Plastic soep

banner

Plastic soepmei 2015

Download de handleiding en opdrachten Nieuwsbegrip (begrijpend lezen) en de opdrachten Wereldburgerschap.

Nieuwsbegrip, handleiding Nieuwsbegrip, opdrachten Wereldburgerschap, opdrachten

Plastic soep

Plastic troep veroorzaakt plastic soep. Wil je weten hoe dat zit? Kinderen uit Nicaragua, een land in Centraal-Amerika, vertellen er van alles over.

Zakgeld

Holman (11) en Leafar (11) wonen in Granada, een stad aan het grote Meer van Nicaragua. In hun wijk ligt veel troep op straat. Omdat scholen, kerken en kinderclubs in Nicaragua iets willen doen aan al dat afval, organiseren ze opruimacties voor kinderen.
Holman en Leafar doen ook mee: “De pastoor zei dat we wat zakgeld konden verdienen door rondslingerende petflessen te verzamelen. Hij verkoopt ze dan aan een tussenhandelaar. En wij krijgen een deel van het geld.”

Holmar en Leafer, twee jongens uit de Nicaraguaanse stad Granada, doen mee aan een actie om de oevers van het grote Meer van Nicaragua schoon te maken.

Holmar en Leafar tellen de buit.

Vijf miljoen ton

Niet alleen in Nicaragua, maar overall in de wereld zien mensen dat plastic in zee een steeds groter probleem wordt. Wereldwijd dumpen mensen per jaar meer dan vijf miljoen ton plastic in zee. Wetenschappers voorspellen zelfs dat de hoeveelheid plastic in zee tussen nu en 2025 nog dertig keer meer zal zijn.

Plastic soep

Het zijn vooral landen met veel industrie die plastic afval in zee lozen. China is de grootste vervuiler, omdat dat land veel plastic en spullen van kunststof produceert. Als plastic in het water terechtkomt, valt het pas na tien jaar door zonlicht en golfslag uit elkaar. Eerst in grote stukken en daarna in steeds kleinere deeltjes: microplastics. Al dat plastic in de oceanen noemen ze plastic soep.

Onzichtbaar

Het drijvende plastic hoopt zich op in vijf draaikolken in het midden van de vijf grote oceanen op aarde. Deze enorme draaikolken worden ook wel ‘gyres’ genoemd. Het zijn zeestromingen waarin plastic vuil naar het midden wordt gezogen.
De plastic deeltjes in deze ‘gyres’ zijn zo klein dat je ze niet ziet drijven. Een groot probleem is dat uit het plastic giftige stoffen vrijkomen. Zeedieren krijgen die binnen en mensen dus ook, als ze vis of schelpdieren eten. Wetenschappers zeggen dat het gif
kankerverwekkend is.

Omdat er in Granada, een stad in Nicargua, niet genoeg vuilniswagens zijn om al het huisafval op te halen, gooien bewoners hun afval gewwon op de overs van het grote meer.

Gloria, kenny en Leo zijn erg voorzichtig als ze bij een beekje spelen waarin bewoners vuilnis dumpen.

Gratis

In de stad León is een oplossing voor de troep gevonden: een speeltuin met spelotheek waar je gratis in mag, als je tenminste een lege petfles meeneemt.
Bij de toegangspoort staat een grote afvalbak.
Emanuel (11): “Als je daar een plastic fles ingooit, mag je voor niks mooi speelgoed lenen. Thuis hebben we dat niet.”
Cesar (10) loopt met een grote tractor en een babypop. “Die koop je voor een zak plastic flessen. Mijn zusje zal er héél blij mee zijn!”

Geld verdienen

Voor Brian (10) uit León is plastic verzamelen geen spelletje. Van het geld dat hij ermee verdient, koopt zijn moeder eten voor het gezin. Elke zaterdagochtend wacht Brian op de vrachtwagens die hun inhoud op de vuilnisbelt storten. Uitgemergelde honden snuffelen tussen de vuilniszakken.
“De opkoper weegt mijn zak met plastic en betaalt me. En weet je wat het meeste opbrengt? Koperdraad! Dat zou ik wel elke dag willen vinden, maar je kunt niet altijd geluk hebben. Plastic is ook goed.”

Zwerfvuil

Het Meer van Nicaragua is door rivieren verbonden met twee zeeën die aan het land grenzen: de Grote Oceaan aan de westkust en de Caribische Zee aan de oostkust. Meren zijn, net als kusten met veel industrie en baaien met grote steden, verzamelplaatsen voor plastic zwerfvuil. Plastic zakken die in het meer terecht zijn gekomen drijven naar zee. Zeedieren en vogels zien ze voor voedsel aan en eten ze op. Het plastic verstopt hun maag of zorgt ervoor dat ze stikken.

Zeedieren zien plastic aan voor voedsel.

Nicaragua_plasticsoep_flescontainer

Emanuel: "Als je hier een fles ingooit, mag je gratis de speeltuin in."

Ravijn

Ergens anders in Granada lopen Gloria en haar vrienden Leo (11) en Kenny (11) langs de beek, onder de brug door naar het grote meer. Ze kijken goed waar ze lopen, want overal liggen flessen, blikjes, tasjes en oude schoenen, wc-papier, kleren, luiers, etensresten en veel glas. Leo legt uit waar de troep vandaan komt: “Er zijn niet genoeg vuilniswagens voor alle wijken. Daarom gooien mensen hun afval in de beek.”

Overstromingen

“Wij leren op school dat vooral plastic slecht is voor de natuur, omdat het niet verteert,” vertelt Gloria. “Door het afval in deze beek ontstaan eilandjes van troep.”
Ze wijst naar een grote berg van plastic zakjes, takken en modder onder de brug. “Het water kan zo niet meer stromen. Daarom zijn hier in de regentijd vaak overstromingen. Mensen moeten dan hun huizen uit.”
Of ze zelf wel eens rommel op straat gooien? “Bijna nooit,” zeggen Gloria en Leo tegelijk. Maar Kenny lacht en bekent: “Heel soms!”

Brian (10) uit Nicaragua zoekt op de vuilnisbelt naar bruikbare spullen.

Brian gaat vaak naar Niños del Fortín. Dat is een centrum waar hij kan spelen en eten krijgt.

Minder

Plastic afval uit Nicaragua gaat naar een recyclingfabriek in El Salvador, ook een land in Midden-Amerika. Veel andere landen sturen hun plastic naar China. Daar recyclen ze het en maken er nieuwe plastic producten van. Helaas komt bij recycling vaak ook weer plastic afval in zee terecht. En door recycling alleen zal de plastic soep niet verdwijnen.
Wetenschappers zijn al bezig met het bedenken van manieren om plastic in zee op te ruimen. Maar eigenlijk kunnen we het belangrijkste zelf doen. Het is héél simpel: gooi geen plastic afval op straat of in het water.

Uit plastic afval komen giftige stoffen.