Slimme oplossingen voor de plasticberg

banner

Plasticmei 2012

Slimme oplossingen voor de plasticberg

Vuilniszakken, boterhamzakjes, speelgoed, bekers, bakjes, pennen en flesjes. Veel spullen om ons heen zijn van plastic. Plastic is heel handig, want het is licht en toch stevig. De plastic zak die je in veel winkels gratis krijgt, gaat lang mee. Te lang eigenljik. Want hoe handig plastic ook is, het heeft één nadeel: je komt er niet vanaf. Wist je dat een rondslingerende plastic zak pas na tien tot twintig jaar 'verteert'? Een plastic frietbakje doet er nog veel langer over. Een Nederlander gooit gemiddeld vijftig kilo afval per jaar weg. In Brazilië is dat dertig kilo per persoon per jaar. Hoog tijd voor oplossingen dus: oud plastic om nieuwe spullen van te maken. Recycling heet dat.

Vier vuilnisbakken

Pedro (12) woont in een flat in Recife, een stad aan de oostkust van Brazilië. Bij hem thuis staan vier vuilnisbakken. "Eén voor metaal, één voor papier, één voor plastic en één voor de rest. Want metaal, papier en plastic kun je recyclen. Dat is beter voor de natuur," zegt Pedro. "Ik ken niemand met zoveel vuilnisbakken. Mijn vrienden zijn lui. Zij gooien al het vuilnis gewoon in de container die de vuilnisdienst leegmaakt. De gemeente heeft zelfs geen glasbak."
Pedro en zijn vader brengen de zakken oud papier, metaal en plastic met hun auto naar school. Die helpt daarmee weer de vuilnispikkers.

Bij Pedro thuis staan er vijf verschillende soorten afvalbakken. Eén voor plastic, één voor metaal, één voor papier en één voor de rest.
Pedro is trots dat de conferentie Rio+20 in zijn land wordt gehouden.

Almiro is vuilnispikker, net als een miljoen andere arme Brazilianen. Hij verzamelt plastic flessen in rijke wijken en verkoopt ze aan een grote handelaar.
Almiro is vuilnispikker, net als een miljoen andere arme Brazilianen. Hij verzamelt plastic flessen in rijke wijken en verkoopt ze aan een grote handelaar.

Lege boterkuipjes

Vroeger woonden vuilnispikkers bij de vuilnisbelten. Daar plukten ze waardevolle spullen zo uit het afval. Maar veel steden in Brazilië  kregen moderne afvalverwerkende fabrieken. Daarom gaan vuilnispikkers nu langs flatgebouwen. Ze vragen de portiers om plastic, papier, metaal en afgedankte apparaten. Vuilnispikkers herken je van ver. Ze dragen een grote zak over hun schouder. Hun echte werk is sorteren. Dus legt de vuilnispikker boterkuipjes bij boterkuipjes. En plastic zakken bij plastic zakken en flessen bij flessen. Het meeste verkoopt hij aan fabrieken. Deze gebruiken oud plastic om nieuwe spullen te maken.

Zwerfplastic

Pedro vertelt over zwerfafval in zijn buurt. Vooral de witte, dunne plastic tasjes die je in de supermarkt krijgt zijn een probleem. "Bij ons in de straat komt de gemeente soms drie keer per dag vegen," vertelt Pedro. De tasjes waaien makkelijk weg omdat ze zo licht zijn. Overal raken kanalen en afvoerbuizen verstopt met deze tasjes. De regering wil ze daarom verbieden, maar de supermarkten zijn tegen.

Toespraak

Pedro's school voert ieder jaar een actie die mensen oproept beter voor de rivier in de stad te zorgen. In het water drijft veel plastic. De vorige keer heeft Pedro een toespraak gehouden voor de gemeenteraad. Hij was zelf op het idee gekomen. "Ik heb gevraagd om beter op de rivier te passen. Volwassenen denken te weinig aan ons. Straks is er helemaal geen schoon water meer en gaan mensen dood."

Achterkleinkinderen

Pedro maakt zich terecht zorgen. Over twintig of vijftig jaar willen onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen ook natuur, schone lucht en schoon water. Maar dat wordt moeilijk. Bomen worden sneller gekapt dan aangeplant. We vissen de oceanen langzaam leeg. De zee dient als afvalplaats. Olie, gas en steenkool raken op. En door uitlaatgassen van fabrieken en auto's verandert zelfs het klimaat.

De inwoners van Recife zorgen zelf dat er plekken zijn voor gescheiden inzameling van afval. Ze hebben daarvoor speciale bakken gemaakt. De gemeente doet dat niet.
De inwoners van Recife zorgen zelf dat er plekken zijn voor gescheiden inzameling van afval. De gemeente doet dat niet.

Plastic afval valt uiteindelijk wel uit elkaar, maar het verdwijnt nooit helemaal.
Het meeste plastic valt uiteindelijk wel uit elkaar, maar het verdwijnt nooit helemaal.

Toekomst van de aarde

Wat Pedro in het klein deed, gebeurt straks in juni in het groot. In Brazilië komen de leiders van verschillende landen bij elkaar om te vergaderen over de toekomst van de aarde. Deze grote vergadering heet Rio+20. Dat is omdat ze in de stad Rio de Janeiro vergaderen. Net als twintig jaar geleden. Toen spraken wereldleiders daar ook over het milieu. En na het praten komt het moeilijkste: met z'n allen écht veel slimmer en zuiniger gaan leven.

In het kort:

• We gooien heel veel plastic weg
• Weggegooid plastic verteert nooit helemaal
• Rio+20 is een vergadering over de toekomst van de aarde

Iets anders of iets nieuws

Normaal plastic wordt gemaakt van aardolie. Er bestaat ook 'biologisch afbreekbaar' plastic. Dat verdwijnt uiteindelijk. Een oplossing voor onze afvalberg is recycling.

•Recyclen: Van gebruikt plastic (afval) nieuwe plastic spullen maken.
•Hergebruiken: Iets opnieuw gebruiken. Bijvoorbeeld van een lege cola-fles een bloempot maken.

Gratis

De 195 miljoen inwoners van Brazilië gebruiken per jaar twaalf miljard plastic zakken. De dunne zakjes van de supermarkt hergebruiken ze voor afval. Vier op de vijf Brazilianen vindt het maar niks om te betalen voor een plastic zak. In sommige supermarkten krijg je wel korting als je je eigen boodschappentas meeneemt.