Overslaan en naar de inhoud gaan
Informatie

Vriendschap en spanning tussen landen

Ambon hoort bij Indonesië, maar vroeger waren allerlei andere landen de baas op het eiland. Ook Nederland. Op straat en in de Ambonese taal is dat nog steeds te merken.
De oudste Nederlandse handelspost op Ambon heette 'Kasteel van Verre', maar tegenwoordig 'Fort Amsterdam'.

Een beetje gek is het wel: mensen spreken een taal waar je niets van verstaat. Ineens hoor je overduidelijk ‘spannend’ of ‘kerkhof’. Wel met een accent, maar er is geen twijfel mogelijk: het zijn Nederlandse woorden.

Restant

Nederland was een paar eeuwen de baas in het gebied dat nu Indonesië heet. Veel bewoners spraken toen de taal van de bezetter. Toen Indonesië onafhankelijk werd en mensen hun eigen taal weer gingen gebruiken, bleven in het Ambonees Nederlandse woorden achter.

Standbeeld van Pattimura Muda, een Ambonese held die in 1817 de eerste opstand tegen de Nederlanders leidde.
Standbeeld van Pattimura Muda, een Ambonese held die in 1817 de eerste opstand tegen de Nederlanders leidde.

Kruidnagel en nootmuskaat

De Nederlanders kwamen in de 17e eeuw naar Ambon omdat ze geld konden verdienen met de handel in specerijen, zoals kruidnagel en nootmuskaat. Die groeiden toen nog bijna nergens ter wereld. Chinese zeelieden en Arabische kooplieden waren de eersten die in deze handel brood zagen. Toen de Portugezen, Spanjaarden en Engelsen merkten dat er goed geld met de specerijen was te verdienen, hezen zij ook de zeilen en voeren richting Ambon.

Koloniaal leger

Nederland maakte het langst de dienst uit op Ambon en de omringende eilanden. In die tijd heette dit gebied Nederlands-Indië. Om de bevolking van de eilanden onder de duim te houden, was een speciaal leger opgericht (KNIL). Hierin vochten niet alleen Nederlandse militairen, maar ook Ambonezen. Er waren ook Ambonezen tégen de Nederlandse bezetting.

Jaren na de burgeroorlog op Ambon zie je nog overal verwoeste gebedshuizen zoals deze moskee.
Jaren na de burgeroorlog op Ambon zie je nog overal verwoeste gebedshuizen zoals deze moskee.

Eigen baas

Na de Tweede Wereldoorlog kwam Indonesië in opstand. Het land wilde niet meer van Nederland zijn. Zo’n vier jaar lang werd er gevochten totdat Nederland zich neerlegde bij de onafhankelijkheid. Maar Ambon en andere eilanden wilden een eigen Molukse republiek. De nieuwe Indonesische regering stak daar snel een stokje voor. In de jaren erna groeide de spanning tussen de Molukken, waar de bewoners vooral christelijk zijn, en dat deel van Indonesië dat vooral islamitisch is.

Jaren na de burgeroorlog op Ambon zie je nog overal verwoeste gebedshuizen zoals deze kerk.
Jaren na de burgeroorlog op Ambon zie je nog overal verwoeste gebedshuizen zoals deze kerk.

Koud kikkerlandje

Zodra Indonesië onafhankelijk was, werden de Molukkers die hadden meegevochten in het Nederlandse koloniale leger als
verraders beschouwd. Ze waren thuis niet meer veilig. Daarom besloot de Nederlandse regering ze naar Nederland te halen. In ons kikkerlandje moesten ze bij elkaar in de buurt wonen. Ze mochten geen Nederlands leren en ook niet werken. Het plan was dat ze snel terug zouden gaan naar hun eilanden. Dat is er nooit van gekomen.

Het Nederlands elftal heeft blijkbaar ook supporters op Ambon.
Het Nederlands elftal heeft blijkbaar ook supporters op Ambon.

Plaats als eerste een reactie