Beautyboom: mooi met arganolie

banner

Wat is mooi?mei 2017

Download de handleiding en opdrachten Kidsweek in de klas (begrijpend lezen) en (wereld)burgerschap.

Kidsweek in de klas, handleiding Kidsweek in de klas, opdrachten (Wereld)burgerschap, inleiding (Wereld)burgerschap, opdrachten

Beautyboom: mooi met arganolie

Elke week masseert Zaynab (11) een paar druppels goudgele arganolie in haar lange zwarte haar. Net als haar zus en moeder. Neef Zakariya (12) doet dat niet. Hij is niet zo ijdel.

Stomen, scrubben en soppen. Op zondagen neemt Zakariya uitgebreid de tijd om zich van top tot teen te wassen in de hamam van zijn oma. Een hamam is een plek waar men zich kan wassen en er is ook vaak een stoombad. Zakariya’s moeder sprokkelt hout en steekt het vuur voor de hamam aan.
“Thuis hebben we een douche, maar er gaat niets boven een hamam,” lacht Zakariya. Nichtje Zaynab is het helemaal met hem eens. “Vooral scrubben vind ik lekker. Daarna is je huid superzacht!”

Badhuis

In Marokko hebben veel huizen in de bergdorpjes een hamam: een rond hokje met een laag plafond, waarin je een vuurtje kunt stoken. Heerlijk, want in de herfst en winter vriest het ’s nachts in de bergen. Er zijn ook openbare badhuizen waar mannen en vrouwen gescheiden van elkaar relaxed kunnen poedelen en waar ze tijdens het baden de laatste roddels uitwisselen.

Ook de kleinste van de familie wordt met arganolie ingesmeerd.

Ook de kleinste van de familie wordt met arganolie ingesmeerd.

Geneeskrachtig

Zakariya’s moeder vertelt dat Berbers de geneeskrachtige werking van arganolie al eeuwenlang kennen.
“Het is goed voor van alles. Je krijgt er bijvoorbeeld sterkere nagels van en gezonder, mooier haar. Het helpt ook tegen puistjes en gewrichtsklachten. Vandaar de bijnaam ‘boom der schoonheid’.”
Sinds toeristen en buitenlandse bedrijven zo’n tien jaar geleden het ‘vloeibare Marokkaanse goud’ leerden kennen, verkoopt bijna iedereen met arganbomen de oogst aan coöperaties. Dat levert inkomsten op, maar de moeder van Zakariya vindt het jammer dat ze nu zelf minder arganolie kan gebruiken.
En Zakariya?
“Ik gebruik het eigenlijk niet.”
Zijn moeder lacht. “Hij lijkt op zijn vader. Zij zijn niet zo ijdel.”

Zakariya en Zaynab kopen ieder een flesje arganolie bij een Berbervrouw die de olie zelf maakt.at zien hoe je arganolie maakt

Bij een Berbervrouw die zelf arganolie maakt, kopen neef en nicht een flesje 'Marrokaans goud'.

De boom in

Na drie uur in de auto ziet Zaynab ineens een man met een babygeitje in z’n armen aan de kant van de weg.
Ze stoppen, net als een paar andere toeristen.
In een boom staan een stuk of zeven mekkerende geitjes. Zonder aarzelen klautert Zakariya de boom in.
“Bij ons in de bergen zie ik ook weleens  geiten in bomen klimmen, maar deze blijven wel heel braaf zitten.”
Dan verschijnt er een frons op zijn voorhoofd. Hij kijkt nog eens goed en ziet dan dat elke geit met één poot vastgebonden is aan een tak. Het is dus een slimme truc om toeristen te lokken.

Zaynabs haren gaan mooi glanzen als ze met arganolie worden ingesmeerd.

De haren van Zaynab worden met arganolie ingesmeerd.

Mooi

Naast de werkplaats  is een winkeltje dat lijkt op een apotheek. De verkoopster vertelt waarvoor arganolie allemaal goed is en hoe mooi je ervan kunt worden.
Voor Zaynab gaat een wereld open: “Dit wist ik allemaal niet. Ik masseer het in mijn haar omdat mijn moeder en zus het ook doen.
Ik voel me pas écht mooi als ik nieuwe kleren draag. Die krijg ik twee keer per jaar, bij het Offerfeest en het Suikerfeest.”

Zakariya (12) en zijn nichtje Zaynab (11) hebben biede hun handen vol argannoten.

Zakariya en Zaynab hebben een handvol argannoten verzameld.

Aan de slag

Download handleiding 'Begrijpend lezen'.
Download opdrachten 'Begrijpend lezen'.

Arganolie

Tijdens of na het hamambezoek gebruiken vrouwen én mannen arganolie. De één gebruikt het als zeep, de ander als dagcrème, bodylotion, haarmasker of conditioner. Toch is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend.
De moeder van Zakariya kijkt spijtig als ze vertelt dat de olie nu te duur is om zelf te kopen. Vroeger kreeg ze altijd gratis een flinke voorraad van familieleden uit de Sous-vlakte. Zij bezitten een aantal bomen, persten zelf olie en gaven weg wat ze niet nodig hadden.

In de vallei waar Zakariya en Zaynab wonen, groeien geen  arganbomen.

Mislukt

In de Ourika-vallei waar Zakariya en Zaynab wonen, groeien geen arganbomen. Daarvoor moet je zo’n drie uur rijden richting de stad Essaouira, aan de kust van de Atlantische Oceaan.
Zakariya: “Mijn opa probeerde wel eens takjes te laten groeien, maar dat mislukte. Arganbomen ken ik alleen van televisie en van foto’s in de winkel waar ze arganolie verkopen. Kom, Laten we ze in het echt gaan bekijken!”

Zakariya en Zayneb krijgen uitleg over de toepaaingen van arganolie.

Zaynab wist niet dat arganolie voor zoveel dingen gebruikt kon worden.

Noten

Ooit groeide de arganboom  in heel Noord-Afrika, maar nu vind je ze alleen in het zuidwesten van Marokko en in een deel van buurland Algerije. Er zijn nog maar zo’n twintig miljoen exemplaren en daarom zijn ze beschermd.
De bomen zijn niet alleen belangrijk vanwege de noten, maar ook omdat ze met hun wortels de bodem vasthouden, waardoor het land niet verandert in woestijn.

Handwerk

Een paar kilometer verderop komen Zaynab en Zakariya aan op hun eindstation: een werkplaats waar Berbervrouwen aan toeristen demonstreren hoe ze olie uit  argannoten persen. Alles gebeurt met de hand. Het is een arbeidsintensieve klus.
“Zulke stenen heeft mijn oma ook. Die gebruikt ze om kruiden fijn te malen,” vertelt Zakariya als ze ziet hoe de Berbervrouwen met grote stenen de argannoten fijn persen en de olie eruit druipt.

Voor één liter arganolie zijn ongeveer dertig kilo noten nodig.
Dat is de opbrengst van één boom.

Bewaren

Bewaren