Rappen met de hele familie

banner

HiphopMaart 2012

Rappen met de hele familie

X Plastaz is de bekendste hiphopact van Tanzania. De band bestaat uit: Ziggy, Gsan, Merege, Diana, Steve en Mary. Deze foto hieronder is een paar jaar geleden gemaakt. Mary was toen nog te jong om op te treden. Het meisje rechts is haar zus Diana.

Hiphop is niet alleen muziek. Het is ook een manier van leven, zeggen hiphoppers. Je kunt met hiphop laten zien wie je bent en vertellen wat je denkt. Hiphop komt uit de arme stadswijken van Noord-Amerika. Bijna veertig jaar geleden begonnen jongeren daar met 'praatzingen', of in het Engels: rappen. Hun raps gaan vaak over dingen in hun leven. Door muziek te maken voelen ze zich weer trots en zelfverzekerd. Ondertussen is hiphop overgewaaid naar andere landen. Daar rappen jongeren in hun eigen taal. In het Swahili bijvoorbeeld, dat ze in Tanzania spreken.

X Plastaz zit met alle bandleden op een hoge stoeprand. Een meisje staat ernaast een ijsje te eten.
'Plastaz' is straattaal voor 'pleister'. De 'X' betekent 'bedekken'. Muziek als pleister op de wond dus.

Mary staat in de studio een liedje te zingen.
Een studio van een muzikant huren is niet zo duur. Je liedje op de radio krijgen is lastiger. Je moet de juiste mensen kennen en soms geld betalen.

Muziekkamer

De familie Rutta uit Arusha in Tanzania is een bijzondere familie. Bijna iedereen maakt muziek. De kinderen met hun eigen band X Plastaz en hun moeder in het kerkkoor. Het gezin woont in een ruim huis, dat betaald wordt van het salaris van één van de broers. Hij heeft een baan in Amerika. De grote muziekkamer is ook de logeerkamer. Gasten kunnen op ieder moment van de dag binnenvallen: er staat altijd eten en drinken klaar.

Mix

X Plastaz is één van de populairste hiphopbands van Tanzania. De groep heeft zes bandleden: twee broers en twee zussen van de Rutta-familie en twee vrienden. De taal waarin X Plastaz rapt is een mix van Afrikaanse talen: Swahili, Haya en Maa. Ook de muziek is een mengesel van muziekstijlen uit verschillende landen.

Hiphop is niet alleen muziek. Het is ook een manier van leven.

Laat naar bed

Omdat drie bandleden in het buitenland wonen, treden de leden niet vaak samen op. Via internetsturen de broers en zussen elkaar teksten en muziekopnamen voor nieuwe liedjes. “Optreden,” vertelt mary, “doe ik meestal met mijn broer Steve. mijn moeder vindt het goed, ook als het ’s avonds is. Ze is het gewend door mijn ouderebroers en zussen. Als het laat wordt, slaap ik uit. Dan ga ik later naar school. De meesters en juffen balendaar van, maar ja. ik probeer allebei goed te doen, school en optredens. Gelukkig steunen mijn ouders me.”

Hiphop & Nederhop

De eerste rappers waren Afrikaanse verhalenvertellers die lang geleden ‘praatzingend’ van dorp naar dorp trokken. Bij hiphop horen rap (praten op muziek), breakdance (eigenlijk breaking of b-boying), DJ’ing (diedjeeing, plaatjes draaien) en graffiti (tekeningen op straat.) Nerlandstalige hiphop heet Nederhop.

Mary doet een peace handgebaar naar de camera en Steve speelt gitaar. Ze zitten aan een rivier.
Mary en Steve oegenen het liefst bij de rivier. Valse noot? Niemand die het hoort.

Mary danst met haar moeder in de woonkamer.
Het is een swingende boel in huize Rutta. Mary's moeder loopt altijd zingend en dansend door het huis.

Zenuwachtig

Mary is de jongste van de band. Ze begon met zingen toen ze 14 was. "Ik ben nooit nerveus voor optredens, maar de allereerste keer wel. Ik was super zenuwachtig. Mijn stel trilde." vertelt Mary. "Nu stap ik zo het podium op." In het begin gebruikte ik wel eens make-up voor een optreden, maar mijn oudste zus heeft alles meegenomen naar Duitsland. Daar woont ze nu. Ik heb alleen nog nagellak. Hiphoppers moet zich eigenlijk niet opmaken. Je moet zo natuurlijk mogelijk overkomen, lippenstift past daar niet bij."

Lekker schreeuwen

"Als we een nieuw nummer hebben, ga ik met mijn broer steve naar de rivier beneden bij ons huis om te oefenen. Door het ruisen van de rivier hoort niemand ons. Zelf horen we het juist heel goed. Zo oefenen we nieuwe teksten en melodieën. Het maakt niet uit of het vals is, daar kan ik lekker schreeuwen!"

Onbenullig

Veel hiphoppers uit Tanzania houden niet van de raps van populaire Amerikaanse artiesten. Ze vinden het maar niks: miljoenen dollars verdienen met onbenullige teksten. X Plastaz wil muziek over het échte leven maken. mensen moeten denken: “Hé, dat heb ik ook.” Daarom rappen de muzikanten: ook al ben je arm, geloof in jezelf. Ga naar school, blijf leren en zoek kansen. Gebruik geen drugs en geweld! De raps zijn ook een waarschuwing voor de politieke leiders: open je ogen en vecht tegen armoede en oneerlijkheid.

Ga naar school, blijf leren en zoek kansen. Gebruik geen drugs en geweld!

In het kort:

• Hiphop is een mix van muziekstijlen
• Rappen is 'praatzingen' op muziek
• Hiphoppers vind je overal ter wereld