Overslaan en naar de inhoud gaan
Informatie

Wat is slavernij?

Tot slaaf gemaakten mensen werden verkocht op slavenmarkten in Afrika en met schepen naar de plantages in het Caribisch gebied en Zuid-Amerika vervoerd. Zij werkten onder dwang voor een baas zonder dat ze daar geld mee verdienden. De slavernij duurde zo’n tweehonderd jaar. Elk jaar wordt herdacht én gevierd dat Nederland de slavernij in Suriname en op de Antillen afschafte op 1 juli 1863.
Op deze kalender zie je hoe Peperpot er vroeger uitzag.
Rob Keeris

Hoe begon de slavernij?

Op jacht naar meer land en rijkdom, voerde Nederland in de zeventiende eeuw oorlog tegen de Spanjaarden en Portugezen. Zeevaarder Piet Hein veroverde de Spaanse zilvervloot en Nederland pakte slavenfort Elmina in Ghana  af van Portugal. Daarna namen Nederlanders de macht over in delen van Brazilië en in koloniën zoals Suriname, Aruba, Bonaire en Curaçao. In Afrika handelden ze eerst in goud en andere grondstoffen. Later kochten ze goedkope arbeidskrachten die op de plantages in hun koloniën moesten werken. De tot slaaf gemaakten verbouwden hier tabak, koffie, suiker, katoen en cacao.

Hoe lang duurde de slavernij?

De slavernij duurde zo’n tweehonderd jaar en in die tijd werden meer dan 12 miljoen Afrikanen uit hun land verscheept naar Curaçao, Suriname en Brazilië. Om te vergelijken: Nederland heeft 17 miljoen inwoners. In de geschiedenisboeken staat deze periode bekend als de Gouden Eeuw omdat Nederland heel rijk werd door de opbrengsten van de plantages. Maar door de slavenhandel noemen veel mensen deze tijd juist een zwarte bladzijde in de geschiedenis.

Verzet 

Er gebeurden de meest gruwelijke dingen met de tot slaaf gemaakten. Hun meesters waren vaak streng en gewelddadig. Niet alle tot slaaf gemaakten legden zich neer bij hun situatie en kwamen in verzet. De grootste opstand was in 1795 op Curaçao onder leiding van Tula. Hij stierf tijdens deze actie.

Waarom was er slavernij?

Tot slaaf gemaakten gebruiken als goedkope arbeidskrachten en de handel in hen kon alleen omdat mensen vonden dat mensen met een donkerdere huidskleur minder waard waren. Sommigen vonden zelfs dat ze geen ‘echte’ mensen waren. Nog steeds worden mensen gediscrimineerd op basis van hun huidskleur.

In dit fort Elmina aan de kust van Ghana werden slaven verhandeld.
In dit fort Elmina aan de kust van Ghana werden slaven verhandeld. Dr. Monk

Gevolgen van de slaventijd

Miljoenen Afrikanen werden gedwongen naar een ander werelddeel getransporteerd. Hun nakomelingen in bijvoorbeeld Amerika, Brazilië en Suriname weten vaak niet precies wat de geschiedenis van hun familie is. Zij gaan op zoek naar hun wortels. Met hulp van computerprogramma’s en DNA-onderzoek is het steeds makkelijker uit te zoeken van wie ze afstammen. 

Afschaffing slavernij

Aan het einde van de achttiende eeuw veranderde de meningen over slavenhandel. Mensen gingen anders denken door bijvoorbeeld het boek 'De Negerhut van oom Tom'. Als één van de laatste landen schafte Nederland de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen af op 1 juli 1863. Elk jaar op 1 juli wordt dit herdacht met Keti Koti. Dat betekent ‘verbreek de ketenen’.