Stoer dansen in je g-string

banner

Filipijnen: rijstmei 2009

Stoer dansen in je g-string

Wat heeft een rode rijstsoort te maken met rituelen en dansen? Waarom wordt witte rijst zo populair? En zie jij het verband tussen rijst en een G-string voor jongens?

Niet alleen voor toeristen

Een kind uit de klas van meester Santos danst op de muziek tijdens het rijstritueel.
Een kind uit de klas van meester Santos danst op de muziek tijdens het rijstritueel.

In het dorpje Lugud heeft meester Santos een groep kinderen bij elkaar gebracht. Of ze na school met een soort theatergroepje willen meedoen? Dan leert hij hen de oude rituelen en dansen, die geleidelijk aan verdwijnen. “Het is goed dat jullie de gebruiken van je voorouders niet vergeten. Je hoofd en je hart worden er sterker van als je weet waar je vandaan komt. We kunnen ze ook voordoen als er toeristen komen.”

G-string

De kinderen hebben inmiddels maanden geoefend. Een kip slachten is in een handomdraai gedaan. De jongens hebben hun T-shirt en broek uitgetrokken en een G-string tussen de benen geknoopt. De meiden gaan in hun klederdracht onder de hoge vloer van het huis zitten. Sla op de gongs: de voorstelling kan beginnen!

Bij veel rituelen slachten de Ifugao een kip of een varken en drinken of plengen ze rijstwijn.
Bij veel rituelen slachten de Ifugao een kip of een varken en drinken of plengen ze rijstwijn.

Goden kunnen straffen

Elke week, na de training, hangen de kinderen aan meester Santos’ lippen. Hij kan zo mooi vertellen. Over vroeger. Heel lang geleden hebben de goden onze voorouders geleerd hoe ze van de stijle berghellingen horizontale terrassen konden maken. De goden vertelden hen ook hoe ze moesten samenwerken om het water goed te verspreiden over de terrassen. En hoe ze stapje voor stapje de rijst konden laten groeien. Daarom houden de Ifugao het hele jaar door tijdens het verbouwen van rijst bij elke nieuwe stap een speciale ceremonie.

Zo eren ze het verbond tussen de goden en voorouders. Doen ze de rijstrituelen niet, dan zullen de goden hen straffen. Met een slechte oogst of met ziektes in de familie.

Meester Santos kan uit de vorm van het gestolde kippenbloed en de hoeveelheid luchtbelletjes de toekomst lezen.

Meester Santos kan uit de vorm van gestolde kippenbloed en de hoeveelheid luchtbelletjes de toekomst lezen.

 

Tijdens de rijstrituelen kauwen zowel kinderen als volwassenen op een betelnoot. Met een vinger dep je wit schelpenpoeder op je vinger en dat duw je teegn de noot in je wang. Dat verdooft. Je mag het niet inslikken! Je spuug wordt knalrood.

Tijdens de rijstrituelen kauwen kinderen op een betelnoot, bedekt met schelpenpoeder. Dat verdooft en je spuug wordt knalrood. Je mag het niet inslikken!

Een oogst per jaar

Geloven de kinderen dit? Weten ze waarom hun ouders de rituelen niet meer doorgeven? “Uhhhh, nee, gewoon…. ik weet het niet precies,” antwoorden ze als groep, een beetje beschaamd om de vreemde vragen. Manuel Dulawan, een geleerde die veel over de Ifugao weet, heeft een verklaring: “De Ifugao verbouwen een heel speciale rijstsoort (roodachtig) die erg smaakvol en gezond is. Alleen: bij deze inheemse rijstsoort er is maar één oogst per jaar. Veel te weinig om alle boeren en hun families te voeden. Dus moesten ze van de regering een witte rijstsoort gaan verbouwen. Eentje die je twee maal per jaar kunt oogsten.”

In de war

Dulawan gaat verder: “Met die twee oogsten per jaar is het oude ritme van rijst planten in de war geraakt. Vroeger pasten zo’n twaalf rituelen in een jaar: heilige handelingen die je moest doen bij het zaaien, planten, oogsten en de grond bewerken. Die reeks lukt nu niet meer. Dus worden ze vergeten. Ook mag het niet meer van de christelijke kerk. Die bestempelt het als bijgeloof.”

Een groep kinderen leert van meester Santos hoe ze muziek kunnen maken op koperen gongs, net als vroeger.

Kinderen leren hoe ze muziek kunnen maken op koperen gongs, net als vroeger.

Bij het dansen gaan de armen heel wijd... net roofvogels die glijden op een warme windvlaag.
Bij het dansen gaan de armen heel wijd... net roofvogels die glijden op een warme windvlaag.