschiedenis.”

Handel

Ze staan op Mombassa Eiland, het oudste deel van de grootste havenstad van Oost-Afrika. Al eeuwenlang komen hier schepen van over de hele wereld naartoe om handel te drijven. Nu is het oude gebouw een museum. “Mijn vader werkt hier als Hoofd Onderwijs”, zegt Swabir. “Mensen van overal vandaan komen het fort bewonderen. Dat maakt mij erg trots.” Hoewel het eeuwenoude fort na al die jaren nog over- eind staat, zijn er grote problemen. Vroeger lag er een strand tussen het fort en de zee, maar dat is door de stijging van de zeespiegel al helemaal verdwenen. Het water in de Indische Oceaan komt steeds dichterbij de vesting. Swabir: “Het zout in het zeewater is slecht voor de stenen en als de golven lang achter elkaar tegen de muren slaan, stort het gebouw in. Dat moet voorkomen worden, want mensen moeten blijven leren over onze geschiedenis.”

Swabir merkt aan de kust van Kenia wel dat de zeespiegel stijgt.
Swabir merkt aan de kust van Kenia wel dat de zeespiegel stijgt. Joost Bastmeijer

Nieuwe muur

Er moest een nieuwe muur om het fort komen om de golven tegen te houden. Dat vond ook de regering van het land die daar bijna 4,5 miljoen euro voor betaalde. De bouw ging niet van een leien dakje: toen de muur bijna af was, stopte de aannemer ineens. Hij zei dat hij te weinig geld had gekregen. Pas toen de rest van het bedrag was overgemaakt, maakten de metselaars de muur af.

Schatten

Tijdens de bouw werden zeldzame schatten gevonden: kruiken, potten en beeldjes die de Portugezen vroeger gebruikten. “Die worden nu tentoongesteld in een zaal van het museum”, vertelt Raphael. Vanaf Mombassa Eiland is de witte muur goed te zien. Net wanneer ze weer naar de binnenplaats willen lopen, begint het te stortregenen en moeten ze schuilen onder een boom.

Regenwater

Raphael en Swabir kijken door de takken naar de donkere lucht. Niet alleen zeewater is slecht voor het fort. De muren hebben ook te lijden onder regenwater. “Vroeger wisten we precies wanneer het regenseizoen was en wanneer de droge tijd. Maar nu kunnen we dat niet meer voorspellen. En het regent harder, waardoor er veel meer regenwater langs de muren van het fort loopt. Daardoor slijten de muren heel snel. Ook komen er minder toeristen, als het weer wispelturig is.”
De hevige regenval is op meer plekken in Kenia een groot probleem. Zo zijn er mensen verdronken door overstromingen en spoelen de gewassen van boeren soms weg. Zeventig procent van alle Kenianen verdient hun geld met landbouw.

Swabir woont aan de kust van Kenia en merkt dat de zeespiegel stijgt.
Swabir woont aan de kust van Kenia en merkt dat de zeespiegel stijgt. Joost Bastmeijer
Swabir wil later ook in het fort werken. Net als zijn vader.
Swabir wil later ook in het fort werken. Net als zijn vader. Joost Bastmeijer

Bezem

Swabir kent veel mensen in Mombassa die last hebben van overstromingen. “Als het hard regent, doen mensen de deur op slot. Maar het water komt natuurlijk gewoon onder de deur door en blijft in huis staan.” Overal zie je nu stenen of stukken hout voor de deuropeningen staan. “In het museum hebben ze de drempels ook verhoogd.” Swabir’s school heeft ook weleens last van overstromingen. “Dan moeten we om de beurt het lokaal dweilen. Als het heel hard regent, moeten we ook buiten het water en de viezigheid met een bezem aan de kant vegen.”

Afvoer

Ondertussen is het opgeklaard en lopen vader en zoon terug naar het fort. Hoe zien Raphael en Swabir de toekomst? “Er moet nog veel gebeuren. We hebben nu wel een muur om het zeewater tegen te houden, maar we moeten ook een betere waterafvoer hebben zodat het regenwater niet meer langs de muren sijpelt.” Dan komt er een schoolklas aan en moet Raphael aan het werk. Swabir luistert vanaf een afstandje mee. “Ik wil later ook in het fort werken, net als mijn vader."

De vader van Swabir weet veel over de geschiedenis van Kenia.
De vader van Swabir weet veel over de geschiedenis van Kenia. Joost Bastmeijer
De vader van Swabir uit Kenia leidt groepen rond bij het fort.
De vader van Swabir leidt groepen rond bij het fort. Joost Bastmeijer

Plaats als eerste een reactie