Overslaan en naar de inhoud gaan
Interview

Bende-geweld in Zuid-Afrika

In de wijk van Masturah (12) uit Kaapstad in Zuid-Afrika is het gevaarlijk. Leden van straatbendes schieten zelfs overdag op elkaar en doden ook onschuldige buurtbewoners, zoals de broer van Masturah.
De broer van Masturah uit Kaapstad overleed door bende-geweld.
Eveline Gerritsen

Waarom vechten straatbendes met elkaar?

“De gangs hebben al jarenlang conflicten, maar niemand weet meer precies waarom die ooit zijn begonnen. Nu gaat het vaak om territorium: de bendes willen allemaal de baas zijn in een zo groot mogelijk deel van de wijk. In hun straten mogen alleen zij drugs verkopen. En elke winkelier moet elke maand geld betalen aan die gangs voor hun veiligheid en bescherming. Als ze dat niet doen, worden ze overvallen door andere bendes. De bendes vechten regelmatig met elkaar. Tijdens die gevechten sterven bendeleden en daar wordt dan weer wraak op genomen. Er zijn ook overdag schietpartijen, maar toch speel ik met vriendinnen buiten. We doen tikkertje of verstoppertje op het plein tegenover onze flats. Of we gaan naar de speeltuin, maar die is niet zo leuk.”

Wil je wat meer vertellen over je broer?

“Vier jaar geleden is Masood door een gangster neergeschoten. Hij was toen zestien. Mijn broer had al eens ruzie met deze jongen gehad, omdat hij vaak dronken ruzie kwam zoeken in onze buurt. Hij wilde mijn broer toen een keer slaan, maar Masood was sneller en gaf hem een klap in z’n gezicht. Toen deze jongen zich aansloot bij een gang, moest hij zich bewijzen tegenover de andere gangleden. Het is de regel dat je een bekende moet doden, voordat je echt lid bent. Soms vertelt de bendeleider wie je moet neerschieten, maar een nieuw lid kan ook iemand kiezen waar hij wraak op wil nemen. En dat was dus Masood.”

Masturah uit Zuid-Afrika vertelt over het bende-geweld in haar wijk in Kaapstad.
"Door boos te zijn, krijg ik mijn broer niet terug." Eveline Gerritsen
De broer van Masturah overleed door bende-geweld in Kaapstad.
Straatbendes maken het gevaarlijk in de wijk van Masturah. Eveline Gerritsen

Ben je boos op de dader?

“Ik zie de dader weleens op straat, want hij woont in dezelfde buurt als mijn neef. Maar ik wil dat hij uit mijn buurt blijft en dat geldt ook voor zijn familie. Maar door boos te zijn, krijg ik mijn broer niet terug. Ik ben vooral verdrietig en ik mis hem erg. Masood en ik gingen vaak samen naar het park om te spelen en dan kocht hij een zakje chips voor mij. Als ik hem heel erg mis, dan ga ik naar het winkeltje om dezelfde chips te kopen. Masood kwam me altijd ophalen van school en als ik gepest werd, nam hij het voor me op. Na zijn dood wilde ik een tijdje niet meer naar school, maar nu doe ik juist extra mijn best zodat mijn broer trots kan zijn op mij.”

Wat wordt er gedaan om het geweld te stoppen?

“Mensen durven niet naar de politie te stappen om iemand aan te geven. Soms werken agenten samen met de gangsters, dus ik vertrouw ze niet. Verder vindt de politie het te gevaarlijk om onderzoek te doen naar de daders. Als een gangster wordt opgepakt, komt dat vooral omdat de familie van het slachtoffer zelf op zoek is gegaan naar bewijs. Mijn familie heeft dat niet gedaan, want we krijgen Masood daar niet mee terug. Veel jongens uit mijn buurt worden lid van een gang omdat ze geld kunnen verdienen met drugs dealen. Vaak zijn hun familieleden ook lid van dezelfde bende en willen ze er gewoon bij horen. Mijn broer was geen lid van een gang. Hij wilde ook dokter worden, net als ik.”

Wat is volgens jou de oplossing?

"Onze imam praat vaak met bendeleden om de verschillende conflicten tussen de gangs op te lossen. Hij praat ook vaak met jongens die net lid zijn geworden van een gang of lid willen worden. Die hebben bij hem koranlessen gevolgd in de moskee. Hij legt ze uit dat ze hun leven op het spel zetten en dat ze niet meer terug kunnen, zodra ze eenmaal lid zijn van een bende. Zo probeert hij ze ervan te behoeden dat ze domme dingen doen, zoals onschuldige mensen doodschieten. Wraak nemen heeft in elk geval geen zin. We krijgen veel steun van Kashifa, een vrouw uit onze wijk die ook haar zoon verloor door bendegeweld. Ze begon een organisatie voor moeders die hetzelfde hebben meegemaakt. Tijdens speciale lunches kunnen deze vrouwen met elkaar praten en gevoelens delen. Kashifa gaf mijn moeder bijvoorbeeld de tip om een boekje te maken met foto’s van mijn broer. Daar schrijven we korte verhalen of gedichten in als we hem missen. Dat helpt om ons verdriet te verwerken.”

Plaats als eerste een reactie